Adieu Paul Mazursky (1930-2014)

Paul Mazursky, de Amerikaanse filmregisseur en scenarioschrijver, is begin deze week in Los Angeles overleden. Bij zijn geboorte in 1940 uit een Joods-Oekraïense gezin kreeg hij de voornaam Irwin die hij veranderde in Paul omdat hij het in Hollywood wou gaan maken.

Mazursky is vooral bekend van licht satirische films over de relaties tussen man en vrouw. Niemand die beter amoureuze perikelen in een tragikomisch filmverhaal wist te verpakken dan Paul Mazursky.

Aan het Brooklyn College studeerde hij literatuur, verhuisde naar Greenwich Village, speelde in experimentele theaterstukken en was op televisie te zien. De start van zijn carrière als filmacteur dateert van 1953 met een rol in de oorlogsfilm FEAR AND DESIRE (foto), de eerste film van Stanley Kubrick, gevolgd door THE BLACKBOARD JUNGLE (1955) en DEATHWATCH (1966).
Samen met Larry Tucker begon hij eind de jaren '60 scenario's te schrijven voor televisie en voor film. Anno 1968 was het resultaat de uitstekende komedie I LOVE YOU, ALICE B. TOKLAS! van Hy Averback met een Peter Sellers in optima forma als keurige advocaat uit Los Angeles die zich halsoverkop in het hippieleven stort.

Hun volgende filmscenario was een schot in de roos. Het door Mazursky nu ook geregisseerde BOB & CAROL & TED & ALICE (1969) – zijn internationale doorbraak – en het nochtans niet echt geslaagde BLUME IN LOVE (1973) werden geprezen om hun indringende komische studies van de neuroses van de middenklasse.

Het hoogtepunt van zijn carrière situeert zich in de jaren '70 met onder meer de heerlijke komedie HARRY AND TONTO (1974), een oude man – Art Carney kreeg een Oscar voor deze innemende rol – maakt een rondrit door het land met zijn poes als enig gezelschap,
NEXT STOP GREENWICH VILLAGE (1976), een geestige film over een jonge kerel die ervan droomt om filmacteur te worden. En AN UNMARRIED WOMAN (19678), een even lucide als pakkende film, een parel van een film met Jill Clayburgh in de rol van haar leven, als sterke vrouw die zich staande houdt wanneer haar man haar verlaat.

Vijfmaal werd Mazursky voor een Oscar genomineerd: viermaal voor beste scenario en één keer voor AN UNMARRIED WOMAN (1978) als beste film.

Daarna kwam er nog één opflakkering, namelijk DOWN AND OUT IN BEVERLY HILL (1986)

Mazursky zal allicht in de filmannalen worden bijgezet als maker van een trio meesterlijke films: BOB & CAROL & TED & ALICE, HARRY AND TONTO én AN UNMARRIED WOMAN.

Ook toen hij al een stevige reputatie had als scenarioschrijver én filmregisseurs kon hij het acteren niet laten. In totaal zou hij een 70-tal rollen spelen. Over acteurs en acteren had Paul Mazursky zo zijn eigen filosofie: “Mijn advies is om acteurs niet te veel te vertellen. Laat hen jou zoveel vertellen als ze kunnen.”

+ 30 juni

Geschreven door FREDDY SARTOR