Cannes 2018: lelijk is mooi in Border

BORDER (GRÄNS), een film geselecteerd voor Un Certain Regard, is een intrigerend sprookje voor volwassenen waarin mooi dikwijls lelijk is.

Tina (Eva Melander) is dik en aartslelijk, en dat is dan nog een eufemisme. Ze werkt bij de Zweedse douane en heeft geen snuffelhond nodig om smokkelaars en andere malafide passanten te betrappen. Zij ruikt ze immers van ver, een gave die ze deelt met vossen, elanden en andere dieren uit haar omgeving. Schaamte, schuld en woede kan ze eenvoudigweg ruiken. Buiten haar job stelt haar seksloze leven weinig voor: haar huisgenoot is meer geïnteresseerd in het africhten van vechthonden en haar vader dementeert. Weinig opbeurend, tot ze Vore (Eero Milonoff) ontmoet, die er net zo Quasimodo-achtig uitziet als zijzelf. Tina bloeit open door hun hartstochtelijke romance en Vore wordt haar leermeester. Stap voor stap ontdekt ze haar ware identiteit. Maar geeft die haar het recht zich boven het kwade te stellen, ‘Jenseits von Gut und Böse’?

De Deens-Iraanse regisseur Ali Abbasi (van horrorthriller Shelley) heeft BORDER gebaseerd op de roman van John Ajvide Lindqvist, bekend van onder meer Let the Right One In. Noorse folklore wordt hier vermengd met een bizarre cocktail van bovennatuurlijke elementen en als resultaat een universeel sprookje over het anders zijn, een allegorie over de angst voor de Ander.

BORDER is de eerste film die echt verrast hier in Cannes: het is een romance, thriller, horror en fantasie vol gitzwarte humor met verhaallijnen die allemaal strak in de hand worden gehouden. Subplots over pedofilie en dementie krijgen op het einde hun pay-off. Verschillende scènes blijven nazinderen: een digitaal gemodifieerde seksscène, een Eraserhead-achtige baby en een hertenfamilie die rustig de weg kan oversteken geholpen door Tina’s intuïtie.

In een interview vertelden beide hoofdacteurs ons dat ze net als Charlize Theron in Monster 15 kilogram moesten bijkomen voor hun rol en elke dag bijna vier uur in de make-upstoel doorbrachten. Om het resultaat uit te testen stapte de actrice Eva Melander als haar personage Tina op de bus. Haar tegenspeler Eero Milonoff, die we nog kennen uit The Happiest Day in the Life of Olli Mäki, ging gewoon mee om de reacties van de andere busreizigers te filmen. En inderdaad, die reacties bevestigden dat GRÄNS gaat over grenzen: tussen mensen en aliens, tussen goed en kwaad. Is Ali Abbasi op weg om de Scandinavisch-Iraanse Cronenberg te worden met een cultfilm die anders is dan de andere?

Geschreven door KAREL DEBURCHGRAVE