Austerlitz: Sergei Loznitsa te gast in Bozar op 16 juni

De herinnering aan het Europese oorlogsverleden is nooit ver weg in de films van de Oekraïense filmmaker Sergei Loznitsa. Later deze zomer komt zijn fictiefilm A GENTLE CREATURE van Cannes naar België. Nu vrijdag om 20u is hij te gast in Bozar, Brussel, waar hij zijn documentaire AUSTERLITZ komt voorstellen.

Het geheugen construeert het verleden. Dat doet ook film. In zijn documentaire The Event maakte Sergei Loznitsa gebruik van amateur- en televisiebeelden om de mislukte staatsgreep in augustus 1991 tegen de hervorming van de in elkaar stuikende Sovjet-Unie te portretteren als een verwarrend ballet. Voor de documentaire Maidan richtte hij zich op het huidige conflict in Oekraïne. Altijd staat de rol centraal die we als individu en als groep spelen in een zich ontwikkelende geschiedenis.

AUSTERLITZ legt zich toe op de overlevering van de traumatische geschiedenis. Het is een film over kijken, vragen stellen en omgaan met herinneringen. Sergei Loznitsa filmde in verschillende voormalige concentratiekampen en combineerde beelden uit Dachau en Sachsenhausen tot één bezoek. De titel van de film suggereert een plek, maar verwijst naar het titelpersonage uit Austerlitz van W.G. Sebald, een boek waarin de pijn van verlies het hart vormt van een moeilijke relatie met het verleden.

In AUSTERLITZ ligt het gemakkelijke oordeel over de bezoekers voor het grijpen. Ze zien eruit zoals toeristen er nu eenmaal uitzien: schreeuwerige T-shirts, verveelde dan wel geïntegreerde blik op bezoekenswaard geachte plekken en objecten. Ze nemen selfies, eten snacks, banen zich een weg in het spoor van gidsen die met kennis van zaken en een zekere routine hun bezoek begeleiden. Als kijker vraag je je af wat die mensen daar komen doen. Zijn ze er door een verplichte schoolreis, een uitstapje, een rondreis door Europa of – waarom niet – voor een werkelijk ingrijpende ervaring met het niet eens zo verre verleden. De commentaarloze observatie van Loznitsa, soms op vrij grote afstand van de bezoekers, laat ruimte voor reflectie. Wat betekent het als mensen poseren voor de toegangspoort met daarop “Arbeit macht frei”? Hoe kijken zij naar die voortdurende geschiedenis en hoe kijken wij naar hen?

Na afloop van de vertoning in Bozar op 16 juni zal filmmaker Sergei Loznitsa in gesprek gaan met Ralph Eue, programmaverantwoordelijke en voorzitter van het selectiecomité van het filmfestival DOK Leipzig en Cristina Nord van het Goethe-Institut Brüssel.

Tickets en info

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee