The Great Gatsby opent festival in Cannes

Spetterend spektakel voor de Baz Luhrmannfans, over-the-top megacamp voor de anderen. Een goede Cannes-opener dus, deze vijfde verfilming van de 'Grote Amerikaanse Roman' van F. Scott Fitzgerald. Geschreven in 1925 op een boogscheut van Cannes, wist Luhrmann ons te vertellen. Of Fitzgerald en zijn vrouw Zelda deze versie zouden kunnen smaken? De eerste stille versie van 1926 in ieder geval niet want Scott en Zelda stapten op. Later schreef Zelda in een brief: 'It’s rotten and awful and terrible and we left.'

Luhrmann maakte zich sterk door te beweren dat zijn flamboyante adaptatie hen wel zou bevallen: Fitzgeralds achterkleindochter had hem immers gefeliciteerd  en was vooral lovend over de muziek. Opera-achtig met een mix van songs als het ondeugende 'Let's Misbehave' (1927) van Cole Porter,  het magistrale 'Rhapsody in Blue' (1924 ) van George Gershwin om Gatsby's entree na een half uur film te vereeuwigen en moderne songs als Amy Winehouse's ‘Back To Black’ gebracht door Beyoncé. Deze anachronistische aanpak was te verwachten van de regisseur van  Romeo + Juliet (1996) en  Moulin Rouge (2001),  ook beide films over starcrossed lovers.

Net als de jonge dichter Christian zijn verlangen naar Satine te boek stelde in  Moulin Rouge,  vertelt Nick Carraway (Tobey Maguire) het verhaal van de mysterieuze Jay Gatsby (DiCaprio) die hopeloos verliefd is op Daisy Buchanan (Carey Mulligan ). In de Jack Claytonversie van 1974, naar een scenario van Francis Ford Coppola met Robert Redford  en Mia Farrow, was Nick Carraway de verteller in voice over. In  de Luhrmannversie vertelt hij zijn verhaal aan een therapeut en wordt er veel meer aandacht besteed aan het geschreven woord. Vooral het einde van de film visualiseert de beroemde slotzin: "So we beat on, boats against the current, borne back ceaselessly into the past.” Gatsby grijpt op het einde nog steeds naar het groene licht van Daisy’s landgoed. Net als de 'God Ziet Alles' reclame met de ogen van Dr. T. J. Eckleburg,  is het een van de twee uitvoerig gebruikte symbolen.

De term 'Great American Novel' krijgen romans die de essentie van de Amerikaanse ziel en de tijdsgeest weten bloot te leggen. Moby Dick, Huckleberry Finn, The Grapes of Wrath  bijvoorbeeld.  In Gatsby is dat de waarde van de Amerikaanse Droom die stilaan vervalt in decadentie. Rijke meisjes trouwen geen arme jongens. Jay Gatsby denkt dat de Amerikaanse Droom hem kan helpen en volgt het advies van het bekende Antwerpse volkslied: “En hedde gij meubelen … en hedde gij huisgerief, dan kunde gij trouwen met uw lief, gij ouwe zot.” Maar hij betaalt wel een zware tol voor de ‘meubelen’. En weeral stellen we vast dat er nog slechts een 'Grote Amerikaanse Roman' aan filmadaptaties ontsnapt: J. D. Salingers The Catcher in the Rye.

Geschreven door KAREL DEBURCHGRAVE & ELENI PASCHALIDIS
 
onomatopee