Kortfilmfestival Clermont-Ferrand breekt weer records

Het Festival du Court Métrage in Clermont-Ferrand beleefde van 1 tot en met 9 februari een recordeditie. Opnieuw, want het festival brengt nu al 41 jaar lang een unieke verzameling korte films samen.

135 landen, 1088 activiteiten, 1467 documentaires, 859 experimentele films en 5824 fictiefilms. We zijn het intussen gewend van het festival, maar het totale aantal van zo’n 9238 films is opnieuw een record. Uit zulke aantallen inzendingen haalt het kortfilmfestival ook de informatie voor de intussen meer dan 141.432 films die zijn unieke documentatiecentrum verrijken. Talrijke kortfilms zijn te bezichtigen in de videotheek die gehuisvest is in het gebouw met de emblematische naam La Jetée.

Qua bezoekers zat het zo goed als vol. De organisatoren staan te popelen om hun nieuwe gebouwen in trekken. Voorlopig nog in aanbouw, zou deze nieuwe stek antwoord moeten bieden aan de toenemende vraag van een groeiend publiek oude getrouwen én jonge cinefielen. Het nieuwe lesprogramma ‘Collège et Lycée de tous les talents’ dat in leven geroepen werd in de Gérard Philipe-school van Clermont-Ferrand is een mooi voorbeeld van de interesse bij een jong publiek. Leerlingen kunnen er, in samenwerking met het festival, een filmparcours volgen. Tot zes uur van hun lesweek kan gaan naar een inleiding tot de zevende kunst die bestaat uit lessen filmgeschiedenis, een initiatie tot filmmateriaal en schrijfoefeningen. Ze kunnen ook deelnemen aan een filmrecensiewedstrijd en aan een jury die het festivalprogramma voor jonge cinefielen van Canal+ Family beoordeelt. Dit jaar viel de keuze van deze jury op de animatiefilm AFTER THE RAIN van de Franse laatstejaarsstudenten van MoPa, de opleiding Animatiefilm en Computerbeeld in Arles, die doorgaans bekendstaat als een zusterafdeling van Supinfocom. AFTER THE RAIN vertelt het verhaal van een herder die regenwolken maakt van schapenwol. Een dappere hond, zijn enige vriend, zou de herder opvolgen, maar gaat er plots van door.

Winnende Belgen

Een eervolle vermelding van de scholierenjury ging naar de Belgische animatiefilm NUIT CHÉRIE van Lia Bertels, een teder liefdesverhaal tussen een kleine aap en een beer die zijn winterslaap maar niet wil aanvatten. Het aapje helpt de beer aan honing terwijl die laatste hen beschermt tegen een boze yeti. Bertels is een alumna van de Brusselse kunstopleiding La Cambre en kon rekenen op het productiehuis Ambiance uit Floreffe.

Aan Belgische zijde ging de grootste eer naar een animatiefilm die bijblijft omwille van zijn gedurfde keuzes qua lengte en techniek. Het duo Emma De Swaef en Marc James, dat voordien al in de prijzen viel met Oh Willy, kaapte met CE MAGNIFIQUE GATEAU! de Grote Prijs in de Franse competitie weg. De film in vijf delen is een Belgisch-Frans-Nederlandse coproductie, een absolute noodzaak wanneer je voldoende financiering moet bijeensprokkelen voor een stop-motionfilm van 44 minuten met vilten en wollen personages. De pluizige popjes vertellen het verhaal van een voor schut gezette Belgische kolonie en tekent een weinig rooskleurig portret van koning Leopold II en zijn onderdanen.

 Ce magnifique gâteau

In dezelfde sectie wint BRAQUER POITIERS van de Naamse filmmaker Claude Schmitz de Égalité et Diversité-prijs. Deze prijs is bescheiden, maar als slechts 1,7% van de ingezonden films geselecteerd wordt voor het festival, is een selectie op zich al een mooie onderscheiding. In BRAQUER POITIERS, met zijn 59 minuten net geen langspeelfilm, willen twee luie vrolijkaards veel geld verdienen door zo min mogelijk te doen. Dan is de ontvoering van een carwashuitbater die met hun plan instemt een voor de hand liggende oplossing!

Divers prijzenpalet

Het meedogenloze TIGRE van Delphine Deloget liet een blijvende indruk achter en werd dan ook beloond met de CANAL+-prijs, die 25.000 euro oplevert voor een volgende project. In een film die 21 minuten lang crescendo gaat, zien we twee schijnbaar onafscheidelijke vriendinnen uit elkaar groeien. Hoewel alles koek en ei lijkt tussen de buurmeisjes, wekt de emancipatie van de ene jaloezie op bij de andere. Hun relatie verzuurt en neemt dramatische proporties aan tijdens een safari. Gelukkig kwamen de actrices ongedeerd uit de opnames van de film.

In een heel ander register werd de beste Franse komedie van het festival bekroond met de Fernand Raynauy-prijs. Het filmmakersduo Lauriane Escaffre en Yvonnick Muller maakte met PILE POIL een hilarische en ontroerende fictiefilm over de examendag op een schoonheidsschool. Model staan of proefkonijn spelen, met studenten schoonheidsverzorging in je kennissenkring hang je er vroeg of laat aan. Elodie vindt na lang zoeken gelukkig een willige buurvrouw. Helaas blaast zij op de dag zelf de afspraak af. Op weg naar het schavot krijgt Elodie alsnog een idee … PILE POIL is een aanrader bij regenachtig weer of groot verdriet.

Uit de internationale competitie bleven drie films bij met een enorme emotionele kracht. De prijs voor Beste Animatiefilm ging naar het Duitse TRACING ADDAI, een met rotoscopie gemaakte documentaire van Esther Niemeier. De film verhaalt het verdriet van een moeder die haar zoon verliest aan de jihadistische strijd. Ze kan informatie inwinnen bij een vriend van haar zoon die zelf gearresteerd werd en intussen een gevangenisstraf uitzit. Hij beschrijft een proces van onomkeerbaar isolement en afzondering.

De Speciale Juryprijs en de Canal+-prijs gingen naar de Griek Thanasis Neofotisto voor LEOFOROS PATISION (Avenue Patission), een nogal geschifte, dertien minuten durende longtake waarin een moeder absoluut naar een auditie moet en tevergeefs een babysit voor haar zoontje zoekt. Op weg naar de afspraak lijkt de drukte op straat toe te nemen: tussen politie en demonstranten is de spanning te snijden. In een opeenvolging van telefoongesprekken weet de moeder niemand te bereiken. Terwijl ze haar zoontje probeert gerust te stellen, leven haar moederrol en acteerambities op gespannen voet.

Het Roemeense CADOUL DE CRĂCIUN (Kerstgeschenk) behaalde de Grote Prijs. Terwijl de revolutie tegen Nicolae Ceausescu beantwoord wordt met repressie, schrijft een jongetje een brief naar de kerstman. Als een onschuldige getuige van de gespannen sfeer vertrouwt hij zijn vader toe wat hij dit jaar voor hem, zijn mama en zichzelf vroeg. De woede van de vader is zonder weerga wanneer hij verneemt dat zijn zoon het overlijden van Ceausescu wenst. Bogdan Muresanu is erin geslaagd de angsten van de toenmalige bevolking naar het scherm over te brengen en plaatst goedhartige onschuld tegenover vaderlijke paranoia. Wanneer de vader een nieuwe brief eist, weigert de integere zoon voor hem te liegen.

Films als ufo’s

De derde competitie heet LABO. Zeventien jaar geleden werd deze sectie in het leven geroepen om een thuis te geven aan nieuwe formats, hybride en niet-narratieve films. Pellicule domineerde toen nog het filmterrein, maar digitale projecten die aan de slag gingen met nieuwe vormen waren niet te negeren. Vandaag staan we verder dan die prille, interessante initiatieven en is LABO een speelterrein voor de meest onconventionele films.

Last Year When the Train Passed by Last Year When the Train Passed by

De Grote Prijs én de Prijs voor de Beste Documentaire ging naar LAST YEAR WHEN THE TRAIN PASSED BY van Pang-Chuan Huang, een Franse productie van Le Fresnoy, de Studio National des Arts Contemporains in Tourcoing. Die audiovisuele kunstenopleiding selecteert en verwelkomt studenten uit de hele wereld. Met verschillende artistieke achtergronden komen ze er hun kennis en vaardigheden bijschaven. Dankzij de professionele begeleiding door ervaren spelers in het werkveld worden er projecten van hoog niveau afgeleverd. LAST YEAR WHEN THE TRAIN PASSED BY bevat opmerkelijke narratieve keuzes: terwijl de filmmaker met de trein reist, neemt hij foto’s van huizen terwijl hij zich afvraagt wat de bewoners op dat moment aan het doen zijn. Een jaar later keert hij terug en ontmoet hij deze mensen, die de zoveelste voorbijrijdende trein intussen niet meer opmerken.

We sluiten het overzicht af met de Speciale Juryprijs voor LABO. De documentaire SWATTED (Ismael Joffroy Chandoutis), eveneens geproduceerd door Le Fresnoy, gaat over de krankzinnigheid van hedendaags Amerika en legt de gebreken bloot van een samenleving met een schijnbaar oncontroleerbare en onvoorstelbare toekomst. De fauna van de online gokwereld is heel divers. Tijdens het spel de persoonlijke gegevens van je tegenstander ontfutselen is er een nationale sport. Dan stuur je de SWAT erop af en klaar is kees. Moeilijk? Verre van! Huilend een telefoontje plegen, zeggen dat je moeder vermoord werd en dat je vader amper nog beweegt en het immer tactvolle SWAT-team staat zo aan de deur van je tegenstander. Aangezien het SWAT-team voor de goede orde altijd even aanklopt vooraleer ze de deur indeuken, heb je nog net de tijd om met de armen in de lucht te roepen dat jij het niet hebt gedaan …

Het volledige palmares vind je op de site van het festival.

Vertaald door Inge Coolsaet

Beeld: Cadoul de Crăciun

Geschreven door THIERRY ZAMPARUTTI