Closed Curtain, Panahi's nieuwste op de Berlinale

Ondanks aandringen bij de Iraanse autoriteiten van de Duitse minister van Cultuur mocht Jafar Panahi, de Iraanse maker van prachtfilms zoals 'De witte ballon', 'De spiegel' en 'De cirkel', niet naar de 63ste editie van de Berlinale afreizen. Net twee jaar geleden, in 2011, werd de onfortuinlijke maar begenadigde filmer veroordeeld tot 6 jaar huisarrest en twintig jaar beroepsverbod. Niettemin. Datzelfde jaar nog was er in Cannes al een heel persoonlijke film van Panahi te zien over zijn quasi uitzichtloze situatie, 'This is not a film', en nu ging in Berlijn PARDé (CLOSED CURTAIN) in wereldpremière, eveneens een in de grootste clandestiniteit gemaakte, zwaar metaforische film.
Een bewijs dat een cineast gedoemd, veroordeeld is om films te (blijven) maken?

In PARDé zien we een man arriveren aan een villa die aan zee ligt. Eenmaal binnen laat hij uit zijn sporttas een hond vrij - een hond is in Iran onrein –, begint alle gordijnen dicht te schuiven, scheert zijn haar af en zet zich aan het schrijven (van een dagboek?) Tot ineens een jonge man en een meisje voor hem staan; hij heeft net zijn zus van de zelfdood gered... Zo wil hij hem tenminste laten geloven. Hoe ze zijn binnengeraakt en wat ze komen zoeken (of zich verbergen?) is voor de man een raadsel. Wanneer het meisje – de jongen verdwijnt even plotseling als hij is verschenen – ook nog de gordijnen terug begint open te trekken, het licht opnieuw binnenlaat en bovendien ook het papier wegscheurt waarachter kaders met levensgrote affiches van drie films van Panahi verborgen zaten, duikt plotseling ook de filmer zelf op, letterlijk en figuurlijk met de handen in het haar. Alsof hij de gevangene is van een artistieke impasse. Maar vooral alsof alle personages, Pirandello indachtig, op zoek zijn naar een auteur. PARDé is, gezien vanuit dat standpunt, zeer bijzonder en interessant, af en toe op het hermetische af, die tal van vragen oproept én stelt over het creatieve proces van het filmmaken zelf. Zeker wanneer overal om je heen de paranoia een samenleving in een ijzeren greep houdt.

Geschreven door FREDDY SARTOR