Iraanse cineast Rasoulof de cel in

Een jaar gevangenschap is het nieuwe, trieste dieptepunt in de aanhoudende vervolging van de Iraanse staat tegen filmmaker Mohammad Rasoulof.

Bij de Belgische release van zijn A Man of Integrity, een thriller over hoe corruptie doorsijpelt in de hele Iraanse samenleving, schreven we: “Rasoulof botst al jarenlang met het totalitaire regime in zijn thuisland. Sinds september (2017, nvdr) mag hij Iran niet meer verlaten en hangt hem een nieuwe straf boven het hoofd.” Die straf is nu realiteit geworden: een jaar gevangenschap wegens de productie en de vertoning van A Man of Integrity. Die film werd in 2017 naar het festival van Cannes gesmokkeld op een USB-stick en leverde Rasolouf vanaf september van dat jaar een reis- en werkverbod op. Hij werd beschuldigd van “activiteiten die de nationale veiligheid in het gedrang brengen en propaganda tegen het regime”.

In 2010 werd Rasoulof al gearresteerd samen met zijn land- en vakgenoot Jafar Panahi terwijl ze samen aan een film werkten. Panahi leeft al jaren onder een beroepsverbod (dat hem er niet van weerhoudt te filmen). Rasoulofs gevangenisstraf werd toen teruggebracht van zes naar een jaar, die hij - ‘vrij’ op borgtocht - niet moest uitzitten. Vanaf deze week bevindt hij zich wel achter tralies.

Aan het Center for Human Rights in Iran (CHRI) heeft hij laten weten: “Vreemd genoeg word ik beschuldigd van propaganda tegen de staat omdat ik verhalen vertel. Geen enkele van mijn films is politiek, ze zijn sociale kritiek die politieke gevolgen heeft. In plaats van mijn films te begrijpen, interpreteren ze die als laster tegen de staat. Intolerantie en afwijzen van kritiek beschouw ik als reactionair.” Tijdens ondervragingen wordt Rasoulof op de rooster gelegd over zijn films, vooral Manuscripts Don’t Burn en A Man of Integrity. “Het belangrijkste argument van de onderzoekers is dat ik de staat zwart maak, dat mijn kritiek ongezond is en dat er geen hoop zit in mijn films."

Zijn producent Kaveh Farnam hoopt dat een beroepsprocedure de straf teniet kan doen. “Het verbod op filmmaken door het Revolutionaire Rechtshof is, vooral om het is gebaseerd op een klacht van de Inlichtingendienst van de Islamitische Revolutionaire Garde, op geen enkele manier een uitdrukking van een geciviliseerde rechtstaat, noch is het humaan of universeel erkend.” Farnam roept op tot Rasoulofs onmiddellijke vrijlating. “Niemand zou opgesloten en vervolgd mogen worden voor zijn gedachten en artistieke creaties.”

Verschillende festivals waar Rasoulof te gast was (IFFR, Hamburg, Cannes), hebben hun steun uitgesproken. De filmmaker heeft twintig dagen om in beroep te gaan tegen zijn straf, maar ziet het volgens CHRI somber in. “Ik denk dat het Iraanse rechtssysteem zich inzet om de staat te beschermen, niet om de wet te doen respecteren. Ik kan slechts triest en gelaten toekijken op dit onrecht. Ik denk dat iedereen die veranderingen in het land wil zien, een bepaalde prijs zal moeten betalen. Ook ik heb geen andere keuze dan een prijs te betalen als ik onafhankelijke films wil blijven maken.”

Beeld: Manuscripts Don't Burn

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee