Met MUBI naar Locarno anno zero

Streamingplatform MUBI en het filmfestival van Locarno nemen de thuiskijker mee op reis door de geschiedenis van het festival. Achteromkijken is ook vooruitblikken.

De temperaturen bereiken in augustus ongekende hoogten en ook het aantal corona-infecties neemt toe. Toch zijn niet alle stijgende lijnen slecht. Het groeiende aanbod aan online cinema is voor cinefielen, telewerkers en ieder die de ogen eens op een ander scherm wil richten een welkom geschenk. Nog tot eind deze maand werkt online filmplatform MUBI samen met het Locarno Film Festival, dat elke zomer in augustus plaatsvindt. Samen met een handvol filmmakers doken ze in de geschiedenis van het festival van de Gouden Luipaard om een reeks films te presenteren uit eerdere edities die volgens hen weer relevant zijn. Daarnaast speelt in de rubriek Festival Focus een selectie hoogtepunten uit de vorige editie van het festival.

Vergis je niet, het kleinste van de grote filmfestivals ging ook dit jaar van 5-15 augustus door in Locarno. De globale crisis dwong het festival, dat al sinds 1946 georganiseerd wordt, echter zich te heruitvinden, een ‘year zero’ als voorbeeld voor de komende jaren. Op praktisch vlak vormde het festival zich om tot een hybride versie van zichzelf: onder het motto ‘For the Future of Films’ speelden op verscheidene locaties in Locarno films waarvan het productieproces werd stopgezet door de coronacrisis, terwijl daarnaast het hele festival online toegankelijk was, inclusief evenementen, masterclasses en projecten. Winnaar van de internationale selectie van ‘For the Future of Films’ is Lucrecia Martel, voor haar documentaire Chocobar, die de historische context uitpluist achter het neerschieten van de activist Javier Chocobar.

De MUBI Special gaat voor Belgische abonnees om veertien films, geselecteerd door vijftien filmmakers die zelf alumni van het festival zijn. De films worden beschreven als “invloedrijke pareltjes, waarvan er sommigen de blik van de beste filmmakers veranderd hebben, anderen hele nieuwe bewegingen in de cinema hebben veroorzaakt”. Te onthouden: amper één film – India Song (1975) van Marguerite Duras – is van vrouwelijke hand. Ook haalden slechts vier vrouwen de groep filmmakers die de selectie maakten. Nog te onthouden: wie de vertoning op het recente Brusselse filmfestival L’heure d’été miste, kan Rossellini’s meesterwerk van het Italiaanse neorealisme Germania anno zero (1948) alsnog bekijken.

Enkele opmerkelijk rode draden lopen door de selectie. Zo telt ze niet minder dan vier debuutfilms. Twee daarvan staan aan de wieg van nieuwe bewegingen in cinema: Rapado (1992) van Martín Rejtman lanceerde de Nieuwe Argentijnse Cinema en Invasíon (1969) van Hugo Santiago, ook van Argentijnse grond, was zo moeilijk te plaatsen in een genre dat scenarioschrijver Jorge Luis Borges besloot dat het een “fantastisch nieuw genre” moest zijn. In lijn met het nieuwe format van het Locarno Film Festival verschijnen nog een heleboel hybride beesten op de lijst. Ambitieuze combinaties worden niet uit de weg gegaan. Alexander Kluge en Edgar Reitz documenteren in In Danger and Deep Distress, the Middleway Spells Certain Death (1974) het leven in West-Duitsland, tegelijkertijd zijn ze beïnvloed door de stadssymfonie, een genre dat in de jaren 20 populair was; denk aan Walter Ruttmanns ode aan Berlijn. Met metanarratief en re-enactment maakt Mohsen Makhmalbaf van A Moment of Innocence (1996) dan weer een knap staaltje gelaagd filmwerk dat het politieke klimaat van Iran aankaart. Ten slotte wil het merendeel van de films op het onderbewustzijn inspelen, als een fever dream van beeld en geluid. The Perfumed Nightmare (1977) van Filipijnse regisseur Kidlat Tahimik en Horse Money (2014) van de Portugese cineast Pedro Costa vlechten surrealiteit en de harde realiteit samen. Ze geven met verrassende klassekritiek een stem aan wie daarvoor het zwijgen werd opgelegd. MUBI en het Locarno Film Festival zetten met een kort retrospectief in op het achteruitkijken, terwijl ze zoeken naar perspectieven voor de (filmfestival)toekomst. Dat kunnen doen door de blik van filmmakers zelf is absoluut een toegevoegde waarde.

De selectie 'Locarno: A Journey in the Festival's History' vind je hier.

Beeld: Germania anno zero

Geschreven door CAMILLA PEETERS
 
onomatopee