IFFR: jongeren balanceren tussen goed en kwaad

Jongvolwassenen met een goed hart die afstand nemen van hun criminele, problematische verleden of die net in zo’n wereld terechtkomen. Zulke types spelen de hoofdrol in een aantal films die op IFFR vertoond werden. De programmatoren kozen daarvoor vooral films met mannelijke personages, maar ANTIGONE bewijst het ook anders kan.

Openingsfilm MOSQUITO volgt de zeventienjarige Zacarias, een vrijwilliger in het Portugese leger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Na aankomst in Mozambique krijgt hij meteen malaria en moet hij achterblijven. Wanneer hij zich voldoende hersteld voelt, gaat hij direct op pad om bij zijn peloton aansluiting te vinden. Net als Sam Mendes’ 1917 focus deze oorlogsfilm op de eenzame reis van een soldaat door het niemandsland. Onderweg moet Zacarias alles doen om te overleven en dat maakt van hem een koele kikker. De oorlogssituatie dwingt hem om zichzelf op de eerste plaats te zetten en over leven of dood van anderen te beslissen. Op zijn pad kruist hij een inheemse stam, dolende kolonisten en een gedeserteerde Duitser. De confrontaties leren hem oordelen over wie van nature goed of slecht is. Ondervoeding, uitdroging, hoge en lage temperaturen en enkele effecten van de malaria blijven de jonge Portugees achtervolgen. Flashbacks, dromen, herinneringen of hallucinaties zijn af en toe moeilijk te plaatsen en in te schatten. Toch vertellen ze je meer over Zacarias en zijn situatie. Maar of alles wat we te zien krijgen klopt of zich in zijn hoofd afspeelt, houdt zijn uitgeputte toestand in het ongewisse. De Mozambikaanse natuur met kleurrijke zonsondergangen vormt een prachtige, contrasterende achtergrond ten opzichte van wat Zacarias meemaakt.

Onbereikbare droom wordt werkelijkheid

Plaats drie van de Publieksprijs op het festival ging naar CORPUS CHRISTI (Belgische release in april). In die Poolse, Oscargenomineerde film van Jan Komasa zit een jonge delinquent zijn straf uit in een gesloten jeugdinstelling, waar hij ervan droomt om priester te worden. Wanneer hij terechtkomt in een klein dorpje om er in de houtzagerij te werken, stelt hij zich voor als priester en komt zo per ongeluk achter het altaar te staan. Een verhaal gebaseerd op echte gebeurtenissen. Als zogezegde priester wil Daniel zijn verleden achter zich laten en de gelovigen van het dorp vooruit helpen na een incident, maar kan hij dat wel? Zijn onorthodoxe aanpak zorgt voor oprecht hilarische taferelen in een anders serieuze, soms harde en rauwe film. De cinematografisch vaak grauwe beelden geven de film een extra grimmige sfeer die past bij de angst van Daniel om ontmaskerd te worden. Tegenlicht dat door de ramen binnenvalt, doet denken aan de grote glasramen in kerken waarlangs de lichtstralen binnendringen. Acteur Bartosz Bielenia palmt je helemaal in met zijn felblauwe ogen en uitmuntende acteerprestatie. Een film over vergeven, tweede kansen en het najagen van dromen.

Babyteeth

In BABYTEETH (Belgische release in april) gaat drugsdealer Mozes ook geleidelijk aan het rechte pad op door zijn ontmoeting met Milla. De Australische speelfilmdebutant Shannon Murphy baseerde haar film op het gelijknamige toneelstuk van Rita Kalnejais, waaruit ze de tussentitels overneemt die de film indelen in aparte hoofdstukken. Milla is ernstig ziek en valt meteen voor het stoere, ondeugende en onvoorspelbare karakter van Mozes. Zelf wil ze haar mogelijk laatste levensmaanden doorbrengen als een stoutere versie van zichzelf en nieuwe dingen uitproberen. Beide ouders vinden Milla’s crush maar niets. Hij steelt aanvankelijk zelfs pillen en andere medicatie uit hun huis, maar hun dochter bloeit open wanneer Mozes in de buurt is. Voor hem komen de kansen die hij krijgt van het gezin zijn ingewikkelde situatie ten goede. De film werd niet specifiek vanuit één iemands perspectief gefilmd. “Dat moet ook niet, vind ik, als de emotie en het verhaal dat je wilt vertellen goed zitten”, verzekert Murphy. Een deel van de gevoelslading brengt ze over via klassieke muziek, waarbij Murphy voor het filmen begon een Spotify-playlist had gemaakt met passende liedjes.

Familiezaken

ANTIGONE en THE TRUE HISTORY OF THE KELLY GANG focussen op jongeren die alles overhebben voor hun familie. In de eerste film, een bewerking van de bekende Griekse tragedie, raakt Antigone bedolven onder de problemen van haar broer wanneer ze hem wil bevrijden uit de gevangenis. In THE TRUE HISTORY OF THE KELLY GANG (Belgische release in maart) promoveert de beruchte outlaw/volksheld Ned Kelly als klein jongetje tot man van de familie nadat zijn vader sterft. Al van kleins af aan komt hij met geweld in aanraking in de Britse kolonie van Zuidoost-Australië. Nadat zijn moeder hem verkoopt aan bushranger Harry Power (Russell Crowe) wordt hij steeds verder meegesleurd in een klimaat van moorden en stelen. De jonge kerel met een goed hart die zijn familie wil beschermen en zijn moeder trots maken, verandert in een moordlustige, egoïstische man doordat de Engelsen hem opjagen. George MacKay, onlangs nog op doel tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1917, is weerzinwekkend en pezig terwijl je toch steeds het onschuldige jongetje in hem blijft zien. In werkelijkheid draait hij echter helemaal door, onder meer in een psychedelische confrontatie met de Engelsen van wie de capes fluorescerend oplichten.

Op trip in de highlands

Drie schooljongens worden in het komische BOYZ IN THE WOOD verplicht om mee te doen aan de Duke of Edinburgh Award, een bestaande tocht door de Schotse highlands die ze alleen moeten afleggen. Dat hebben ze te danken aan hun kwajongensstreken op school. Alle drie doen ze zich stoer voor, maar tijdens de trip krijg je ook een andere, bijna zachtere kant van hen te zien. Ze worden gekoppeld aan Ian, een strever die koste wat het kost deze award wil toevoegen aan zijn cv. Met z’n vieren laten ze de ‘highlandwachters’, die het groepje indringers van kant willen maken, een poepje ruiken. Vooral de generatiekloof tussen de jongeren en de oude highlandbewoners was de drijfveer van debuterend regisseur Ninian Doff. Tijdens een Q&A zei hij dat het contrast tussen politici als Trump en jongeren die streven naar verandering, een generatie die zich niet laat doen, hem inspireerde. BOYZ IN THE WOOD is een echte tienerfilm overspoeld door humor en drugs, maar eentje die wel elke generatie kan bekoren.

Geschreven door ANTJE VAN SCHELVERGEM