Cannes 2018: Capharnaüm

Het festival snakt ernaar om 50 jaar na mei 68, maar vooral in de huidige #MeToo-tijden aan te tonen dat het maatschappelijk relevant blijft. Wordt Nadine Labaki de tweede vrouw na Jane Campion voor 'The Piano' die de Gouden Palm wint?

Bij de introducties van Un Certain Regard-films verwijst festivaldirecteur en ceremoniemeester Thierry Frémaux te pas en (vooral) te onpas naar de afkomst van de makers en, eventueel, naar hun vrouw-zijn. Een teken voor waar het festival zelf op hoopt bij de prijsuitreiking straks? De actie waarbij 82 vrouwen op de rode loper aankloegen dat slechts dat aantal films van vrouwelijke cineasten in de loop der jaren werd geselecteerd, was niet mis te verstaan. Dat Frémaux - tijdens het fotomoment goedkeurend toekijkend bovenaan op de trappen - deze actie recupeert om erop te wijzen dat het festival wel degelijk oog heeft voor filmende vrouwen is vooral navrant.

Deze rodeloperactie vond plaats voor de galapremière van LES FILLES DU SOLEIL van Eva Husson (Bang gang), over een Koerdisch bataljon eerder als slaaf verhandelde vrouwen onder leiding van Bahar (Golshifteh Farahani). Ze krijgen de Franse oorlogsjournaliste Mathilde (Emmanuelle Bercot) op bezoek, die als embedded reporter hun strijd tegen ISIS volgt. Een schematische verhaalstructuur, een opzichtige symboliek en het nadrukkelijk hengelen naar heroïek maken van LES FILLES DU SOLEIL niet het sterke oorlogsdrama vanuit vrouwelijk standpunt dat het had kunnen zijn.

Dan was LAZZARO FELICE van Alice Rohrwacher (Corpo celeste, Le meraviglie) de tweede van drie door vrouwen geregisseerde films in de hoofdcompetitie, stilistisch verfijnder en narratief gedurfder. Zij vertelt het verhaal van de jonge Lazzaro, een nobele naïeveling die samen met andere boeren op een domein van een markiezin werkt alsof lijfeigenschap nog altijd vanzelfsprekend is. Zijn ontmoeting met de zoon van de markiezin zet het evenwicht in de archaïsche luchtbel op wankelen. Rohrwacher paart een schijnbaar historische film aan een parabel en een actueel sociaaleconomisch drama waarin verschillende tijdsvakken kruisen.

De derde en laatste vrouwelijke regisseur in de hoofdcompetitie is de Libanese Nadine Labaki. Haar film CAPHARNAÜM oogstte veel applaus bij de première en wordt in de aanloop naar de prijsuitreiking genoemd als een kanshebber voor de Gouden Palm. Labaki laat haar personages geen blad voor de mond nemen en filmt in een directe stijl de wederwaardigheden van het 12-jarige jongetje Zain, dat een rechtszaak aanspant tegen zijn ouders "omdat ze mij het leven hebben geschonken". Zijn leven bestaat uit overleven, door op straat drankjes te verkopen, levensmiddelen te stelen en zijn 11-jarige zus Sahar te beschermen tegen op kindvrouwen verlekkerde mannen. In een flashbackstructuur die de hele film omarmt, zien we hoe Zain van de regen in de drup terechtkomt in de straten van Beiroet. Om de emotionele impact van haar verhaal over aan hun lot overgelaten kinderen nog extra kracht bij te zetten kiest Labaki tijdens sommige scènes de muziek in crescendo te laten gaan, boven op de druk roepende personages, wat voor een valse noot zorgt. Ook de Egyptische competitiefilm YOMEDDINE van A.B Shawky vertelt over een jongetje in schrijnende omstandigheden, maar die debuutfilm is meer een onbevangen parabel dan een aanklacht zoals CAPHARNAÜM er onmiskenbaar een is, niet alleen van Zain tegen zijn ouders, maar ook tegen een al te onverschillige wereld: "Ik wil dat volwassenen horen wat ik zeg."

BEELD: CAPHARNAÜM

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee