Bedreigde diversiteit op IDFA

De Nederlandse lange documentaire is weer sterk vertegenwoordigd in deze IDFA-editie, net als vorig jaar trouwens. Niet alleen met festival-opener KABUL, CITY IN THE WIND, die voor een keer niet focust op het geweld en de aanslagen in Afghanistan, maar op de veerkracht van de overlevers in de dagelijkse stadsbus.

In BUDDY onderzoekt éminence grise Heddy Honigmann de relatie tussen de mensen en hun favoriete huisdier, de hond. Daarnaast is het ook uitkijken naar SHEEP HERO van Ton van Zantvoort over de non-conformistische Stijn, die als oertraditionele herder – zij het met eigen accenten – probeert te overleven te midden van het sterk geautomatiseerde landbouwleven.

Twee lange documentaires gaven afgelopen weekend elk op hun eigen manier een beeld van bedreigde culturen. In STONES HAVE LAWS doet het regisseursduo Lonnie van Brummelen en Siebren de Haan dat zeer respectvol over de Marron-stammen in Suriname, de ex-kolonie van Nederland waarvan de oeroude rituelen met uitsterven bedreigd zijn. Zorgvuldig, minutieus en met de steun van de stamhoofden na een geduldig opgebouwde vertrouwensrelatie leggen ze de tradities voor het nageslacht vast in prachtig breedbeeld. Vooral opvallend is dat levenloze objecten zoals bomen in de jungle en steenformaties in de rivieren of aan de kust een eigen ziel krijgen.

Heel anders, minder antropologisch en stukken speelser, gaat Marjoleine Boonstra om met dezelfde thematiek van uitstervende cultuuruitingen. In THE MIRACLE OF THE LITTLE PRINCE gebruikt ze vertalingen van het universele meesterwerkje De kleine prins als uitgangspunt voor een poëtisch-filosofische reflectie op vier bedreigde talen verspreid over de hele wereld. De Berbers hebben geen woord voor ‘fontein’ en bij de Samigemeenschap in het Hoge Noorden biedt het boekje troost aan vertaalster Kerttu Vuolab. Voor de vertaling naar het Tibetaans moesten de vertalers uitwijken naar Parijs, vanwege de Chinese onderdrukking, en in El Salvador zoekt de vertaler hulp bij enkele hoogbejaarden die het Nahuat, de oorspronkelijke Aztekentaal, nog voldoende beheersen. Elk van deze gemeenschappen geeft een eigen zinvolle invulling aan de kinderlijke, filosofische dialogen en ideeën van De kleine prins. Wonderbaarlijk en alweer in majestueuze breedbeelden op het witte doek gebracht. Knap.

Beeld: The Miracle of the Little Prince

Geschreven door HUGO BERNAERS
 
onomatopee