Lumière Antwerpen opent op het Zuid

De projectielichten gaan weer aan op het Antwerpse Zuid. Na de verhuizing van de Cinema Zuidwerking naar De Studio aan het Mechelseplein in het centrum, stonden twee zalen in het Fotomuseum onbestemd leeg. Nu worden ze deel van de uitbreidende groep Lumière. Elders in de stad, in de noordelijke Seefhoek, moet Klappei het zien te rooien zonder stadssubsidie.

In de zalen waar tot dit voorjaar Cinema Zuid huisde, opent de ploeg van Cartoon’s op 18 december de stadsbioscoop Lumière Antwerpen. In een persbericht verklaren Cartoon’s-uitbaters Jon Michelena en Jan-Willem Van Eemeren: "Wij willen op deze nieuwe plek dezelfde dynamiek ontwikkelen als in Cinema Cartoon’s, met een divers aanbod dat oog heeft voor het beste van de hedendaagse lokale, Europese en wereldcinema. Bovendien willen we de link met het FOMU en de bruisende buurt van Antwerpen Zuid koesteren."

Waar eerder het nieuwe project De Cinema in het voormalige gebouw van de beroemde/beruchte Studio Herman Teirlinck een verhuizing (en vernieuwing) inhield, zonder werkelijk extra schermen, krijgt Antwerpen nu wél een extra bioscoop. De Antwerpse schepen van Cultuur Nabilla Ait Daoud (N-VA) is dan ook "bijzonder opgetogen met dit nieuwe initiatief". Ze verwijst naar het roemrijke filmverleden van de Scheldestad: "Antwerpen heeft een lange film- en bioscooptraditie die door deze twee extra zalen wordt verdergezet en versterkt. Mede met onze steun krijgt de Antwerpenaar een groter, kwalitatiever filmaanbod in een moderne en comfortabele setting."

Min één zaal: Klappei?

Voor de buurtbioscoop Klappei heeft de Stad Antwerpen echter geen geld meer over. Op de website van de cultuurschepen staat te lezen: “We stoppen de structurele ondersteuning van het internationale uitwisselingsproject van de Karel De Grote Hogeschool, filmhuis de Klappei, en het Roze Huis. Het Roze Huis komt in aanmerking om een aanvraag te doen voor projectsubsidies.” Komt Klappei dan niet in aanmerking voor projectsubsidies? En, fundamenteler, waarom stopt de structurele steun van 21.200 euro aan Klappei? Op onze vraag naar meer toelichting volgde geen antwoord van de schepen.

Ook Klappei zelf heeft (nog?) geen toelichting gekregen bij de beslissing van het Antwerpse schepencollege. Behalve: “De afgelopen maanden heeft het Kabinet Cultuur het gros van de culturele instellingen in Antwerpen bezocht of ontvangen. Alle aanvragen en desiderata die daarbij geformuleerd werden, zijn getoetst zowel aan de beleidsdoelstellingen zoals geformuleerd in het bestuursakkoord ‘De grote verbinding’ als aan de beschikbare middelen. Op basis van die analyse werd beslist om een structurele werkingstoelage aan Filmhuis Klappei niet te weerhouden.”

De buurtcinema in de Seefhoek (2060), met onder meer aandacht voor documentaires en het festival 7 dagen sociale film, beraadt zich hoe ze hun werking zullen voortzetten. “De subsidie die geschrapt werd, is van niet te onderschatten belang voor een kleine vzw zoals de onze”, zegt medecoördinator Kristiaan Smaers. “We sluiten de boeken niet, maar deze beslissing zal natuurlijk grote gevolgen hebben voor onze werking. Ondanks deze zware klap blijven we geloven in ons project en blijft ons programma ongewijzigd. Dit wil zeggen: inzetten op film met een sociale inslag en daarin zoveel mogelijk wijkbewoners, verenigingen en scholen uit de ruime omgeving van het Filmhuis betrekken.”

Lumière breidt uit

Dat Lumière de vrijgekomen zalen op het Antwerpse Zuid zal invullen, komt niet helemaal als een verrassing. De in 1996 als Brugse bioscoop gestarte onderneming breidde in Brugge uit naar vier zalen en startte ook met productie en distributie. Daarmee doet het denken aan het systeem van verticale integratie dat de grote Hollywoodstudio’s hanteerden, tot het in 1948 verboden werd als een vorm van monopolie.

In 2014 heropende Lumière de failliet verklaarde bioscoop Cartoon’s achter het Antwerpse stadhuis. De programmatie van die ‘stadsbioscoop’ (die zichzelf geen ‘arthouse’ wil noemen) vertoont grote gelijkenissen met de grootste speler in de Antwerpse binnenstad: UGC aan de De Keyserlei. De laatste jaren boekt Lumière onder meer grote successen met het opnieuw uitbrengen van klassiekers, zoals de films van Andrej Tarkovski. De producent, distributeur en bioscoopeigenaar plant ook al jaren een stadsbioscoop in Mechelen, die met steun van onder meer het Mechelse stadsbestuur en het Vlaams Audiovisueel Fonds zou moeten openen in 2022.

Beeld: Fotomuseum Antwerpen

Geschreven door BJORN GABRIELS