Documentaires op het Millenium Festival in Brussel

Vorig jaar, op 22 maart, was het vrij recente Documentaire Filmfestival Millenium precies halfweg zijn 8ste editie, een datum die om heel andere redenen in het collectieve bewustzijn staat gegrift intussen. Uit deze tragische gebeurtenissen – Brussel werd na de aanslagen toen van het ene op het andere moment een ‘dode’ stad – werd nochtans moed geput om door te gaan met het festival dat samen met dat andere gerenommeerde documentaire filmfestival in Brussel Filmer à tout prix een boeiend tweeluik vormt. Nu het enige (algemene) Filmfestival in Brussel allicht niet meer zal kunnen doorgaan zijn het alleen nog enkele genrefestivals die Brussel op de filmkaart houden.

Nu vrijdag begint de negende editie met SINGING WITH ANGRY BIRD van de Zuid-Koreaanse maker Hyewon Jee; het festival wordt besloten met het vertonen van de prijswinnaars op 2 april.

Documentaires die de essentie tonen van de wereld in al zijn complexiteit, met problemen én schoonheid, worden door de organisatie vooropgesteld. Het opdelen van het programma in vier competities en een panorama helpt de toeschouwer om wegwijs te worden in het aangeboden programma van 75 films (uit meer dan 1000 inzendingen) waarvan 43 hun nationale première beleven. Nieuw voor de negende editie is het Belgische luik: 11 Belgische films uit 136 inzendingen gekozen voor een aparte competitie. Met als blikvangers: NO MAN IS AN ISLAND en RIEN N’EST PARDONNÉ.

Het wekt enige verbazing dat voor de internationale competitie THE COLOR OF THE CHAMELEON van de Vlaams-Chileense filmer Andrés Lübbert werd geselecteerd, waarin hij zijn vader portretteert die in het Chili tijdens de dictatuur van Pinochet als jonge rekruut bij de geheime dienst werd ingelijfd en hoe hij daarna wou ontsnappen. Opvallend tussen deze 17 films ook ANOTHER YEAR van Chinees Shenze Zhu, zowel op de documentaire festivals van Montréal als in het Zwitserse Nyon goed voor de Grote Prijs en met 181 minuten de langste zit van het festival. De kroniek, uitgesmeerd over dertien diners, laat de evolutie zien die een migrantenfamilie van arbeiders doormaakt met vreugde, verdriet en vooral met de kunst om te overleven. In datzelfde Nyon wist Ido Haar uit Israël met PRESENTING PRINCESS SHAW de publieksprijs weg te kapen. Het hoofdpersonage Samantha zingt binnenskamers liedjes die ze op YouTube post; buiten haar wil om raakt zij op die manier wereldwijd bekend. Een positief verhaal over het internet bijgevolg. DON JUAN won in 2015 IDFA Amsterdam, maar werd nauwelijks bij ons vertoond. Pool Jerzy Sladkowski volgde Oleg, een 22-jarige kerel die allerhande behandelingen onderging, de ene al gekker dan de andere, om hem van zijn autisme te genezen, tot hij bij het theater terechtkomt en daar zijn draai (en aanvaarding) uiteindelijk vindt. Maakt tevens deel uit van de internationale competitie: de prijswinnaar van IDFA 2016 PLASTIC CHINA van Jiu-Lang Wang waarin een hele familie – kinderen incluis – zich over de bergen plastic afval ontfermt en recycleert.

Arbeid en solidariteit

Aan het thema ‘werk’ werd een heuse competitie vastgeknoopt. Het CSC – de Christelijke Vakcentrale zeg maar – steunt deze sectie en poogt om op die manier meer solidariteit tussen het werk en de arbeiders overal ter wereld te propageren. Bij de 9 films AMA-SAN van de Portugese Claudia Varejao, die behalve een eervolle vermelding in Karlovy Vary ook in Sint-Petersburg werd gelauwerd en de aandacht vestigt op Japanse vrouwen uit een klein dorpje die met een meer dan 2000 jaar oude techniek, diep onder water, op vis jagen. Tevens opgenomen werd A MAID FOR EACH van Libanees Maher Abi Samra. Onder deze titel schuilt een ontluisterend portret over huishoudelijke hulp, meestal buitenlandse vrouwen (uit de Filipijnen bijvoorbeeld) die hun identiteit verliezen, bovendien verhandeld worden als koopwaar (wegens illegaal in het land), nergens hun gram kunnen halen en slechts van een schaarse rust kunnen genieten “quand madame est servie”, omdat altijd bij het minste protest de vrees bestaat dat er dan een ander komt opdagen. Schrijnend.

Jeugdige blik

De kloof tussen generaties is niet nieuw, het is een thema dat de kans biedt om een dialoog op gang te brengen, te beseffen wat jongeren willen en waar hun ambities liggen. Dat alles vormt de onderliggende gedachte bij de Young Visioncompetitie met 8 films waaronder het best aardige ZAINEB HATES THE SNOW van de Tunesische Kaouther Ben Hania, die zowel in Montpellier als in Rome de grote prijs kreeg voor haar apart ogende, emotierijke tekening van ontworteling. Zaineb is 9 jaar wanneer haar moeder een nieuwe relatie begint met een Canadees. Samen met hun broertje verlaten ze hun geboorteland Tunesië en proberen zich zo goed mogelijk aan te passen in de nieuwe omgeving. Dat lukt slechts gedeeltelijk en het verschil tussen het aanpassingsvermogen van moeder en dochter is daarbij erg opvallend.

Panorama

Buiten de competities vormen 26 films een panorama dat focust op onderwerpen zoals: de invloed van het www, de levensweg die ieder te bewandelen heeft of de toestand van onze planeet. Aanrader is I Am Not Your Negro, waarin Raoul Peck aan de slag gaat met de kroniek van de Afro-Amerikaanse burgerrechtenstrijd door auteur James Baldwin, eerder deze week openingsfilm van Docville in Leuven. Een schare gasten geeft tekst en uitleg bij hun filmprojecten en bovendien is er maandag 27 maart een conferentie gepland over de verregaande robotisering en de invloed daarvan op onze samenleving. De dag nadien, 28 maart, na de vertoning van YOU HAVE NO IDEA HOW MUCH I LOVE YOU geeft Pool Pawel Lozinski een masterclass (gemodereerd door Bjorn Gabriels van Filmmagie) met als titel ‘Experiment in documentary’ waarin Lozinski en zijn monteur Dorota Wardeszkiewicz de parameters van een documentaire zullen toelichten. Beide evenementen vinden in Bozar plaats. Het epicentrum van het filmfestival is Cinema Galeries, samen met de nabijgelegen bioscopen Aventure en Actor’s en een avondvoorstelling in CIVA.

Meer info en het volledige programma zijn terug te vinden op www.festivalmillenium.org

Geschreven door ALFONS ENGELEN
 
onomatopee