Berlinale: Wie is Georg Friedrich?

Met twee films in competitie speelt de Oostenrijkse acteur Georg Friedrich zich op de bühne in Berlijn. En dat komt niet eens als zo’n grote verrassing, voor iemand die wel eens bestempeld wordt als het gezicht van de nieuwe Oostenrijkse cinema.

Op de Berlinale in 2004 was de in Wenen geboren acteur (°1966) al een van de zogenaamde shooting stars – een tiental acteurs die professioneel gepromoot worden tijdens het festival. Op dat moment had hij onder andere kleine rollen gespeeld in films van landgenoten Michael Haneke (Der siebente Kontinent, Die Klavierspielerin en Wolfzeit) en Ulrich Seidl (Hundstage). Met die laatste zou hij later opnieuw samenwerken in Import Export. Hij ging ook in zee met mede-Oostenrijker Michael Glawogger voor de trilogie met terugkerende personages ‘Sex, Drugs & Rock ’n’ Roll’. Nacktschnecken (2004) en Contact High (2009) zijn al verschenen. Het slotdeel Hotel Rock’n’Roll heeft de in 2014 overleden Glawogger niet zelf meer kunnen regisseren, maar werd afgelopen jaar afgewerkt door Michael Ostrowski en Helmut Köpping. Op de Berlinale ging trouwens UNTITLED in première, de documentaire die Glawogger aan filmen was toen hij in Liberia overleed aan de gevolgen van malaria. Monteur en getrouwe medewerkster Monika Willi maakte gebruik van Glawoggers notities om de film verder af te ronden.

Internationaal stond hij op de set bij Raúl Ruiz (Klimt), Alexander Sokoerov (Faust; in de rol van Wagner) en Pia Marais (Die Unerzogenen). Die laatste werd geboren in Zuid-Afrika, maar woont in Berlijn en wordt gerekend tot de brede kring van de zogenaamde Berliner Schule, een losse groep filmmakers met onder anderen Maren Ade (Toni Erdmann), Christian Petzold (Barbara, Phoenix) en … Thomas Arslan.

In de recentste film van Arslan, HELLE NÄCHTE, speelt karakterkop Friedrich de rol van ingenieur Michael die van Berlijn naar het afgelegen huisje van zijn net overleden vader in Noorwegen reist, in het gezelschap van zijn tienerzoon Luis, die hij enkele jaren nauwelijks heeft gezien. De auto- en wandeltocht in het dag en nacht klaarlichte Noorwegen is een spel van toenadering en afstoten tussen vader en zoon, met een magnifiek glijdend longshot van een mistige weg als culminatiepunt van een zwijgzaam aftasten.

Een acteerstijl die veel vertelt met weinig woorden deed een enthousiaste journalist op de persconferentie de vergelijking maken met Robert De Niro (de jonge, nemen we aan). Friedrich bleef kalm bij het compliment: “Dat is nu eenmaal wat je als goed acteur moet doen”, zei hij in een lijzig Oostenrijks accent. “Ik heb dat alles niet geleerd op een acteerschool. Ik ben onder meer naar Amerika geweest, naar het California Institute of the Arts, maar heb die opleiding nooit afgemaakt. Als je een goede acteur bent, kun je dat gewoon.”

Voor de andere competitiefilm met Friedrich, het regiedebuut WILDE MAUS van de Oostenrijkse acteur Josef Hader, werd hij gecast in een rol die past bij zijn fysionomie en speelstijl. Erich is een voormalige klasgenoot van muziekcriticus Georg, die na jarenlange dienst op de keien wordt gezet door zijn krant. Georgs routineleventje valt weg en hij ontmoet Erich, die na twaalf stielen en dertien ongelukken in een pretpark werkt. Met sardonisch genoegen en zin voor satirische overdrijving slaagt Hader (die zelf de hoofdrol speelt) erin de huidige professionele rat race te fileren, terwijl zijn dolende personages blijven zoeken naar wederzijdse verstandhouding.

BEELD: Georg Friedrich in HELLE NÄCHTE

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee