Afrika Filmfestival Leuven

De Afrikaanse film! Op de grote A-Festivals van Cannes, Berlijn en Venetië quasi afwezig maar daar zijn allerlei, voor de hand liggende redenen voor uiteraard. Toch slaagt het Leuvense Afrika Filmfestival (AFF), dit jaar aan zijn 19de editie toe, elk jaar opnieuw een rijkgevulde programma samen te stellen. Met het oog daarop is er wel grondig researchwerk ter plekke aan vooraf gegaan. Dat is én blijft het sterke punt van het festival dat veel meer is dan een hoop geselecteerde films. Toch is het verwonderlijk dat, wanneer hier in het Westen een crisis even de kop opsteekt, men meteen gaat bezuinigen op kunst en cultuur.

Op een continent zoals Afrika, waar de middelen uiterst schaars zijn, lijkt dat allerminst beperkingen op te leveren voor de kunsten in het algemeen en kunstenaars in het bijzonder. Zij zijn niet anders gewend. Ook dit jaar zijn er op AFF, van 21 maart tot 6 april, films te zien die zeer de moeite lonen. Een van de landen die op het AFF in de kijker staan is Rwanda, waar 20 jaar geleden een genocide plaats had met 800.000 doden tot gevolg.

THE GREAT KILAY is er al meteen zo eentje. Zézé Gamboa mocht op het gerenommeerde Sundance Film Festival in 2005 voor 'The Hero' de juryprijs in ontvangst nemen. Zijn recent werk toont de laatste jaren van het Portugees kolonialisme in Angola, doorspekt met Angolese 70-ger jaren muziek. Een voorbeeld van de levenskracht die het hele continent uitstraalt. Hetzelfde geldt overigens voor GRIGRIS waar Wasis Diop de soundtrack voor aanleverde. De Tsjaadse filmer Mahamat-Saleh Haroun schreef ook zelf het verhaal van een naïeve, mank lopende jongen met polio, die als excentriek danser in het plaatselijke danscafé een zakcentje bij elkaar poogt te graaien, doch te weinig om zijn liefje te onderhouden. Als gevolg daarvan loert het 'easy money' van de criminaliteit natuurlijk.

Officiële openingsfilm is overigens LA MARCHE die Nabil Ben Yadir maakte naar aanleiding van de 30ste verjaardag van de ‘marche des Beurs’ van enkele allochtone jongeren in 1983 samen met de pastoor van Les Minguettes (vertolkt door Olivier Gourmet), een wijk in de voorstad van Lyon, een vreedzame mars die hen bracht van Marseille naar Parijs.

Een andere tip is DES ETOILES (foto), het debuut van de Senegalese Dyana Gaye. Het is een portret geworden van mensen onderweg, zoekend naar houvast. Zoals sterren elke nacht lijken te reizen, met wolken als transparant landschap, maar zonder wegen. Ze lijken niet eens ver van elkaar te staan en verdwijnen ook weer wanneer de dageraad aanbreekt. Hierdoor blijft het zoeken naar elkaar voortduren.
De slotfilm AYA DE YOPOUGON uit Ivoorkust, een knap debuut van Marguerite Abouet & Clément Oubrerie, mag dan animatie zijn, voor hen die met een goed gevoel uit de cinema willen komen is het een regelrechte aanrader. Eind jaren 70, net vooraleer aids de mensheid zal gaan teisteren, wil de 19-jarige Aya liever studeren dan met haar vriendinnen naar de markt van het leven te trekken. Een van hen raakt zwanger...

Emancipatie, maar op een zelden vertoonde manier. Dat kan van LES RAYURES DU ZÈBRE – al enkele weken in de gewone bioscoop te zien - helaas niet gezegd worden. De combinatie filmregisseur Benoît Mariage en acteur Benoît Poelvoorde, is al vaker een succesformule gebleken, doch de voetbalmakelaar-met-zogenaamde-een-neus-voor-Afrikaans-voetbaltalent die wordt opgevoerd moet het hebben van platte racistische grappen. Hoe mooi het wel had kunnen zijn zit in de laatste scène vervat, helaas. Vreemd dat voor een film zoals L'ECLAT FURTIF DE L'OMBRE geen plekje op het programma werd ingeruimd.

Ook de MANDELA-film staat enkele keren geprogrammeerd evenals documentaires met sprekende titels zoals onder meer COME BACK AFRICA, GOD LOVES UGANDA van Oscarwinnaar Roger Ross Williams en FIRE IN THE BLOOD, vertoningen die worden gevolgd door een debat. Traditioneel doen ook enkele bekende Afrikaanse gasten het festival aan.

Er zijn vier debatten gepland (dinsdag en woensdag telkens), op zaterdag en zondag wordt een grote moot onbekend werk vertoond in M, het Leuvense museum, telkens tussen 11 en 17 uur. En op 30 maart een reeks korte animatiefilms, ingeleid door Guido Convents die dan tevens zijn boek zal voorstellen (zijn zoveelste, lezenswaardige boek over film in Afrika): LE CINEMA D'ANIMATION EN AFRIQUE CENTRALE. De week nadien praten Koen Peeters en Zana Etambala met Lieve Joris over haar boek OP DE VLEUGELS VAN DE DRAAK.

Wie meer wil weten wordt nadien op zijn wenken bedient, wanneer een selectie van de vertoonde films zowat het hele land doorkruist. Afgezien van de provincie Brabant ook in Maasmechelen, Hasselt en Gent, tot zelfs in het verre Luxemburg.


Meer info: www.afrikafilmfestival.be

Geschreven door ZENO CORNELIS