Il Cinema Ritrovato: voorbeschouwing

Il Cinema Ritrovato breekt een lans voor de verruimde filmhistorische blik. Met onvolprezen conserverings- en restauratiewerk toont het festival in Bologna hoe de filmgeschiedenis geen statisch maar een dynamisch gegeven is, een veeleisend studieobject dat voortdurend nieuwe analyses behoeft.

De 31ste editie zal plaatsvinden van 24 juni tot 1 juli en belooft weer een feest van cinefiele (her)ontdekking te worden. Gelegenheidsliefhebbers, nostalgici en brave filmstudenten die plichtmatig Jonathan Rosenbaums lijst van 1000 essential films aan het afwerken zijn, kunnen hun heil zoeken in het ‘Cinefiele Paradijs’. Dat programmaonderdeel bestaat uit splinternieuwe restauraties van cinematografische mijlpalen als La Roue (1923), Le Crime de Monsieur Lange (1936), Johnny Guitar (1954), All That Heaven Allows (1955) om slechts een paar titels te noemen, en een eerbetoon aan de omvangrijke carrière van Robert Mitchum (beeld). De rasacteur had in 2017 honderd kaarsjes kunnen uitblazen, mocht hij zijn longen niet als schoorsteen behandeld hebben, en werd onlangs in Cinematek nog gehuldigd met een uitgebreide retrospectieve.

Ingewijden die de temporele grenzen van het medium willen aftoetsen of de blinde vlekken van onze overwegend blanke, eurocentrische canon willen opvullen, kunnen zich in de selecties van de ‘Ruimtemachine’ en de ‘Tijdsmachine’ dan weer laten katapulteren naar de verste uithoeken van de filmgeschiedenis. Naar goede gewoonte richt het festival zich op de cinema van welgeteld één eeuw geleden, namelijk uit 1917, annus horribilis toen een aanzienlijk deel van de filmproductie kwam stil te liggen door de aanslepende Eerste Wereldoorlog en het losbarsten van de Oktoberrevolutie. Nadat we de afgelopen maanden in de catacomben onder het Piazza Maggiore de expositie ‘Lumière! The Invention of Cinema’ hebben kunnen bezoeken, zal Cinema Ritrovato nu het tweede bestaansjaar van de cinematografie, 1896, onder de loep nemen.

Voor de opwaardering van cinema uit verre windstreken kunnen we dan weer rekenen op The Film Foundation, de conserveringsorganisatie van Martin Scorsese die dit jaar in het kader van een Afrikaans project Med Hondo’s O Soleil (1970) zal presenteren, samen met een aantal andere gerestaureerde werken van de Mauritiaanse cineast. Verder krijgen we Mexicaans, Japans en Iraans genrewerk te zien, films die in hun land van herkomst ooit als populair vermaak dienden, maar decennia later in de vergetelheid zijn geraakt. Zo is er de zogenaamde ‘Golden Age of Mexican Cinema’, een periode die wat onderbelicht blijft, ondanks haar relatief lange duur van ruwweg 1935 tot 1958, haar toenmalige internationale mérites (Maria Candelaria van Emilio Fernandez – wiens film Maclovia (1948) vertoond zal worden – won in 1944 de Palm d’Or) en Mark Cousins recente oproep tot erkenning in het audiovisueel compendium The Story of Film: An Odyssey. Daarnaast zijn er period pieces van de summier gedocumenteerde Narutaki-gumi-school, films die geproduceerd werden onder het militaristische regime in het Japan van de jaren 30. Ten slotte krijgen we de kans om het oeuvre van de Iraanse B-filmer Samuel Khachikian te ontdekken, wiens films bij hun vaderlandse release een immense populariteit genoten, maar elders nooit vertoond werden. Daar brengt Il Cinema Ritrovato dit jaar verandering in.

Beeld: Robert Mitchum in Farewell, My Lovely 

Meer info

Geschreven door TOBIAS BURMS
 
onomatopee