Grenzen aftasten op IDFA

Of de blauwdruk van de nieuwe IDFA-directeur Orwa Nyrabia, opvolger van Ally Derks, nu al te herkennen is? Daarvoor is het halverwege deze editie nog wat vroeg, maar we kunnen zijn visie al wel toetsen aan twee films over migratie.

In een voorbeschouwing verklaarde Nyrabia dat hij huiverig staat tegenover documentaires met een al te activistisch karakter, films rond belangrijke maatschappelijke thema’s die artistiek minder verzorgd zijn en mede daardoor in feite weinig impact hebben. Als uitstalraam van de hedendaagse wereld zou IDFA een deel van zijn charme verliezen, louter in het licht van de geschiedenis. Een toetsing via twee films rond de migrantenproblematiek.

TO THE FOUR WINDS van Michel Toesca in de sectie ‘Best of Fests’ werd opgevist uit Cannes voor een van de drie thema-avonden van Oxfam Novib. In een stukje niemandsland tussen Italië en Frankrijk ontfermde de Franse olijfboer Cédric Herrou zich over honderden migranten die zich op zijn boerderij aanboden en die hij de grens hielp oversteken. Principieel en altijd ijzingwekkend kalm in de vele confrontaties groeide de man uit tot een internationale spreekbuis van het Franse geweten. In zijn persoon kwamen vele juridische discussies en maatschappelijk uiteenlopende standpunten bij elkaar. Erg relevant dus, maar wel tijdelijk, want sinds dit jaar heeft Herrou zich opnieuw vooral met zijn olijvenboomgaard kunnen bezighouden omdat de migrantenstroom zich inmiddels verplaatst heeft.

Wel geselecteerd voor de hoofdcompetitie is de nieuwe film van Nikolaus Geyrhalter, THE BORDER FENCE. Hij installeerde zich een tijdlang aan de Brennerpas op de grens tussen Oostenrijk en Italië nadat de Oostenrijkse autoriteiten in 2016 met veel bombarie hadden aangekondigd dat ze daar een 370 meter lange omheining gingen bouwen om de migrantenstroom tegen te houden. “Maar zonder prikkeldraad”, beklemtoonden de woordvoerders herhaaldelijk tegenover de pers. Geyrhalter zocht de inwoners van de ruime omgeving op. De interviews werden bij voorkeur afgenomen tijdens hun dagelijkse werkroutine: de melkophaler in zijn vrachtwagen, de caissière van tolgelden in haar cabine, de ganzenboer op zijn weide en de politieman in de nieuw gebouwde containers. Hun meningen zijn verrassend genuanceerd en veelzijdig. Allemaal verwonderlijke illustraties van nuchtere burgers die zich niet laten meeslepen door angstorakels van hogerhand. In de hele film is geen vluchteling te zien. In die zin is de problematiek ondertussen ook door de feiten achterhaald, maar wel hallucinant in zijn helderheid.

Een eerder verslag over IDFA 2018 lees je hier.

Beeld: The Border Fence

Geschreven door HUGO BERNAERS