JEF festival verbindt

De 31ste editie van het Jeugdfilmfestival in Antwerpen is er een die zorgt voor verbinding. Niet alleen kan je er samen met je gezin of vrienden terecht in het medialab om met je coolste dansmoves deel uit te maken van een videoclip, ook de films in competitie stralen verbondenheid en vriendschap uit.

Dans mag dan wel centraal staan op het JEF festival dit jaar, het is eerder de vriendschap tussen erg verschillende mensen die de rode draad vormt in de competitie. Openingsfilm LOS BANDO van Christian Lo brengt door een roadtrip twee boezemvrienden samen met een eenzame celliste en een racepiloot die zijn droom wil najagen. Elk van hen heeft zijn eigen zorgen aan het hoofd, maar samen slagen ze er in om al die problemen aan te pakken. De muziekwedstrijd waar ze aan deelnemen verenigt hen. Wat opvalt is dat deze jonge mensen verbluffend goed hun plan kunnen trekken zonder veel hulp te krijgen van ouders of volwassenen. Zo schudden ze de politie af door over een onvolledige brug te springen met een mobilhome of zetten ze een motorbendelid op zijn plaats door een pint over hem heen te kappen. Ook bij andere competitiefilms zoals DOUBLE TROUBLE (Marta Karwowska), MY GRANDPA IS AN ALIEN (Marina Andree Skop & Drazen Zarkovic) en THE WITCH HUNTERS (Rasko Miljkovic) keert dat zelfstandige aspect terug.

Schatzoekers, aliens, heksenjagers en een kat als gids

De drie laatstgenoemde films hebben nog iets gemeen: het ontstaan van een nieuwe vriendschap. In DOUBLE TROUBLE, een Poolse film, strandt Julka met veel tegenzin bij haar tante in Warschau wanneer blijkt dat het bezoek aan haar ouders in Canada niet doorgaat. Na een inbraak in het appartement waar ze verblijft, gaat Julka samen met haar buurjongen Olek op zoek naar enkele gestolen plattegronden, mysterieus genoeg het enige wat uit het appartement werd meegenomen. Al snel volgt een avontuurlijke schattenjacht. Julka en Olek brengen samen veel tijd door en komen in situaties terecht waar ze op elkaar moeten kunnen rekenen. Hierdoor gaat zelfs het meisje dat niets moet weten van vrienden geloven in echte vriendschap.

Double Trouble

MY GRANDPA IS AN ALIEN uit Kroatië introduceert een vriendenband tussen Una, een aards meisje, en Dodo, een robot afkomstig van een andere planeet. Wanneer Una's opa ontvoerd wordt, moet Dodo haar in eerste instantie tegenhouden hem te vinden. De twee groeien echter naar elkaar toe. Doet de robot wat er in hem is voorgeprogrammeerd, of zal de vriendschap zegevieren?

In het Servische THE WITCH HUNTERS zijn het de klasgenoten Milica en Jovan die onafscheidelijk worden. Jovan lijdt aan een spierziekte en kan daardoor niet goed meer stappen. Milica is nieuw en krijgt een plaats naast de teruggetrokken Jovan aangewezen. Ze slaagt erin zijn fantasiewereld binnen te dringen en overtuigt hem om haar betoverde vader mee te redden van de heks die de relatie van haar ouders kapotmaakte. Opnieuw geven de hoofdpersonages het beste van henzelf om familie te helpen. Scenarist Marko Manojlovic haalde na de film aan dat de chemie tussen beide hoofdrolspelers doorslaggevend was: “Tijdens de casting stuitten we op het dilemma om te werken met een acteur die dezelfde fysieke beperking heeft als Jovan of om iemand te kiezen die daar niet afhankelijk van was. Uiteindelijk kozen we voor Mihajlo Milavic, die ook lijdt aan de ziekte. Het zat meteen goed tussen hem en zijn tegenspeelster Silma Mahmuti.”

Aan de hand van vriendschap worden in deze competitiefilms problematieken zoals een scheiding van de ouders of een fysieke beperking aangekaart en verduidelijkt. Dat is ook zo voor de Belgische film BINTI van Frederike Migom, die op het festival in première ging en die JEF (naast festivalorganisator ook filmverdeler) op 3 april uitbrengt in de zalen. BINTI brengt op een luchtige, hartverwarmende manier het thema van sans-papiers aan bod. Vlogger Binti en haar vader Jovial verblijven in een kraakpand, maar zijn gedwongen om te vluchten wanneer de politie binnenvalt. Ze komen terecht bij de Okapiclub van Elias en zijn gastvrije moeder. Met z’n vieren bouwen ze een hechte band op die sterker is dan al het officiële papierwerk.

Met de documentaire DE WILDE STAD van Mark Verkerk bracht JEF wat variëteit in het filmaanbod. Hier volgen we het spoor van kat Abatutu in Amsterdam. Op die manier leren we meer aandacht schenken aan de dierenwereld die anders zomaar aan de meesten van ons voorbijgaat. “Dieren zijn heel goed in het vermijden van mensen. Ze leven parallel. Daarom hebben we veel gewerkt met onbemande camera’s. Ik stuitte op het tafereel van een specht die met zijn snavel tegen een lantaarnpaal pikte in plaats van tegen een boom. Het heeft twee jaar geduurd vooraleer we dat beeld konden vastleggen. Ik wou het per se in de film”, verduidelijkte Verkerk tijdens de Q&A.

Kortfilms in lijn met competitiefilms

De link van verbondenheid in (het grote merendeel van) de competitie kunnen we doortrekken naar de kortfilms die aan elke filmvertoning voorafgaan. Neembijvoorbeeld PROVENCE, het afstudeerproject van RITCS-studente Kato De Boeck en prijsbeest op Film Fest Gent en Kortfilmfestival Leuven. In haar verfilming van eigen herinneringen maken we kennis met Camille en Tuur, broer en zus, tijdens hun kampeertrip in de Provence. Camille is bang dat de twee oudere Nederlandse meisjes de band tussen haar en haar broer zullen ondermijnen. Er groeit zelfs wat jaloezie. “Vóór het opnemen van de film heb ik een paar keer afgesproken met de jonge acteurs om elkaar beter te leren kennen. We brachten bijvoorbeeld een bezoek aan de zoo en het viel op dat de hoofdacteurs zich in het echt ook een beetje als broer en zus gingen gedragen. Ze konden elkaar heel erg plagen, maar tegelijkertijd teder met elkaar opschieten. Dat was mooi meegenomen”, vertelde De Boeck aan het publiek.

Provence

Bij de kortfilm LINK van Robert Löbel hingen de twee hoofdpersonages letterlijk aan elkaar vast. Hoewel de ene naar vrijheid verlangt zoals de vogels in de lucht, wil de andere zijn kompaan niet verliezen en de verbinding zo kort mogelijk houden. Die tegenstrijdigheid werd door de animatie mooi in beeld gebracht. Ook PLANET Z: SURPRISE EGG (Maria Björklund) past in het rijtje. Deze animatiefilm vertelt het verhaal van Tora, een tweemondig wezen dat enorm veel honger heeft en dus een ei opeet. Maar het ei komt uit en de pasgeboren Pinki neemt Tora aan als haar moeder. Die wil het liefst met rust gelaten worden, maar ergens onderweg ontstaat er toch een band.Tijdens de prijsuitreiking op zondag 10 maart wordt bekendgemaakt welke kortfilm door de professionele jury en kinderjury het meeste in de smaak viel. We komen dan ook te weten welke jeugdfilm als Beste Langspeelfilm en Beste Documentaire uit de bus komt.

Je kan nog het hele weekend verbinding maken met films, games in het medialab en andere (jonge) filmliefhebbers op het JEF festival. Meer info: jeffestival.be.

Beeld: Link (kortfilm van Robert Löbel)

Geschreven door ANTJE VAN SCHELVERGEM