Europese Netflix?

Als dominante speler op een speelveld dat volop in beweging is, valt de naam Netflix overal: in discussies over de bezoekcijfers van Vlaamse films, in gesprekken over (nieuwe) bioscoopzalen en in reflecties over waar het toch heen moet met onze filmcultuur. Zo wordt er in Frankrijk gesproken over een Europese variant op de globale streaminggigant van Amerikaanse origine.

Emmanuel Macron nam het idee op in zijn culturele programma toen hij nog presidentskandidaat was: “De omstandigheden creëren waarbinnen een ‘Europese Netflix’ kan ontstaan die de beste bioscoopfilms en Europese series toont.” Niet toevallig maakte dit alles deel uit van Macrons voornemen om “Europese burgers die geen band voelen met Europa” via cultuur een plek te geven in die internationale gemeenschap.

Een Netflixdocumentaire over Macrons opgang in de Franse politiek is er al wel, Macron: les coulisses d’une victoire, afgewerkt een dag na Macrons overwinning in mei 2017. Concrete maatregelen om die ‘Europese Netflix’ leven in te blazen zijn er nog niet. Wel legde Delphine Ernotte, voorzitter van France Télévisions, eind vorig jaar in overleg met de Franse cultuurminister Françoise Nyssen twee mogelijke pistes op tafel.

Het eerste idee heeft betrekking op Frankrijk en gaat over de privaat-publieke samenwerking tussen Franse televisiekanalen, een telecomoperateur (Orange) en de Franse overheid om een pakket films en series aan te bieden. De tweede piste die Ernotte heeft voorgesteld ligt in lijn met Macrons suggestie voor een ‘Europese Netflix’. France Télévisions wil een overeenkomst sluiten met andere Europese openbare zenders om zo voldoende middelen samen te brengen om te kunnen rivaliseren met Netflix. Bij die plannen zou ook een toenadering tot de Duits-Franse zender Arte horen.

De afgelopen dagen gonsde het ook van de berichten dat Apple zijn vele miljarden zou willen gebruiken om Netflix over te kopen. Een bericht dat even snel als onwaarschijnlijk werd beoordeeld, maar er wel op wijst dat er over de hoofden van de film- en seriekijkers heen gebakkeleid wordt. Zie ook de plannen van Disney om een eigen streamingdienst op poten te zetten (en de aankoop van 20th Century Fox).

Later deze maand zal Netflix, net als Amazon, opnieuw de portefeuille open trekken op het Sundance Film Festival. Begin 2017 blies Netflix daar alle concurrent-aankopers weg, en ging onder meer aan de haal met winnaar van de Grote Jury Prijs I Don't Feel at Home in This World Anymore (Macon Blair) en Mudbound (Dee Rees). Die films zijn nu te zien bij Netflix.

Op die trend willen Macron en nu ook France Télévisions een antwoord bieden, met een Franse cultureel-protectionistische reflex zoals we die de afgelopen decennia vaker hebben gezien, maar dan in een hedendaags Europees jasje.

Anders dan in Vlaanderen, waar Netflix als een van de redenen wordt aangehaald voor het dalende bezoek aan Vlaamse films in de zalen, vindt de Netflix-discussie in Frankrijk plaats op een moment dat het bioscoopbezoek van Franse films zijn opmars doorzet. In 2017 waren er volgens AFP 209,2 miljoen bioscoopbezoekers in totaal, het derde hoogste aantal van de laatste 50 jaar. Daarvan ging 48,8 procent naar Amerikaanse films (een daling met 8,6 procent ten opzichte van 2016) en 37,4 procent naar Franse films. Dat laatste is een stijging met 1,9 procent tegenover 2016. Trekkers van dit Franse succes waren de komedie Raid Dingue van Dany Boon (4,6 miljoen bezoekers), Valérian et la Cité des milles planètes van Luc Besson (4 miljoen), Alibi.com van Philippe Lacheau (3,6 miljoen), Le Sens de la fête van Eric Toledano (3 miljoen) en Au revoir là-haut van Albert Dupontel (1,9 miljoen). En ook 120 Battements par minute van Robin Campillo (812.000 bezoekers), Visages, Villages van Agnès Varda (234.000) en Petit paysan van Hubert Charuel (514.000) droegen hun steentje bij.

Beeld: Visages, Villages (Agnès Varda)

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee