Adieu Cassavetesacteur Ben Gazzara (1930- 2012)

Biagio ‘Ben’ Gazzara (81), memorabel in de misdaadklassieker The Killing of a Chinese Bookie van John Cassavetes , acteerde zowel in tv-reeksen als in films. Gazzara, geboren op 28 augustus 1930 als zoon van Siciliaanse migranten, groeide op in de Low East Side, een gevaarlijke buurt destijds in New York. Bekendste films zijn o.m. Cat on a Hot Tin Roof (1955) en Atonomy of a Murder (1957)

Gazzara studeerde aan Our Lady of Angels High School, waar zijn acteertalent werd ontdekt. Toch besloot hij om elektrotechnicus te worden. Deze opleiding hield hij maar twee jaar vol vooraleer hij uiteindelijk koos om drama te gaan studeren aan The New School in New York. Daar kreeg hij les van onder andere de invloedrijke Duitse regisseur Erwin Piscator. In 1951 werd hij aanvaard in The Actors Studio en vertolkte daar Jocko de Paris in de productie End as a Man. Twee Broadway-hits volgden: Cat on a Hot Tin Roof (1955) van Tennessee William en A Hatful of Rain, waarvoor hij zijn eerste Tony Award nominatie kreeg. Ben Gazzara werd bekend door de televisiereeksen Arrest and Trial (1963-‘64) en het meer succesvolle Run for Your Life (1965-‘68). Voor deze series ontving Gazzara twee Emmy en drie Golden Globes nominaties. In de jaren 60 was de acteur zowel te zien in theater, tv als film. Er zouden nog drie films volgen : The Young Doctors (1961), A Rage of Life (1965) en The Bridge at Remagen (1969).

In 1970 waren Ben Gazzara, John Cassavetes en Peter Falk samen te zien in de prachtige film Husbands; Cassavetes regisseerde. Ben Gazzara werkte wel vaker met Cassavetes samen, een cineast die wordt gezien als een pionier voor de Amerikaanse onafhankelijke films, pionier ook in het improviseren en filmen in een cinéma vérité-stijl . Zo vertolkte Gazzara de hoofdrol in The Killing of a Chinese Bookie (1976) als stripclubeigenaar Cosmo Vitelli. De schulden van Vitelli lopen op na een spelletje poker. Om zijn schulden af te lossen, wordt Vitelli verplicht om een rivaal van de schuldeisers te vermoorden. Uiteindelijk blijkt het om het hoofd van de Chinese maffia te gaan. “Voor mij leek de film The Killing of a Chinese Bookie een metafoor voor het leven van Cassavetes: de eeuwige strijd tegen obstakels die je ervan weerhouden je werk te doen”, vertelde Gazzara in een interview met The Hollywood Reporter.

Een jaar later was hij te zien in Opening Night (foto), ook in een regie van Cassavetes. “De enige Amerikaan met wie ik altijd graag werkte is John Cassavetes, maar die wordt ook meer versleten voor een Europeaan dan voor een typische Amerikaan”, vertelde Ben Gazzara aan De Telegraaf (18 januari 1982). Voorts gaf hij in de film Capone (1975) gaf Gazzara gestalte aan de legendarische gangster Al Capone. Hij kreeg nog Tony Award nominaties voor zijn vertolkingen in Hughie en in de remake van Edward Albee’s klassieker Who’s Afraid of Virginia Wolf?
In de jaren 80 verscheen Ben Gazzara in films zoals They All Laughed (1981), An Early Frost (1985) en Road House (1989). An Early Frost is een kritische film over de aidsproblematiek. Voor zijn vertolking in die film, ontving Gazzara zijn derde Emmy nominatie.

In de loop der jaren werd hij een veelgevraagd bijrolacteur. Zo was hij te zien in The Big Lebowski (1998), Happiness (1998), The Thomas Crown Affair (1999) en Dogville (2003). Ook in de tv-film Hysterical Blindness (2002) speelde hij een nevenrol waarvoor hij zijn eerste Emmy Award ontving. Net voor zijn dood, kon Gazzara zijn scènes nog afwerken voor The Wait van Tiziana Bosco. Ook was hij bezig met een nieuwe film, Max Rose van Daniel Noah, met de komiek Jerry Lewis als tgegenspeler. Of de film ooit zal afraken is nu onzeker. Regisseur Peter Bogdanovich van Saint Jack en They All Laughed: “Acteurs zoals Ben Gazzara maken ze niet meer. Ik zal hem missen.”

MATHIEU MORRET

Geschreven door