Beetje Belgisch begin Berlinale

In Berlijn zijn vanavond alle ogen gericht op een invloedrijke en innovatieve Belg … jazzmuzikant Django Reinhardt.

Openingsfilm DJANGO is het regiedebuut van de Franse producent en scenarist Étienne Comar (Des hommes et des dieux, Timbuktu, Mon roi …). In zijn biografische film, die festivaldirecteur Dieter Kosslick beschrijft als een "aangrijpend overlevingsdrama", vertolkt de Franse acteur Reda Kateb (Un Prophète, Les chevaliers blancs) niemand minder dan Jean Baptiste ‘Django’ Reinhardt (1910-1953). Jazzgitarist Django, een sinto geboren in Henegouwen, wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog opgejaagd door de nazi’s. Voor de muziek in DJANGO tekent het Nederlandse Rosenberg Trio dat, geïnspireerd door Reinhardt, zijn sporen heeft verdiend als vertolkers en componisten van de zogenaamde zigeunerjazz of Gypsy Swing. De film, met ook de naar Frankrijk uitgeweken Naamse actrice Cécile de France, is vanaf eind april te zien in België.

Verder is België op de Berlinale vooral te bespeuren als coproducerend land, met onder andere de competitiefilm FÉLICITÉ van de Frans-Senegalees Alain Gomis en, buiten competitie, SAGE FEMME van Martin Provost (Séraphine, Violette).

Beetje Belgisch in de nevensecties

In de nevensecties zijn ook Belgische (co)producties te vinden, waarbij vooral uitgekeken wordt naar Raoul Pecks twee films, LE JEUNE KARL MARX en I AM NOT YOUR NEGRO. Pecks biografische film over de jonge jaren van Marx en zijn vriendschap met Friedrich Engels – medeauteur van Het Communistisch Manifest – heeft oog voor avontuur, humor en de rol van hun twee echtgenotes. Theoretische reflecties via gesprekken en speeches staan naast dagelijkse besognes, over het familieleven. LE JEUNE KARL MARX tekent de opkomst van het communistische denken in het kader van de Europese industrialisering, maar mist wat dialectische scherpte, ondanks het onverwachte slot ... Voor het Oscargenomineerde I AM NOT YOUR NEGRO kan Peck dan weer bogen op de ongemeen scherpzinnige auteur James Baldwin en een essay van hem over zijn verhouding tot de Black Power-beweging. En op de verstelstem van Samuel L. Jackson.

Daarnaast zijn er nog enkele Franstalige Belgen geselecteerd. In ES WAR EINMAL IN DEUTSCHLAND ... vertelt Sam Garbarski (Vijay and I) het verhaal van de joodse koopman David (opnieuw een hoofdrol voor Moritz Bleibtreu) onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog. In de Panorama-sectie toont Philippe Van Leeuw, Bruno Dumonts cameraman voor La vie de Jésus, het door hemzelf geschreven oorlogsdrama annex huis clos INSYRIATED. Ook in Panorama stelt de Belgisch-Macedonische Teona Strugar Mitevska haar tienerdrama WHEN THE DAY HAD NO NAME voor.

In de Generation 14plus-competitie is THE JUNGLE KNOWS YOU BETTER THAN YOU DO geselecteerd. Met die studentenfilm over de zoektocht in de Colombiaanse jungle naar haar vermoorde vader won Juanita Onzaga (Sint-Lukas, Brussel) onlangs een Wildcard van het VAF die haar middelen geeft voor een volgende film.

Gouden Beer-kandidaten

Na een Gouden Luipaard op het filmfestival van Locarno voor Right Now, Wrong Then (2015) dingt Hong Sang-soo nu met ON THE BEACH AT NIGHT ALONE mee naar een Gouden Beer in Berlijn. Zoals bleek uit het spiegelspel Yourself and Yours (2016), onlangs nog te zien op het Internationaal Filmfestival Rotterdam, mogen we van Hong Sang-soo altijd een fijnzinnig uitgemeten liefdesdrama verwachten. Ook ervaren rot Volker Schlöndorff (Die Blechtrommel, Die verlorene Ehre der Katharina Blum) onderneemt in zijn nieuwe film RETURN TO MONTAUK een amoureuze zoektocht.

Voor Agnieszka Holland betekent de als “subversieve thriller” aangekondigde POKOT dan weer een terugkeer naar het bioscoopscherm, nadat ze de afgelopen jaren vooral episodes van televisieseries en miniseries filmde (The Wire, Treme, Burning Bush, House of Cards). Outsiders voor de Gouden Beer zijn de films van drie andere vrouwelijke filmmakers met flink wat ervaring: THE PARTY van Sally Potter, COLO van Teresa Villaverde en ON BODY AND SOUL van Ildikó Enyedi.

Ook Aki Kaurismäki verschijnt na Le Havre uit 2011 weer in het internationale filmcircuit. Zijn THE OTHER SIDE OF HOPE brengt de verhalen van een Syrische vluchteling en een Finse handelsreiziger samen, een kandidaat-Gouden Beer gezien het politiek gekleurde thema, dat in Berlijn altijd een streepje voor heeft. Al zou een jury onder leiding van dwarse filmer Paul Verhoeven daar wel eens anders over kunnen denken.

Misschien kiest hij wel voor gangsterfilm Mr. Long van de Japanner Sabu of voor Marcelo Gomes’ film over het Braziliaanse koloniale verleden JOAQIUM; een naam die verwijst naar Joaquim José da Silva Xavier, ook wel bekend als de Braziliaanse onafhankelijkheidsstrijder Tiradentes. Of kan Călin Peter Netzer met ANA, MON AMOUR herhalen wat hij enkele jaren geleden deed met zijn Gouden Beer-winnaar Child’s Pose.

De kans dat de hoofdprijs naar een documentaire gaat – zoals Fuocoammare vorig jaar – lijkt vrij klein. De enige voor de competitie geselecteerde documentaire is immers BEUYS, waarin Andres Veiel de Duitse avant-gardekunstenaar Joseph Beuys aan het woord laat. Of kiest de jury eens voor een animatiefilm, Liu Jians HAVE A NICE DAY?

De Berlinale loopt nog tot zondag 19 februari.

Beeld: DJANGO (Étienne Comar)

Geschreven door BJORN GABRIELS