Afrika Filmfestival kleurt Leuven

Het Afrika Filmfestival (AFF) opent met BIENVENUE À MARLY-GOMONT van de Fransman Julien Rambaldi, een laagdrempelige komedie die op waargebeurde feiten berust. In het midden van de driehoek Bergen, Saint-Quentin en Charleville-Mezières ligt het dorp met die naam. In 1975 vestigde een dokter uit Kinshasa er zich met zijn gezin. Een onopvallend voorval, als zijn zoon Kamini na zijn opleiding als verpleger niet was gaan rappen en de lotgevallen van zijn familie in een liedje had gegoten. Muziek in diverse facetten is de pijler van AFF 2017, dat tussen 21 april en 7 mei in Leuven (voornamelijk bij Kinepolis en Cinema ZED) Afrikaanse films vertoont die amper hun weg vinden naar de gewone bioscoop.

Voordat FÉLICITÉ van Alain Gomis – waarover later meer – het doek laat vallen over het festival, kunnen we heel wat films zien waarin muziek heel belangrijk is, meestal als een uiting van verzet tegen aangedaan onrecht. Een uitstekend voorbeeld daarvan is THEY WILL HAVE TO KILL US FIRST van de Malinese Johanna Schwartz, omdat daarin de muzikanten, in navolging van onder anderen Woody Guthrie, met hun songs hun onderdrukkers (jihadisten in dit geval) te lijf gaan. In 2012 werd in Mali muziek verboden, radiostations werden vernield en muzikanten gefolterd. En toch blijft het een vitaal onderdeel om de burgeroorlog en de daaruit volgende kommer en kwel enigszins het hoofd te bieden.

In LE TROISIÈME VIDE van Burundees Eddy Munyaneza zijn de strijdliederen van betogers tegen de president het kloppende hart van de film, die een onderdeel is van de YAFMA-competitie. Wie erbij wil zijn dient op 22 april om 10 uur in de ochtend al present te zijn in het Notarishuis op de Bondgenotenlaan in Leuven, omdat Museum M wordt verbouwd. Een dag later is daar de Vlaamse UNESCO Commissie te gast. In hun competitie onder meer ACCRA POWER, waarvoor het Oostenrijkse duo Sandra Krampelhuber en Andrea Verena Strasser naar de Ghanese hoofdstad reisden om er de broeierige stadsgeluiden vast te leggen en een keure muzikanten aan het woord te laten. Nog meer muziek diezelfde dag in Cinema Zed met INSIDE THE MIND OF FAVELA FUNK, waarvoor de Hollandse meiden Fleur Beemster en Elise Roodenburg in Rio de zogenaamde pornofunk registreerden. Een erg vrouwonvriendelijk soort muziek, die echter wel het harde leven in de sloppen op een onverbloemde manier schetst.

Met het meesterlijke CARTAS DA GUERRA van Portugees Ivo M. Ferreira rondt het AFF de dag af. Daarin schrijft Antonio Lobo Antunes, die destijds als dokter naar oorlogsgebied Angola is gestuurd, brieven aan zijn zwangere vrouw thuis. Een pracht van een poëtische film die bol staat van de tegenstellingen: koloniale oorlog versus liefdespoëzie, geschreven door een man maar in voice-over gelezen door een vrouw. Weelderige Afrikaanse kleuren gevat in een contrastrijke lyrische zwart-witfotografie. Net zoals andere kunstzinnige filmmakers (A. Sokoerov of Z. Akyol) houdt Ferreira de oorlogsgruwel buiten het kader en kiest hij voor de lange wachtperiodes tussen de actie, waarin de psyche van het individu kan openbloeien. Een hoogtepunt!

Lang worden de teugels niet gevierd. 24 april wordt een Tunesische dag met HEDI van de debuterende Mohamed Ben Attia, waarin een eenvoudige jongen zich bevrijdt uit de verstikkende bezorgdheid van zijn moeder, een metafoor voor de geslaagde (?) Arabische lente in zijn moederland. HEDI is bevolkt met driedimensionele, bijna herkenbare mensen die nooit helemaal goed of slecht zijn. Een wens van de organisatie gaat die dag overigens ook in vervulling met de vertoning van het al herhaaldelijk gelauwerde A PEINE J'OUVRE LES YEUX van Leila Bouzid – de dochter van Nouri (L'homme des cendres). Het recht op vrije meningsuiting staat centraal, verpersoonlijkt door het revolterende meisje Baya Medhaffer – een zangeres in een swingende band. Gelukkig zijn de teksten van de liedjes netjes vertaald, waardoor de evolutie van het 18-jarige meisje beter te volgen is. Muziek slingert zich dus door het hele programma.

Van de premières is er een opvallend groot deel afkomstig uit Kenia. Nadat zaterdag 29 april nieuw werk uit Rwanda en Congo wordt vertoond, is de zondag volledig gevuld met recente Keniaanse films. VEVE van Simon Mukali schetst de broeierige onderwereld en de illegale handel die voor velen noodzakelijk is om te kunnen overleven. Voeg daarbij corrupte agenten en politici zodat er duidelijk een drama in de lucht hangt. Tom Tykwer en Ginger Wilson staan op de eindgeneriek vermeld als producenten; de laatste produceerde ook KATI KATI van Mbithi Masya, waarin een nog jonge vrouw in een soort hemel aankomt, zonder te beseffen wat haar is overkomen, wie ze is of hoe ze daar verzeild is geraakt. De sprookjesachtige film is eerder al gelauwerd op het festival van Toronto dat maar weinig films bekroont ... DUSTY BIN DREAMS van Eriss Khajira & Anne van Campenhout ten slotte ziet er heel anders uit, omdat er is gefilmd op Dandora, de vuilnisbelt van Nairobi, al neemt dat niet weg dat de bewoners (een handvol komt in de loop van de film aan bod) blijven dromen van een beter en menswaardiger bestaan.

Enkele randevenementen mogen niet onvermeld blijven:

*de Bongo Style Fashion Show op de Oude Markt op donderdag 20 april om 20 uur (vandaag!)

*de conferentie Humanizing Culture, art & media in het ABVV-lokaal 21 april om 14 uur (morgen!)

*de tentoonstelling Nostalgia Photography Exhibition in Fotoclub Gamma (5 weekenddagen)

*het debat Unlocking Female Sexuality (+ film THE LOCK) in Pangea op 25 april 18u30

*het optreden van Orchestra Baobab in het Depot 5 mei 20 uur

*het grote migratiespel op het Ladeuzeplein 1 mei 14u30 (voor gezinnen)

Filmmagie geeft plaatsen weg voor CARTAS DA GUERRA (1 mei, 17u, Cinema Zed Campus Vesalius), A UNITED KINGDOM (2 mei, 20u, Kinepolis Leuven) en FÉLICITÉ (6 mei, 20u, Kinepolis Leuven). Stuur hiervoor een mailtje naar [email protected].

Voor meer informatie en een volledig uurrooster raadpleeg www.afrikafilmfestval.be

Beeld: THEY WILL HAVE TO KILL US FIRST

Geschreven door ALFONS ENGELEN
 
onomatopee