Jongerenjury kiest beste Europese jeugdfilm

Vergeet die Oscars! Wie zijn hart aan jeugdfilm heeft verpand, kijkt met evenveel opwinding uit naar de Young Audience Award van de European Film Academy. Die prijs reikte een jury van meer dan tweeduizend jongeren uit 32 Europese landen op 26 april uit aan MY BROTHER CHASES DINOSAURS. De verkiezing verliep – wat had je gedacht? – niet zoals andere jaren.

MY BROTHER CHASES DINOSAURS, het debuut van de Italiaanse cineast Stefano Cipani, vertelt over Jack en zijn broer Gio, die het downsyndroom heeft. Als kind geloofde Jack de goedbedoelde leugen van zijn ouders dat zijn broertje bijzondere superkrachten had. Maar nu Jack naar de middelbare school gaat, maakt bewondering plaats voor schaamte. Zorgen voor zijn kleine broer wordt een last voor Jack, die het bestaan van Gio verbergt voor zijn klasgenoten, vooral voor de mooie Arianna. Het is Gio zelf die Jack confronteert met de waarheid. Dat doet hij op z’n eigen kenmerkende manier: rechtuit en vanuit een eenvoudige levenswijsheid.

Geweldige films en hun fantastische publiek

De vraag naar een prijs voor Beste Jeugdfilm tussen alle andere European Film Academy Awards kreeg de jeugdfilmindustrie in 2012 ingewilligd. Onder één voorwaarde: anders dan bij de overige prijzen zou het jonge doelpubliek zelf de Young Audience Award (YAA) kiezen. Experts stellen jaarlijks een shortlist van drie titels op waaruit een jury van twaalf- tot veertienjarigen de winnaar kiest. Inmiddels nemen meer dan zestig Europese steden deel. In elke stad bekijken jongeren samen de films en brengen hun stem uit tijdens een ceremonie in Erfurt. Vanuit België was er al jaren een Brusselse jury actief via het festival Filem’on, nu sloot het Antwerpse JEF festival zich voor de eerste maal aan bij het initiatief.

Vanwege de omstandigheden bekeken de jonge juryleden de drie genomineerde films MIJN BIJZONDER RARE WEEK MET TESS, MY BROTHER CHASES DINOSAURS en ROCCA CHANGES THE WORLD individueel ‘in hun kot’. Nadien gingen ze al chattend met elkaar in discussie. Online uitwisseling tussen jury’s in verschillende landen garandeerde dat het internationale karakter van het event behouden bleef. Bettina Schwarz (EFA): “Het was nog altijd een echte pan-Europese ervaring, ten dienste van geweldige films en hun fantastische publiek.”

Op onze school

Met MY BROTHER CHASES DINOSAURS won niet de meest toegankelijke film uit het pak. We volgen de personages over een lange tijd, wat de filmmaker opvangt met een ingenieuze vertelstructuur. De kracht van de film zit in de manier waarop die diversiteit en empathie inbedt in het surrealisme van het dagelijkse leven. Dat verleent het verhaal een zekere gravitas, ondanks de lichtvoetige aanpak. Op prachtige wijze slagen de ouders erin om van Gio een heel positieve figuur te maken door de eigenschappen die ze hem toedichten (“zoals een Ninja Turtle”). Zwakheden veranderen in sterktes, dat lijkt de essentie van diversiteit. In dit warme, kroostrijke gezin wordt het leven ten volle geleefd, samen rond de keukentafel, en veranderen obstakels in troeven.

De leden van de Antwerpse jury noemden de situering van het verhaal op een middelbare school “heel herkenbaar, hoewel zulke dingen op onze school niet gebeuren” (Mads). “Het is een open einde – en daar hou ik normaal niet van – maar je krijgt voldoende clues om te voorspellen hoe het verhaal verder zal gaan” (Olivia). “Ik heb zelf een broer met downsyndroom en ik kan me niet inbeelden dat ik zou doen alsof hij niet bestaat” (Fintele). Organisator Karo Guetens: “Dit soort cinema komt bij jongeren slechts zelden op de radar. Ze vonden het leuk om ‘eens iets anders’ te kijken. De YAA was een heel toffe ervaring, ook al konden we elkaar dit jaar niet in levende lijve ontmoeten.”

In het voetspoor van

MY BROTHER CHASES DINOSAURS is een vrij nieuwe titel in het circuit, terwijl de twee concurrerende films al een heel parcours achter de rug hebben. Het afgelopen jaar was ROCCA CHANGES THE WORLD van de Duitse filmmaker Katja Benrath de publiekslieveling op diverse festivals en sprokkelde het Nederlandse MIJN BIJZONDER RARE WEEK MET TESS van Steven Wouterlood meer awards dan eender welke andere jeugdfilm. Maar de keuze viel op een oprechte film met een aandoenlijke authenticiteit. Daarmee treedt MY BROTHER CHASES DINOSAURS in het voetspoor van illustere voorgangers zoals Vechtmeisje (winnaar 2019), Tschick (2017) en Spijt (2014). Ondanks de recente hoogconjunctuur is het alweer geleden van Vincent Bals Nono, het Zigzag Kind, winnaar van de YAA in 2013, en de nominatie voor Blue Bird (Gust Van den Berghe, 2012) dat er nog Belgische inbreng was. Al haalde Binti van Frederike Migom dit jaar wel de European Children's Film Association Award binnen, de andere prestigieuze jeugdfilmprijs.

Beeld: My Brother Chases Dinosaurs

Geschreven door GERT HERMANS
 
onomatopee