FILM VAN DE WEEK 01/04/2009 :: KATANGA BUSINESS

Onze filmcritici scheiden het kaf van het koren en puren uit de wekelijkse über-aanbieding hun eigenwijze topdrie.

1 KATANGA BUSINESS

Doorheen zijn talrijke Congofilms verkent de Belgische documentairefilmer Thierry Michel de bewogen geschiedenis van een land, dat een van de rijkste Afrikaanse regio’s had kunnen zijn.
Het duistere hart van Afrika, gekweld door ziekte, uitbuiting, burgeroorlog, wanbeleid en sociale oproer, vormt het onderzoeksterrein van Michels nieuwste socio-economische documentaire KATANGA BUSINESS, gewijd aan de economische relance van deze zuidoostelijke Congo-provincie. In de vroege jaren 60 van plan om zich af te scheuren van Congo, is Katanga altijd een staat binnen de staat gebleven. Met een gouverneur (de in ‘07 democratisch verkozen Moïse Katumbi) die als een bijna zelfstandige president (!) regeert. Sinds het nieuwe millennium maakt het ertsrijke Katanga een tweede industriële revolutie door. De ontginning van de geologische mijnen (kobalt, koper, germanium, uranium, tin, zink en ijzer) wordt niet meer alleen georchestreerd door de Belgische (ex-)kolonialen maar ook onder auspiciën van het IMF door Canadese multinationals en Chinese industriëlen. Onder Thierry Michels camera siddert de geelrode koperen aarde van Katanga van de economische activiteit. Het blijft een uiterst kwetsbare relance omdat de industriële ontwikkeling in handen van beursgenoteerde bedrijven is. Thierry Michel onderscheidt drie types van initiatiefnemers: de privésector, de Congolese staat en de buitenlandse overheid. Als een charismatisch en vooral populistisch leider poogt gouverneur Katumbi de touwtjes in handen te houden en dat uiterst wankele evenwicht te bespelen tussen regionale en multinationale belangen, tussen modern kapitalisme en sociale verhoudingen, tussen de winstverwachtingen van de geglobaliseerde economie en de democratische verwachtingen van de bevolking. Via interviews, historische documenten en beelden van de bevolking filmt Thierry Michel ‘de spelers’ van dat economische proces. Zwakste schakel van deze documentaire is echter zijn dramatische opbouw. Michel kleeft een gezicht op de uiteenlopende tendensen, maar blijft te veel rondcirkelen tussen de protagonisten van dat economische ‘schouwspel’. (dm)

2 IGOR

In zijn streven dé ‘boosaardige wetenschapper’ te worden van Malaria, een koninkrijk zonder zonlicht dat vooral ‘het kwaad’ exporteert, knutselt bultenaar en labo-assistent Igor in IGOR zijn eigen vrouwelijk monster in elkaar. Helaas wil de doodbrave Eva alleen actrice worden. Deze animatiefilm van Anthony Leondis is duidelijk geïnspireerd door de ‘stop motion’-sprookjes van Tim Burton maar de gotische sfeer van Corpse Bride werd ingeruild voor de grappige figuren en dialogenmanie van Shrek. (idk)

3 MONSTERS VS ALIENS

In MONSTERS VS ALIENS staat Susan op huwen wanneer ze net voor het betreden van de trouwkapel getroffen wordt door een vreemde meteoriet, die haar zo radioactief maakt dat ze even later uitgroeit tot een witharige reuzin (een duidelijke referentie naar Attack of the 50 Foot Woman). Omdat ze iedereen angst aanjaagt, wordt ze op King Kong-achtige wijze door het leger in de boeien geslagen en ondergebracht in een geheime gevangenis voor monsters. Daar ontmoet ze een professor die door een fout gelopen biomedisch experiment zichzelf in een kakkerlak heeft veranderd (knipoog naar The Fly), een door een faliekant afgelopen vorm van genetische manipulatie met tomaten blauw hoopje blubber (verwijzingen naar Attack of the Killer Tomatoes en The Blob), een reptielachtig waterwezen dat op de Noordpool ingevroren zat en na ontdooiing een badplaats met strandtoeristen de daver op het lijf joeg (gebaseerd op The Creature from the Black Lagoon met verwijzigingen naar zowel The Thing From Another World als Jaws) en een kolossaal rupsachtig wezen dat uitgroeit tot een vlinder (naar de Japanse pulpfilm Godzilla vs Mothra). Voorts is de buitenaardse inktvisachtige slechterik geënt op Emperor Ming uit Flash Gordon (I-Robot-achtige klonen scanderen te pas en te onpas ‘Heil Gallaxhar’) én wordt een eerste ontmoeting tussen de president van de VS en een buitenaards ‘ruimtetuig’ vertaald als een combinatie van gelijkaardige ontmoetingen uit When the Earth Stood Still en Close Encounters of the Third Kind. Er is zo goed als niets uit deze geanimeerde collectie referenties naar cult-, pop- en sciencefictionklassiekers dat niet al eerder in andere en vooral betere (animatie)films aan bod kwam. (ddw)

BEVERLY HILLS CHIHUAHUA

Honden zijn hot in Hollywood. In de idiote maar draaglijke komedie van Raja Gosnell (Scooby-Doo) stelen pratende mormels de show (prima stemmencast). Met in de titelrol een blasé chihuahua - het soort dat tussen duim en wijsvinger verdwijnt - die zoekraakt in Mexico City en op haar terugweg naar Beverly Hills verstrikt in menige belevenis en levensles. Soms lieflijk en leuk, altijd demonstratief en derivatief. Wie zich niet stoort aan culturele clichés en digitaal bekken trekken, zit goed met dit Disneytainment op kindermaat. (jdc)

DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE

ENFANCES

De omnibusfilm ENFANCES verzamelt een aantal korte films over bepalende gebeurtenissen uit de kindertijd van beroemde regisseurs, te weten Fritz Lang, Orson Welles, Jacques Tati, Jean Renoir, Alfred Hitchcock en Ingmar Berman. Vertrouwdheid met hun werk is niet onverkomelijk, maar kan wel het kijkplezier vergroten. De jonge regisseur Yann Le Gal bedacht het concept, schreef de scenario’s en filmde eenvoudige anekdotes tot regelrechte trauma’s. Zoals vaak bij dit soort ondernemingen is het onzeker of het op papier boeiende uitgangspunt in werkelijkheid ook de moeite loont. Problematisch is alvast dat voor de dramatische conventie alles in het Frans werd gedraaid - wat geen onverdeeld gelukkige keuze blijkt, zeker wanneer de taal haaks op de culturele context staat. Of wat dacht je van Oostenrijkse biedermeiertoestanden (Fritz Lang) of de Amerikaanse Midwest (Orson Welles) in het zuiverste Frans van de Académie française? Niet toevallig zijn de twee segmenten die daadwerkelijk in Frankrijk spelen ook het best geslaagd. Joana Hadjithomas en Khalil Joreige vertalen de leefwereld van Jacques Tati in een speels en bijna woordloos verhaal over onwillige lichamen en een groepsfoto die maar niet wil lukken. Ismaël Ferroukhi werpt via een bucolisch avontuur een licht op Jean Renoirs latere obsessie met burgerlijkheid en klassenverhoudingen. In de enige bijdrage in zwart-wit (over Hitchcocks jonge jaren vol schuldig plezier en katholieke banbliksems) legt Corinne Garfin de gothic-sfeer er te dik bovenop, waardoor ze naar het karikaturale afglijdt. Slecht kun je een en ander bezwaarlijk noemen. Technisch valt er op de filmpjes niets af te dingen en vooral de fotografie is telkens opvallend verzorgd. Maar enthousiasme voor het werk van een geliefde regisseur is niet voldoende om daar dan zelf creatief mee aan de slag te gaan. De werkstukjes zijn ook te divers om samen een mozaïekportret te vormen van de artistieke persoonlijkheid, een soort filmisch Portrait of the Artist as a Young Man. In ENFANCES is de som voor een keer niet meer dan de delen. (gdh)

KNOWING

Alex Proyas, bekend van The Crow en I, Robot, levert met KNOWING een nieuwe film af die het verbeeldingsvermogen van zijn kijkers zwaar op de proef stelt. Vijftig jaar geleden liet de lagere school van Lucinda Embry elke leerling een tekening maken over hoe de wereld er over een halve eeuw zou uitzien. De tekeningen werden nadien in een tijdscapsule gestoken. Alle kinderen tekenden een gezellige tafereeltje, Lucinda krabbelde een reeks cijfers neer. De slechthorende Caleb zit nu op dezelfde school en bij het openen van de tijdscapsule komt hij in het bezit van Lucinda’s vreemde tekening. Wanneer zijn vader, astronoom John Koestler, de cijferreeksen beter bekijkt, doet hij een onrustbarende ontdekking... Het verhaal zelf biedt stof voor een spannende actiefilm, aangedikt met onheilspellende muziek. Als kijker wordt je gevoel voor fantasie evenwel iets te vaak op de proef gesteld. Zo moet je maar geloven in een paranormale, slechthorende jongen die mannen gehuld in lange regenjassen ziet die lichtbundels uitbraken... Alles in KNOWING wordt voorgekauwd. Zo is de manier waarop Cage ontdekt dat er iets niet pluis is met de cijferreeksen veeleer lachwekkend. Hij zet toevallig zijn glas op het blad met nummers dat een kring achterlaat rond 9/112001. Al wordt dan overduidelijk dat Lucinda 9/11 heeft voorspeld, toch moet Cage dat nog eens met zoveel woorden kunnen zeggen. Knappe acteerprestaties zouden KNOWING kunnen dragen, maar net die laten te wensen over. Zo is Cage volledig ‘over the top’ als depressieve, maniakale astronoom. En dan is er Rose Byrne, die de dochter van Lucinda speelt. Ze probeert extreme emoties van angst, paniek en bezorgdheid over te brengen maar nergens komen die geloofwaardig over. Proyas schotelt zijn publiek enkele bloedstollende actiescènes voor, die versterkt worden door de knappe soundtrack van Marco Beltrami. Vooral ook door een volstrekt ongeloofwaardige ontknoping blijf je als kijker op je honger. (hd)

LA PREMIERE ETOILE

LA VERITABLE HISTOIRE DU CHAT BOTTE

Bespreking volgt.

LIMO

Een verstrooide professor - alias Jan Decleir - , het in Nederland erg populaire meidengroepje KUS, een landhuis dat een kasteel (in de buurt van de Bulgaarse hoofdstad Sofia gevonden) blijkt te zijn, en een schreeuwlelijkerd van een autoritaire dominee die in een overjaars westerndorp de liefde predikt maar de liefdeloosheid beoefent. Dat allegaartje werd door het befaamde Belgische duo, regisseur Guy Matroesjka’s 1 en 2 Goossens en producent-scenarist Marc Punt, bij elkaar geklutst tot een glad en nadrukkelijk geacteerd niemendalletje, genre Anubis meets K3. (fs)

SAFARI