Berlinale nadert apotheose

FUOCOAMMARE, de beklijvende documentaire die de Italiaanse cineast Gianfranco Rosi filmde op het Italiaanse eiland Lampedusa, staat op de eerste plaats in alle voorspellingen over wie zaterdag in Berlijn met de Gouden Beer naar huis gaat. Rosi, in Venetië enkele jaren geleden al goed voor de Gouden Leeuw met 'Sacro GRA', volgt in FUOCOAMMARE een jongen van twaalf jaar, Samuele, die ons gidst door het alledaagse leven op het eiland dat dag in dag uit wordt geconfronteerd met vluchtelingen in al te gammele, veel te kleine en onbetrouwbare bootjes op zee, die keer op keer moeten worden gered. Het is door de ogen van Samuele – hij moet geregeld naar de oogarts – dat wij, toeschouwers, naar deze vluchtelingen(crisis) kijken.

 

De Berlinale, geopend met HAIL, CAESAR! van het duo Joel & Ethan Coen, stond al van de eerste dag af helemaal in het teken van deze vluchtelingencrisis, zodat George Clooney, een van de hoofdacteurs van deze Hollywoodsatire annex hommage aan de gouden tijden van het studiosysteem, prompt zichzelf uitnodigde voor een bezoek aan de Duitse premier Merkel om het over deze crisis te hebben. Strijden nog om een plekje op de palmares: DEATH IN SARAJEVO van Danis Tanovic (waarin de herdenking van de aanslag 100 jaar geleden in Sarajevo op troonopvolger Franz Ferdinand, de directe aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog, wordt gelinkt aan een monoloog over het huidige Europa na Sarajevo 1995), CARTAS DA GUERRA van Ivo M. Ferreira en SOY NERO van Rafi Pitts.

Het in lyrische sfeerbeelden in zwart-wit opgenomen CARTAS DE GUERRA bestaat uit tal van (door zijn vrouw voorgelezen) brieven van een jonge dokter. Begin de jaren 70 was hij ingedeeld bij het Portugese leger dat in Angola vocht tegen het bevrijdingsleger van de MPLA. Beetje bij beetje wordt de arts zich bewust van de onrechtvaardigheid en zinloosheid van deze eindeloze oorlog. En in SOY NERO – eens migrant, altijd migrant – is een jonge Mexicaan ervan overtuigd dat hij door bij het Amerikaanse leger dienst te nemen en te gaan vechten in het Midden-Oosten een volwaardige Amerikaan kan worden ... SOY NERO is een Duits-Frans-Mexicaanse coproductie en wijkt daardoor alleen al duchtig af van een doorsnee Amerikaanse film, ook al is de production value heel stevig.

Getipt als niet onbelangrijke outsiders twee Franse films: L'AVENIR van Mia Hansen-Løve en QUAND ON A 17 ANS van André Téchiné. In de intelligente kroniek L'AVENIR speelt Isabelle Huppert een docente filosofie die op korte tijd zowel haar man verliest – ze gaat in scheiding na 25 jaar huwelijk – en haar moeder. En ook de redactie van een leerboek filosofie wordt haar door de uitgever uit handen genomen. Ze erft wel de zwarte kat van haar overleden moeder. Gaandeweg gaat zij zich helemaal vrij voelen: totaal bevrijd. Ook in QUAND ON A 17 ANS draait alles om een soort van bevrijding of loutering. Damien en Tomas, twee jongens in eenzelfde klas, hebben de pest aan elkaar. De reden waarom blijft erg vaag. Voor iedereen. Tot Damien uit de kast komt … Téchiné pakt eens te meer een taboe aan zoals dat leeft onder jongeren die moeilijk raad weten met hun verwarde gevoelens en met hun ontluikende mannenlichaam.

(Foto: George Clooney en vrouwlief © Chiara Tiraboschi)

Geschreven door FREDDY SARTOR