Cannes 2017: Favorieten halfweg

De hoofdcompetitie in Cannes is halfweg en Michael Haneke en Yorgos Lanthimos nestelen zich bovenaan het lijstje kandidaten voor de grote prijzen, met vormvaste en ethisch uitdagende films die burgerlijke families fileren.

Wint Haneke voor de derde maal op een rij een Gouden Palm? HAPPY END, zijn opvolger voor Canneswinnaars Das weisse Band en Amour, tekent een even strikt als breed portret van een gefortuneerde familie. “Overal om ons heen, de wereld, en wij in het midden, blind”, zo klinkt een van de meest intrigerende synopsissen op het filmfestival van Cannes dit jaar. Waar Amour zich afspeelde in de beslotenheid van een appartement, vindt Haneke nu de benauwde blik van een bourgeois familie in uiteenlopende locaties en beeldformaten, van de iphonebeelden van de jonge tiener Ève tot de mogelijke euthanasie van haar dementerende grootvader Georges (Louis Trintignant, met echo’s van zijn rol in Amour) in zijn kasteel. Tussen hen in zit ook Anaïs, een gedweeë echtgenote, een geknipte rol voor Laura Verlinden. Haneke drukt zijn bekende afstandelijke strengheid uit via chatrooms, e-mails en rigide iphonebeelden, in een zoektocht naar liefde tussen zakelijke overeenkomsten en een morele houding die enkele feministische, koloniale en andere bevrijdingsbewegingen lijkt te hebben gemist. Of daar niet al te vrolijk aan voorbijgaan, vanuit hun luxueuze positie.

Niet onverwacht zal Isabelle Huppert meedingen naar een erkenning voor Beste Actrice, met mogelijke concurrentie van Nicole Kidman, al was het maar omdat ze alomtegenwoordig is tijdens deze Canneseditie. Ze speelt bovendien een hoofdrol in een andere kanshebber op een Gouden Palm, THE KILLING A SACRED DEER van de Griek Yorgos Lanthimos. Dat ook hij een oog heeft voor de ethische valkuilen van burgerlijke families weten we sinds Dogtooth. Zijn overstap naar Engelstalige films – een eerste maal met The Lobster – heeft zijn werk er niet minder uitdagend op gemaakt. In THE KILLING OF A SACRED DEER laat hij Colin Farrell opnieuw dead pan spelen, in een film die van het openings- tot het slotbeeld een volgehouden spanning legt.

Colin Farrell speelt een chirurg die verwikkeld raakt in toenemend zorgelijke ontmoetingen met de tiener Martin (een bijzonder intrigerende Barry Keoghan). De relatie tussen hen wordt van bij het begin gekenmerkt door een ontastbaar enigma, dat geleidelijk aan meer ingevuld raakt. Zonder evenwel het enigma op te lossen in voor de hand liggende symboliek (één scène steekt zelfs de draak met eventuele metaforen die de vertelling voortijdig op slot gooien). THE KILLING OF A SACRED DEER kreeg na afloop boegeroep en applaus, mogelijk tekenend voor de verdeelde ontvangst die de film zal krijgen.

Dat symboliek ook (te) zwaar kan wegen bleek eerder al in de competitiefilm JUPITER’S MOON van Kornél Mundruczó. Zijn opvolger voor de sterke parabel White God vertrekt bij een intrigerend uitgangspunt – een door een Hongaarse politieman neergeschoten vluchteling overlijdt niet, maar blijkt te kunnen leviteren – en voegt daar stevige actiescènes aan toe, maar ontkomt slechts moeizaam aan de symboliek die zich al vroeg in de film vastlegt.

Beeld: The Killing of a Sacred Deer (Yorgos Lanthimos)

Geschreven door BJORN GABRIELS