Jubileumeditie Clermont-Ferrand

De groep gepassioneerden van de non-profitorganisatie Sauve qui peut le court métrage is al jarenlang de drijvende kracht achter het Internationale Kortfilmfestival van Clermont-Ferrand (2-10 februari), sinds enkele jaren met jonge digital natives die de oude garde hebben vervangen.

De eerste kortfilmweek in 1978 trok enkele honderden bezoekers. Vandaag ontvangt het festival er meer dan 165.000 in tien dagen, verdeeld over de vele zalen in de hele stad. Dankzij de talrijke opkomst bieden globale producenten meer dan 8000 films aan, waarvan er een dikke 450 te zien zijn in de verschillende zalen van het festival. Het aantal is geen doodsteek voor de film, maar juist een bewijs van de levendige globale kortfilmindustrie. Verdelers uit alle hoeken hebben de unieke mogelijkheid om hun films te vertonen in de videotheek die de organisatie ter plaatse heeft opgezet. Het succesvolle festival weet zowel zijn publiek als de professionals te boeien. Het ambitieuze project wordt echter wel onderworpen aan een vicieuze cirkel: hoe meer films, hoe meer publiek, hoe meer interesse, hoe meer films … En toch boet het Kortfilmfestival nooit in aan eenvoud of gezelligheid. Clermont-Ferrand wil zich profileren als een ware kortfilmstad die de toekomst van de kortfilm mee zal bepalen. Daarbij horen ook de productie, verdeling en het zelf maken van kortfilms.

Zelf zijn we voor de 20ste opeenvolgende keer aanwezig op het festival, om te rapporteren over het programma, de aanwezige professionals en de plaatsjes waar lekkernijen te vinden zijn (!). De organisatie zit dit jaar strak in elkaar met diverse exposities met posters van de laatste veertig jaar van het festival, een uitgave van een speciale postzegel, verschillende soorten T-shirts, drie internationale competities, de nationale competitie en het Labo. Ook worden er 454 films vertoond en zijn er 8217 films beschikbaar in de videotheek.

Bekroonde parels

Na tien dagen van filmvertoningen maakten de jury's hun winnaars bekend en we moeten toegeven dat de concurrentie sterk was. Niet minder dan elf vermeldingen blijken dit te bewijzen. Voor de hoofdprijzen blijven we in het kader van de internationale competitie: De Prix du Rire Fernand Raynaud ging naar het grappige en uitdagende ÉTAT D’ALERTE SA MÈRE van Sébastien Petretti. Deze Belgische productie (Lovo Films en Abyssal Process) laat op surrealistische wijze zien hoe de politie onze intimiteit binnendringt door zich alle rechten op te eisen, van etnisch profileren tot de schending van al onze geldende morele conventies. Nu die feiten deel zijn gaan uitmaken van ons dagelijks leven, hebben we ze in onze levenswijze opgenomen alsof er niets gebeurd is.

MIN BÖRDA (The Burden) van de Zweedse filmmaker Niki Lindroth von Bahr won de Prijs voor Beste Animatie. Deze al meermaals gelauwerde poppenfilm is een muzikale komedie waarin dieren hun saaie, repetitieve en stressvolle leven voorstellen. Ook op het vlak van animatie liet de Belg Frédéric Hainaut van zich horen door de Prijs voor Beste Franstalige Animatiefilm, uitgereikt door de SACD, te winnen. Zijn sociale animatie LE MARCHEUR wordt gekenmerkt door talloze abstracties. Het hoofdpersonage, een antiheld en werknemer in een fabriek voor gevogelte, toont de grenzen van het tegen zijn zin een baan uitoefenen en de limiet van het persoonlijk verzet. Door dichter bij de Indignado’s te komen vindt hij een intellectueel toevluchtsoord, terwijl hij blijft rondzwerven in deze maatschappij, die hij verloochent. Zoel Aeschbachers Zwitserse film BONOBO, op het eerste gezicht vrolijker dan LE MARCHEUR maar toch heel verwant, kon rekenen op het enthousiasme van het publiek en ontving daardoor de Publieksprijs. In deze mozaïekfilm wonen de personages in hetzelfde gebouw zonder elkaar te ontmoeten. Hun gemeenschappelijk probleem is een grillige lift die uiteindelijk hun mentale toestand zal bepalen.

De Hoofdprijs ging naar 22 minuten fictie over vriendschap. Het in Polen geproduceerde DRZENIA (Tremblements) van Dawid Bodzak toont ons een onevenwichtige relatie tussen twee tieners die het grootste deel van de tijd doorbrengen op skateboards, terwijl een van hen leeft in een overgevoelige wereld die moeilijk te begrijpen is. De Zweedse film SKUGGDJUR (Shadow Animals) van Jerry Carlsson won de Prix Canal+ en de Prix Special du Jury en presenteert een bizarre wereld. Een jong meisje vergezelt haar homoseksuele papa's naar een feestje met vrienden. Als enig kind tussen de volwassenen merkt ze bewegende schaduwen in de omgeving, terwijl de volwassenen heel vreemd dansen. SKUGGDJUR baadt van begin tot einde in intrige.

Clément Cogitore slaagde erin drie van zijn films te laten selecteren in de nationale competitie. INTERVALLE DE RESONANCE (in de sectie Labo) kon minder overtuigen dan de twee andere films. Verbazingwekkend was vooral dat bij de documentaire BRAGUINO enkel de soundtrack bekroond werd. Dit meesterwerk brengt het ongelofelijke, maar toch waargebeurde verhaal van de families Braguine en Kiline die leven in de Siberische taiga op 700 kilometer van elke beschaving en weigeren met elkaar te praten. De film steunt op een realistische fotografie met de mooie tinten van de lokale natuur en op charismatische personages van twee families die heel anders tegen ecologie aankijken. Zijn derde kortfilm LES INDES GALANTES (naar het gelijknamige muziekstuk van Jean-Philippe Rameau) speelt zich af op podium van de Parijse Opéra Bastille, waar jongeren aan krumping doen (een dans met invloeden van hiphop en Afrikaanse tribaldans, nvdr). Al snel combineert Cogitore deze moderne dans met de ritmes en de zang van de opera, wat voor een anachronistische indruk zorgt. De jury van de nationale pers gaf hem een speciale vermelding.

De Prix Egalité et Diversité gaat naar THE BARBER SHOP van Gustavo Almenara en Emilien Cancet, een zoveelste film over de Jungle van Calais, maar evengoed urgent. Bij een bezoek aan de barbier vinden vluchtelingen een deel van hun waardigheid terug. Ze kunnen zich laten kappen naar het beeld dat ze van zichzelf hebben, los van de vaak ongelukkige weg die ze hebben afgelegd om tot in Calais te geraken.

De Belgische kortfilm VITHA van Francois Bierry ging aan de haal met De Speciale Juryprijs. In deze een humoristische ode aan teambuildings moeten collega’s hun onderlinge band versterken, met natuurlijk de achterliggende gedachte de rentabiliteit van het bedrijf te verhogen, waar niet iedereen mee opgezet blijkt.

De selectie animatiefilms was dit jaar van een erg hoge kwaliteit, niet verrassend dus dat er een de Grote Prijs in ontvangst mocht nemen. KÖTÜ KIZ (Wicked Girl), een Turks-Franse coproductie van Ayce Kartal, gebaseerd op een waargebeurd verhaal, verbeeldt wat er omgaat in het hoofd van een meisje van acht in haar ziekenhuiskamer. Nadat ze het slachtoffer werd van seksuele agressie schippert ze in gedachten tussen monsters en lieve diertjes.

Alexandre Steiger maakte met POURQUOI J’AI ÉCRIT LA BIBLE het beste fictiedebuut. Hij stelt de vraag wat er op het einde van het leven ‘in ons rapport’ zou staan. De zestigjarige Francis krijgt te horen dat hij zal sterven en dwingt zijn kinderen hem te volgen in allerlei grillige beproevingen, soms verkleed als een soort kikkerfiguur.

Een Belgische coproductie met het Gentse A Private View onderscheidde zich door de Prijs voor Visuele Effecten te winnen. De Nederlandse regisseur en scenarist Rosto is een vaste bezoeker van het festival en keerde dit jaar terug met RERUNS, waarin we een reis maken door zijn herinneringen en dromen. Vanaf een 8mm-film waarin hij vijf jaar oud is, nodigt hij ons uit om te kijken naar locaties uit zijn verleden: het huis van zijn grootmoeder, zijn school … Dit alles vormt een steeds grotere stad die zijn verleden en toekomst omvat. RERUNS is onderdeel van een autobiografische tetralogie die blijft verbazen dankzij de gebruikte technieken.

Ook in zijn 40ste editie was het Internationale kortfilmfestival van Clermont-Ferrand de plaats waar de kortfilm zijn volle betekenis krijgt als een werk op zich, als een springplank, als een aflevering of een deel van een groter werk en soms als dat van een leven.

De volledige lijst (van winnaars) vindt u op www.clermont-filmfest.org.

Beeld: KÖTÜ KIZ (Wicked Girl)

Geschreven door THIERRY ZAMPARUTTI
 
onomatopee