Far East Film Festival (3): de eindbalans

Voor een keer was er geen enkele Zuid-Koreaanse film te bespeuren in het palmares van Far East Film Festival, al was het land wel het meest aanwezig op het scherm. Net als in een groot deel van de selectie, spelen in de drie winnende films jongeren de hoofdrol.

Het publiek kende de Gouden Moerbei toe aan het Chinese BETTER DAYS van Derek Tsang, dat eerder dit jaar vanwege censuur uit de selectie van de Berlinale werd teruggetrokken. Pesterijen met dodelijke afloop, op school en erbuiten, zijn dan ook niet bepaald een visitekaartje voor China. De epiloog over de programma’s die de overheden hebben opgezet om de ‘pestplaag’ tegen te gaan of de begripvolle jonge rechercheur die zich over de centrale zaak buigt, bieden niet veel tegengewicht aan een vrij ruwe vertelling van sociale ongelijkheid en miserie. Het totaalplaatje is evenwel een ritmische, spannende mainstreamfilm afgestemd op tieners. BETTER DAYS is gebaseerd op de waargebeurde feiten neergeschreven in de roman Young and beautiful van Xu Yimeng. Voor enkele van haar klasgenoten is de tiener Chen Nian het doelwit van pesterijen, misschien omwille van haar achtergrond – haar alleenstaande moeder heeft een louche job in andere stad – of haar medelijden met een gepeste klasgenoot die zelfmoord heeft gepleegd. Ze leert Bei kennen, een kleine crimineel die belooft haar te beschermen tegen de pestkoppen. Wanneer de groepsleidster dood wordt teruggevonden, verdenkt de politie het duo meteen. Aangewezen op elkaar verbijten de twee jonge protagonisten heel wat tranen om hun situatie te doorstaan.

Voor het eerst in de geschiedenis van het festival werd het kleine filmland Maleisië bekroond. De Zilveren Moerbei ging naar VICTIM(S) van Layla Zhuqing Ji. In de film verneemt Gu, vrouw van bescheiden afkomst, dat haar enige zoon Gangzi is neergestoken, zoals ook twee andere studenten van de kunstacademie. Alleen Gangzi heeft de messteken niet overleefd. De dader wordt snel gevonden: Chen, een studiegenoot en enige zoon van de welstellende gescheiden vrouw Mei. Wat op het eerste zicht een opgeloste zaak lijkt, wordt een filmisch onderzoek naar de achtergrond van de fatale agressie en de sociale vooroordelen tegenover de ‘rijken’. De moord op Ganzhi  blijkt namelijk uitgelokt door diens voortdurende afpersingen en pesterijen ten koste van Chen, daarin geholpen door zijn twee kompanen. Wat alleen de kijker te weten komt, is dat Gangzi achter zijn pesterijen zijn homoseksualiteit wilde verbergen. De knap en sober uitgewerkte film overtuigt over de hele lijn.

 Victim(s)

Ook het melancholische SUK SUK van Ray Yeung handelt, zij het explicieter, over homoseksualiteit. De film over twee mannen op pensioenleeftijd valt op in de selectie met haast uitsluitend jongeren of veertigers in de hoofdrol. Een snel avontuurtje in een park van de oudere taxichauffeur Pak met de gepensioneerde Hoi groeit uit tot iets diepers. Om hun geaardheid  verborgen te houden zijn beiden op jonge leeftijd getrouwd. Hun families weten van niks. Homoseksualiteit is geen taboe meer in Hongkong, maar nog wel een sociaal probleem. SUK SUK zou bijna een documentaire kunnen zijn in de manier waarop hij de protagonisten en de situaties volgt. Wanneer Pak aan het einde zonder veel woorden voor zijn vrouw kiest, blijft de kijker met een jammer gevoel achter. De film speelde in competitie, maar werd niet bekroond.

Dat was wel het geval bij het Taiwanese I WEIRDO, waarvoor Liao Ming-yi de Kristallen Moerbei ontving. Hoewel de film al in 2019 werd opgenomen, leek hij wel een weerspiegeling van het coronavirustijdperk. De twee centrale twintigers lopen erbij zoals onze gezondheidswerkers in de laatste maanden. Met hun kleding en maskers beschermen ze zich niet tegen een epidemie, maar zijn ze slachtoffer van hun eigen manie overal bacterieën te zien. Hoewel ze zich schichtig gedragen en elkaar meteen opvallen, worden ze in hun blijkbaar schaarsbewoonde samenleving niet als excentriek beschouwd.  Er hangt iets irreëels over de film. De sets en de enscenering hebben iets kunstmatigs. Ching en Po-ching zijn tot elkaar aangetrokken, maar hebben het erg moeilijk om daaraan uiting te geven. Beetje bij beetje moeten ze zich ontdoen van hun uiterlijke bescherming om tot elkaar te kunnen komen. De film is dus een luchtige metafoor over hoe jongeren hun verliefdheid ervaren en gestalte geven aan liefde. Echter geen eind goed al goed. Hun relatie kent een crisis en de twee gaan uit elkaar. De film laat open of ze, rijper geworden, elkaar weer zullen terugvinden.

 I, Weirdo

Het Far East Film Festival kiest zijn programma altijd uit de commerciële bioscoopcircuits van het Verre Oosten. Daarin kan ook wel eens een auteursfilm belanden, zoals die van de eerder vermelde Watanabe of zoals MY SWEET GRAPPA REMEDIES. Tot dit clubje, dat ik de minimalistische Japanse school noem, behoort ook MINORI ON THE BRINK van Ninomiya Ryutaro. Ryutaro schrijft niet in de mainstream filmtaal. Zijn film is opgebouwd als een opeenvolging van hoofdzakelijk statische sequensen, met elkaar verbonden door de figuur van het meisje Minori. Geïsoleerde scènes volgen elkaar verder op, meestal met jonge kerels die rondhangen, kletsen en opscheppen, vaak over seks. Soms vinden ze sadistische spelletjes uit om de tijd te doden. Op een of andere manier komen de personages Minori tegen, meestal terloops, op straat of in het ramenrestaurant waar ze werkt. Sommigen proberen haar lastig te vallen, maar het meisje is niet op haar mondje gevallen. Dat ze inwoont bij haar grootmoeder is niet meer dan een gegeven, net zoals de routine in het restaurant waar het voornamelijk de jonge collega’s van dezelfde leeftijd zijn die onder elkaar roddels uitwisselen. Minori lijkt wel een onverstoorbaar en bijna ijzig koel meisje. Dan gaat ze een geïnteresseerd praatje aan met een dertigjarige klant die geen 'normale' job heeft, maar zijn inkomen verdient met het geluksspel patchinko. De film intrigeert niet alleen door de minimalistisch neergezette episoden, maar ook door de vertolkingen, die allesbehalve de Actors Studiomethode volgen. Ze komen geacteerd, kunstmatig over. En toch laten de 130 minuten je aandacht geen seconde los.

Beeld boven: Better Days 

Geschreven door MARCEL MEEUS
 
onomatopee