Filmer à tout prix: de vele vormen van de docu

Vanavond opent in Brussel het tweejaarlijkse documentaire festival Filmer à tout prix. Het houdt de vinger aan de pols bij wat er leeft onder non-fictiefilmmakers, met gesprekken, concerten en vooral sterke films.

Het festival opent in de desolate Siberische taiga met BRAGUINO OU LA COMMUNAUTÉ IMPOSSIBLE van de Fransman Clément Cogitore. Enkele van de tien geselecteerde films in de Belgische competitie, geput uit de oogst van de afgelopen twee jaar, verkennen dan weer heel diverse landschappen van bij ons. Opvallend vaak is gekozen voor de meestal genegeerde categorie van de middellange films. Wel met uiteenlopende invalshoeken. Zo is er zowel het speelse, poëtisch reflecterende EEN IDEE VAN DE ZEE van Nina de Vroome als KALÈS van Laurent Van Lancker, dat zich afspeelt in de jungle van Calais.

GRANDS TRAVAUX (Olivia Rochette en Gerard-Jan Claes) en LA FLEURIÈRE (Ruben Desiere) dompelen zich allebei onder in de stedelijke ruimte van Brussel. Rochette en Claes vertelden ons eerder in een interview: “Brussel leeft in een permanente staat van verandering. Die ongrijpbare veelvormigheid trekt ons erg aan als filmmakers.” Ook de nieuwe film van Ruben Desiere leeft in die zich voortdurend ontwikkelende ruimte. Geïnspireerd door de samenwerking met een groep Roma in het Brusselse Gesù-klooster voor zijn afstudeerfilm Kosmos gaat Desiere opnieuw aan de slag met enkele onder hen (die ondertussen niet meer in het klooster leven). LA FLEURIÈRE is stevig in de realiteit geworteld, maar laat zijn personages hun eigen werkelijkheid maken, in een bankovervalfilm die doet denken aan werk van illustere voorbeelden als Aki Kaurismäki en Robert Bresson.

Een handvol andere Belgische films richt de blik op Afrika en is een voortzetting van de goede gewoonte van Filmer à tout prix om de erfenis van het koloniale verleden in kaart te blijven brengen. Twee films kijken ook daarbij naar het stedelijk weefsel: QUI ES-TU OCTOBRE? van Julie Jaroszewski in Burkina Faso en THE TOWER: A CONCRETE UTOPIA van Sammy Baloji en Filip De Boeck in Kinshasa, Congo. OLTREMARE van Loredana Bianconi onderzoekt dan weer de band tussen het Italiaanse fascistische regime en de Afrikaanse kolonies.

In de Belgische niet-competitiefilms is het portret INSIDE THE DISTANCE opnieuw te signaleren. Vooraleer begin volgend jaar verschillende locaties in Vlaanderen aan te doen in Docpoppies is er nu al de speelse essayistiek van Jan Vrommans nieuwste, DE GESCHIEDENIS VAN HET VARKEN (IN ONS).

De internationale competitie koppelt habitués aan nieuwe namen. Naast nieuw werk van onder anderen Ben Russell (GOOD LUCK) en Eric Baudelaire (ALSO KNOWN AS JIHADI) is er A FABRICA DE NADA van de Portugees Pedro Pinho. In ons Cannesverslag (FM 676) schreven we over die film, een van de festivalverrassingen, dat “die een realistisch docudrama over fabrieksarbeiders die hun job dreigen te verliezen mengt met politieke analyse en … musicalscènes. Tegen de beslissing van het management in proberen de stakende arbeiders de fabriek zelf in handen te nemen.”

Filmer à tout prix heeft ook een uitgebreid thematisch programma rond ‘De atoombom in de documentaire cinema’, met als blikvanger Peter Watkins’ monumentale werk THE JOURNEY/RESAN. Een ander programma richt zich op films over politie- en strafrechtelijk onderzoek, met naast de klassieker THE THIN BLUE LINE van Errol Morris ook L’AUTHENTIQUE PROCÈS DE CARL EMMANUEL JUNG van Marcel Hanoun.

Filmer à tout prix, nog tot 2 december. Meer info op de festivalwebsite.

Beeld: LA FLEURIÈRE

Geschreven door BJORN GABRIELS