Adieu Hilde Van Gaelen, icoon van de Vlaamse filmkritiek

Vorige week overleed in haar woning in Borgerhout Hilde van Gaelen (°1921, Berchem), jarenlang, tot omstreeks de eeuwwisseling gewaardeerd medewerkster van ons filmtijdschrift 'Film & Televisie' (nu 'Filmmagie'). In al die jaren ontpopte zij zich tot een icoon van de filmkritiek in Vlaanderen onder meer als eminent recensente van de wekelijkse filmpagina van 'Gazet van Antwerpen'. Haar vlotte, scherpzinnige pen hanteerde ze ook voor tal van filmbijdragen voor andere geschreven media zoals 'Het Zondagsnieuws', 'Het Rijk der Vrouw', 'Avenue', '’t Pallieterke' en 'Ons Recht'.

Haar hart had zij als onafhankelijke vrouw geschonken aan (de Italiaanse) kunst en cultuur. Menige vakantie zou ze doorbrengen in het Italiaanse Verona, alleen al om in de prachtige openluchtarena een opvoering van een of andere gerenommeerde opera te kunnen bijwonen. Vooral voor Mozart had ze een boontje. Geen wonder dat de uitvaartplechtigheid in Deurne voorbije vrijdag begon met de aangrijpende filmmuziek uit Il gattopardo (1963) van Luchino Visconti, haar favoriete film.

Hilde Van Gaelen was een echte Antwerpse: cassant als het moest, mild en innemend als het kon. Haar aanstekelijke, schalkse lach galmde wel vaker door de redactielokalen van Film & Televisie. Ook werkte ze een tijdlang op Docip, het rijke documentatiecentrum en fotoarchief van Film & Televisie.

Enkele keren was ze eveneens een gewaardeerd lid van de volwassenenjury op het pas ontstane Europese Jeugdfilmfestival (nu JEF) toen de Cartoon’s in Antwerpen de thuishaven was voor het festival van kinder- en jeugdfilms, nog een genre waarvoor haar filmhart wat sneller ging slaan.

Enige pathetiek en romantiek waren haar niet vreemd. Graag had ze bijvoorbeeld een Latijnse misviering gewild op haar begrafenisplechtigheid, maar dat kon niet (meer).

Tot op hoge leeftijd bleef ze gedreven over film schrijven en films recenseren. Zo schreef ze, al haar filmkennis etalerend, over de Franse film La reine Margot van Patrice Chéreau onder de titel ‘Grand' opéra maar geen zangers’: “Het historisch spektakeldrama, als filmgenre geruime tijd uit, is recentelijk weer volop in en in Frankrijk vooral zijn de beroemde vrouwen van weleer opnieuw erg geliefd. Zo verschijnt ongeveer gelijktijdig met een film over de heilige Jeanne la pucelle nu La reine Margot de onheilige Valois-prinses die in haar tijd vorstelijk schandaalgeschiedenis schreef. (...) Technische hoogstandjes zoals de schitterende jachtsequentie of de Bartolomeusnacht-gruwel, hoezeer ook ‘film’, zijn qua sfeer opera tot en met. De historische feiten? Vergeet ze maar! Alexandre Dumas ‘loog de waarheid’ volgens zijn schrijversfantasie.’” Om er ten slotte als een soort interessante voetnoot aan toe te voegen: “De muziek van Goran Bregovic, meesterlijk op de renaissance-sound nagecomponeerd, doet uitkijken naar de cd.” (uit Film & Televisie 443, juli 1994). + 12 januari 2018

Beeld: affiche Il gattopardo

Geschreven door FREDDY SARTOR