Expo 'Intimate Audrey': het leven van een icoon

Wereldwijd bekend als guitige prinses Ann in ‘Roman Holiday’, de onverschrokken Natasha Rostova in de Tolstojverfilming ‘War and Peace’, droomvrouw Eliza Doolittle uit ‘My Fair Lady’ en de even eigenzinnige als luchthartige Holly Golightly in ‘Breakfast at Tiffany’s’, blijft Audrey Hepburn een van de grootste sterren uit Hollywood. Zoals de naam al doet vermoeden, spitst de tentoonstelling ‘Intimate Audrey’ zich vooral toe op haar privéleven. Het draait hier om de vrouw achter het icoon.

Als ze niet op 20 januari 1993 zou zijn overleden, was Hepburn dit jaar op 4 mei negentig geworden. Ter gelegenheid van deze speciale verjaardag besloot haar zoon Sean Hepburn Ferrer de tentoonstelling ‘Intimate Audrey’ te openen in de geboortestad van zijn moeder: Brussel. Daarmee komt de vrouw, het kind, de moeder en de vriendin Audrey naar huis. De expo bestaat uit een verzameling van foto’s, filmmemorabilia, tekeningen en beeldfragmenten, met weinig tot geen begeleidende tekst om je door haar volle leven te leiden. De chronologische opbouw begint bij haar voorouders en familie, neemt je mee naar haar jeugd in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk, volgt haar als jongvolwassene in New York, als getrouwde vrouw in Zwitserland en als ambassadeur voor UNICEF in Afrika.

Geboren ster

Van jongs af aan danste Audrey al. Het was haar droom om professionele ballerina te worden en dat is duidelijk aan de vele foto’s van een dansend jong meisje met een wat onhandig lijkend lichaam. Ze was altijd al heel erg mager geweest, grotendeels door ondervoeding tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat weerhield haar er niet van te dansen. Verschillende foto’s tonen een jonge Audrey in tutu, spitzen aan, haren netjes in een dotje, volledig geabsorbeerd in het dansen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zou ze ook gedanst hebben bij illegale huiskamerconcerten ten voordele van het verzet. Betoverend is de foto van haar als kind in een witte pruik, het haar opgekruld langs de zijkanten en met een strikje rond het staartje, net zoals de aristocraten vroeger. Ze poseert met fijn geëpileerde wenkbrauwen, een vals moedervlekje boven de lip en een parelsnoer rond haar hals. Schuin wegkijkend van de camera, met een mysterieuze maar herkenbare blik in de ogen, zie je in haar een geboren ster.

De jonge Audrey had duidelijk veel interesses en talenten. Enkele van haar tekeningen liggen verzameld naast haar lievelingsboeken. Vrouwen in kokette middeleeuwse kleding, spelende kinderen met klompen, een showgirl met ballonen … allemaal getekend in dezelfde eigenaardige tekenstijl. Kinderlijk en toch sierlijk, perfect passend bij Audreys karakter. Haar lievelingsboeken liggen ook uitgestald, in het Frans, Nederlands en Engels. Een foto waarop ze niet meer dan tien kan zijn, wijst op een slim en belezen kind. Ze staat in een tuin, met een rugzak nonchalant over haar schouder en een boek in de hand. Volledig opgenomen in het verhaal, onbewust van de foto die genomen werd.

Gracieus geluk

Als jongvolwassene verhuisde ze met haar gezin, zonder vader, naar New York. Een professionele ballerina kon ze niet worden, dus besloot ze in het muziektheater te gaan werken. Daar zou ze uiteindelijk de hoofdrol spelen in de Broadwaymusical Gigi (1951). Op een foto behind the scenes leest producent Gilbert Miller haar voor uit Fils de Réjane, duidelijk ter vermaak van Audrey. Zij ligt met haar hoofd op Gilberts schouder, half aan het meelezen half aan het lachen. Gilbert leunt naar Audrey toe, en dit was het effect dat Audrey had op mensen. Ze trok mensen aan, haar natuurlijk charisma druipt van elke foto.

Na haar Hollywooddebuut in Roman Holiday, waarmee ze een Oscar, Bafta en Golden Globe won, werd Hepburn een vaste waarde in de filmwereld. Zo leerde ze de modeontwerper Hubert de Givenchy kennen, met wie ze jarenlang bevriend zou blijven. Een foto toont hun vertrouwelijke band. Audrey staat in een donker kleed, met witte sjaal om de schouders geslagen, aandachtig recht voor zich uit te kijken, vermoedelijk terwijl ze naar iemand luistert. Hubert staat achter haar dezelfde richting uit te kijken met een tevreden gezichtsuitdrukking. Zijn ene hand rust op Audreys schouder, zijn andere beweegt omhoog. Hun omgang met elkaar is vanzelfsprekend, gemakkelijk, met een gevoel van geborgenheid en een belofte van compleet vertrouwen in elkaar.

In 1954 trouwde ze in Zwitserland met de Amerikaanse acteur Mel Ferrer. Het was een huwelijk met een klassieke jurk, die ook te bezichtigen valt. De hoog geknoopte kraag draagt ze stijlvol met de bovenste drie knopjes los en de hoekjes omgeplooid. De pofmouwen reiken tot aan de ellenboog, boven een gepofte, middellange rok à la My Fair Lady. Een foto van op hun huwelijksdag toont Audrey en Mel ergens in een klein kamertje; zij hangt aan de telefoon en heeft enkel aandacht voor wie haar toespreekt aan de andere kant van de lijn. Mel staat achter haar en kijkt lichtjes geërgerd maar toch tevreden toe, waarschijnlijk vol ontzag over hoe ze zelfs elegant kan telefoneren.

Elke foto uit haar relatie met Mel geeft een gelukkig koppel weer, lachend naar elkaar of naar de camera. Steeds raken ze elkaar aan of zijn ze binnen elkaars bereik. In hun veertien jaar durende huwelijk bleef het koppel speels en jong van hart, misschien nog meer na de geboorte van hun zoon Sean. Een moeder in hart en nieren, zo omschreef Audreys vriendin Connie Wald haar. Een close-up van moeder en zoon Sean toont hun tedere band. Audrey houdt zijn jonge hoofdje vast, zijn hand rust op haar borstkas. Hij zoent haar op de neus, zij trekt een gekke bek. Een indringend familiaal gebeuren, waar je ze lijkt op te betrappen.

In haar latere jaren hertrouwde ze met Andrea Dotti, kreeg haar tweede zoon Luca Dotti en verhuisde ze naar La Plaisible in Tolochenaz, Zwitserland. In de tuin staat ze, met haar regenlaarzen aan, voor een grote treurwilg. Handen in haar zij, lachend maar eerder uit ongemakkelijkheid. De realiteit van de vrouw Audrey Hepburn dringt finaal door: ook zij werkte in de tuin, speelde met haar zonen, ging op vakantie met haar gezin, lag lezend in de tuin, speelde in de sneeuw, belde met haar vrienden, nam foto’s van haar huisdieren ... Al lijkt ze zelfs in deze alledaagse handelingen uit te blinken.

Haar laatste jaren besloot ze door te brengen als vrijwillige ambassadeur voor UNICEF. Als geboren moeder was ze bekommerd om het lot van kinderen wereldwijd. Ze gebruikte haar bekendheid om de onbekende problematiek van andere landen te belichten, soms gaf ze wel vijftien interviews per dag. “Er bestaat geen twijfel over dat wie iets bezit de morele plicht heeft te geven aan wie niets bezit”, zei ze ooit in een interview. In een videofragment van haar in Ethiopië zie je haar wandelen door een dorp, met een baby van een van de dorpelingen in haar armen. Als een van haar medewerkers haar zegt dat ze verder moeten gaan, knikt Audrey: “Okay, I’ll go.” Hilariteit alom als ze dan abrupt wegwandelt met de baby nog in haar armen. Haar speelse en kinderlijke houding veranderde niet, al werd ze ouder of leek de situatie niet geschikt. Ze wou mensen doen lachen.

Tipje van de sluier

Er schuilt een verhaal achter elke foto of video, maar dat kennen we niet. In de vastgelegde beelden krijg je een idee van wat soort persoon ze was: een openhartige en speelse vrouw die geliefd was door velen en zelf velen graag zag. Steeds heeft ze een elegante houding, scherpe kaaklijn en het onvergelijkbare talent om te blijven lachen. In haar typerende manier van spreken en doen drukt ze zich zacht en weloverwogen uit, met dat geheel eigen accent waar je het Nederlands lichtjes in hoort. ‘Intimate Audrey’ wekt de nieuwsgierigheid, licht een tipje van de sluier op. Je krijgt een blik in haar privéleven, maar meer niet. Het verlangen om meer te weten te komen over de goedlachse Audrey Hepburn blijft, of wordt zelfs aangesterkt door de beperkte begeleidende teksten. Haar privéleven wordt even in de schijnwerper gezet, maar alles wat erachter schuilt, komen we niet te weten. Audrey is duidelijk ook gewoon een vrouw van vlees en bloed, al lijkt haar vermogen om altijd goed op de foto te staan wel onmenselijk.

‘Intimate Audrey’ is nog tot 25 augustus te bezoeken in het Vanderborghtgebouw in Brussel. Meer info vind je hier.

Beelden: Audrey Hepburn, 1955. © Mel Ferrer
Audrey Hepburn op dansles in Londen, circa 1948. © Audrey Hepburn Family Archive
Audrey Hepburn & Mel Ferrer, 1956. © Ed Feingersh

Geschreven door EMMA DILLEN
 
onomatopee