Italiaanse filmprijzen voor maffiamusical

Dat ‘La La Land’ een van de belangrijkste Oscarwinnaars was in 2017 heette niet echt een verrassing in het land dat de filmmusical heeft voortgebracht. Maar het wekt wel verbazing dat in ‘operaland’ Italië de originele filmmusical AMMORE E MALAVITA als beste film is bekroond met de Davide de Donatello, de Italiaanse Oscar.

De broers Marco en Antonio Manetti keerden afgelopen zomer zonder prijs terug van de competitie op het festival van Venetië, maar konden nu op de eerste lenteavond hun geluk niet op tijdens de Donatello-ceremonie. Behalve de prijs voor Beste Film werd hun komedie AMMORE E MALAVITA ook nog bekroond voor de Beste Muziek, Beste Song, Beste Vrouwelijk Bijrol en Beste Kostuums. Met hun Song e’Napule, een maffiakomedie in de entourage van de Napolitaanse neo-melodici (succesrijke smartlapzangers), vielen ze in 2014 al in de prijzen in de categorie muziek (Beste Muziek en Beste Song).

AMMORE E MALAVITA (internationale titel Love and Bullets) speelt ook in het misdaadmilieu. Een baas van de camorra (Napolitaanse versie van de maffia) heeft genoeg van zijn criminele leven en wil uit het circuit verdwijnen à la James Bond, geïnspireerd door de cinefilie van zijn echtgenote. Maar zijn plannen draaien anders uit.

Het verbaast misschien dat de broers Manetti – wel degelijk van Romeinse oorsprong – op artistiek vlak hun hart hebben verloren aan Zuid-Italië. Toch is al wat daar gebeurt wel vaker een inspiratiebron, ook voor regisseurs die niet uit de regio komen. Het op Film Fest Gent vertoonde A CIAMBRA van Jonas Carpignano speelt zich af in Calabria, in de hiel van Italië. Het semidocumentaire verhaal handelt over marginaliteit zonder grenzen: het zigeunerjongentje Pio wil instinctief zijn familie helpen en treedt al stelend in de voetsporen van zijn vader en grotere broer, beiden gearresteerd voor diefstal. Zijn Roma-afkomst hindert hem niet in zijn vriendschap/medeplichtigheid met een Afrikaanse inwijkeling (een voortzetting van de hoofdfiguur in Carpignano’s langspeelfilmdebuut Meditteranea uit 2015) die op zijn manier zijn familie in Burkina Faso probeert te helpen. Het leven van de zigeuners in de marge (de zigeunerfamilie is een echte familie, zoals blijkt tijdens de begrafenisceremonie van de grootvader en in de eindgeneriek) kruist met de plaatselijke georganiseerde misdadigers van de ‘ndrangheta en met de aangespoelde immigranten in het opvangkamp in Rosarno. Op die plaats kwamen de migranten in 2010 voor het eerst echt in opstand tegen hun Italiaanse uitbuiters, de plaatselijke maffia. Jonas Carpignano (zelf met multinationale roots) heeft nu voor A CIAMBRA de Donatello voor Beste Regie gewonnen.

Renato Carpentieri werd bekroond met de Donatello voor de Beste Mannelijke Vertolking voor het in Napels gesitueerde LA TENEREZZA (Gianni Amelio), ook geselecteerd in Gent. Het verhaal gaat, typisch voor Amelio (Ladro dei bambini, 1992, L’America, 1994, La stella che non c’è, 2006), over ontworteling en verlangen naar stabiliteit, hier binnen een gezin waarvan de ‘geïmmigreerde’ vader (vanuit Noord-Italië) ontspoort en zijn eigen kinderen vermoordt. Met de moord op de eigen familieleden snijdt de film een onderwerp aan dat de laatste jaren een bijna dagelijkse realiteit is geworden in Italië.

De prijs voor Beste Regiedebuut ging naar de thrillerauteur Donato Carrisi, die zijn gelijknamige roman, gesitueerd in Noord-Italië, omzette in de niet altijd overtuigende bioscoopfilm LA RAGAZZA NELLA NEBBIA. De hoofdrol wordt vertolkt door Toni Servillo, tien jaar na diens gelijkaardige rol in de heel wat aantrekkelijker, ook in Noord-Italië neergezette La ragazza del lago (Andrea Molaioli, 2007). Nu speelt hij een detective die, gedreven door zijn ambitie en ten koste van alles, door de media erkend wil worden als super-onderzoeksrechter.

De Donatello voor Beste Vrouwelijke Vertolking werd toegekend aan Jasmine Trenca (destijds gelanceerd door Nanni Moretti), in FORTUNATA van acteur/regisseur Sergio Castellito. Ze speelt een alleenstaande moeder in een Romeinse buitenwijk die hulp zoekt en vindt bij de sociaal assistent Stefano Accorsi (van onder andere de series 1992, 1993), maar toch onafhankelijk wil blijven.

De bekroning voor Beste Mannelijke Bijrol ging naar de 87-jarige Giuliano Montaldo, regisseur (Sacco e Vanzetti, 1971, Gli occhiali d’oro, 1987) en recenter acteur (onder andere in Moretti’s Il caimano, 2006, samen met Jasmine Trinca), voor zijn vertolking in TUTTO QUELLO CHE VUOI van Francesco Bruni. Hij speelt een alleenstaande, optimistische dichter op leeftijd die bijkomende vitaliteit vindt en vooral doorgeeft aan zijn 22-jarige oppasser in een Rome waar je nog op je gemak kan genieten.

Na de uitreikingen van de Globes, Oscars en Césars stond ook die van de Donatello’s, in deze post-Weinstein-periode, in het teken van de waardigheid voor de vrouwen. Alle genomineerde actrices kwamen het podium op in een evocatie van wat welke vrouw nog altijd moet ondergaan in de huidige samenleving. Daarnaast ontvingen twee vrouwelijke boegbeelden een carrièreprijs: Diane Keaton en Stefania Sandrelli.

Een speciale prijs ging nog naar Steven Spielberg, die zijn liefde kwam verklaren voor Italië en Federico Fellini in het bijzonder. Daarnaast wist hij discreet zijn nieuwste film Ready Player One te promoten en vroeg hij, daarbij aansluitend, in het spoor van het Facebookschandaal oplettendheid voor de nieuwe media (“Mijn moeder had het destijds niet op de televisie maar ik ben ermee groot geworden”).

Met de bekroonde documentaire LA LUCIDA FOLLIA DI MARCO FERRARI van Anselma Dell’Olio werd een mooie hulde gebracht aan Marco Ferrari, de onconventionele regisseur van onder andere La donna scimmia (1964), Dillinger è morto (1969) en La grande bouffe (1973), die nu in de vergetelheid dreigt te raken.

Vooruitkijkend naar de David de Donatello in 2019 zal zeker Loro van Paolo Sorrentino, die mogelijk in première gaat op het komende festival van Cannes, een reeks nominaties weten te versieren. Vergelijkingen met Sorrentino’s eerste Cannessucces Il divo (2008) zullen niet uitblijven, want na de politicus Giulio Andreotti neemt hij nu het fenomeen Silvio Berlusconi onder de loep.

BEELD: AMMORE E MALAVITA

Geschreven door MARCEL MEEUS