Moeders in Rotterdam (5)

Moeder, waarom leven wij? Het zou de titel van een Vlaamse roman kunnen zijn. En dat is het ook. In Rotterdam zijn er enkele films te zien die de moeder portretteren. Hierbij twee uitstekende voorbeelden daarvan.

Eerst en vooral MAMA (foto) van Sloveen Vlado 'Dad' Skafar, een sterk poëtische film over twee menselijke zielen die bijna toevallig ook nog moeder en dochter zijn. Voor het gesprek had de filmregisseur zijn D.O.P. Marko Brdar meegebracht.

FILMMAGIE - Net zoals in 'Dad' heb ik het gevoel dat je op weg bent om een soort nieuwe visuele taal te vinden?
VLADO SKAFAR - Dat is niet nieuw, toen de film nog in zijn kinderschoenen stond gebeurde dat bijna de hele tijd. Film was toen zo rijk... Vandaag zijn er maar weinig films die me kunnen boeien.

FM - De dochter krijgt een kamer en de moeder sluit de deur … om de dochter te beschermen tegen zichzelf.
V.S. - Het woord beschermen is in elk geval duidelijk, maar of de moeder de dochter tegen zichzelf wil beschermen, dan wel of de moeder zichzelf veilig wil voelen is een persoonlijke invulling. Elke betekenis die je er aan wil geven is de juiste.

FM - Die rokerige beelden in de openingsscène, jouw idee ?
DOP MB - We hadden geluk dat het een mistige dag was. We reden voorop met een sterke lens zodat we de gezichten en de mist konden vangen. Soms moet men gewoon wat geluk hebben.

FM - De moeder zaait op een bepaald moment, wil dus oogsten, gelooft in de toekomst, en dan snijd je en vervolgens krijgen we een grijs bos met 1 groene boom te zien?
V.S. - Er is niet noodzakelijk een verband tussen de shots onderling. Ikzelf hou persoonlijk meer van kunst en poëzie en daar hebben de regels soms ook geen direct verband. Maar om op jouw interpretatie door te gaan... De boom kan symbool staan voor de moeder.

FM – En een deel van de film speelt in een instelling, waar men onder meer volleybal speelt...
V.S. - Inderdaad, aan de ene kant wou ik het leven daar tekenen - zoals de moeder het zou kunnen zien - , aan de andere kant is er de onschuld tussen kleine (spelende) kinderen en volwassenen.

FM - Aan het slot het meisje op een hartvormige eiland, met die tak die ze versiert... het traditionele Ostara-gebruik. Bij het begin van de lente, wat wij Pasen noemen, en in het paganisme de verwelkoming van de lente was.
V.S. - Dat zou je dan moeten vragen aan Jelena Maksimovic die de montage deed. Het was namelijk haar idee, wij zegden alleen maar dat ze mocht doen wat ze wou.

FM - Werd het gefilmd met een kraan of een drone ?
DOP MB - Met een kraan en ook met een sterke telelens, alles digitaal dat wel, doch met een zin voor het esthetische.

FM - Mothers like to steal our dreams staat ergens te lezen.
V.S. - Dat komt uit het dagboek van Jelena, maar eigenlijk moet het zijn :
mothers like to steal
our dreams
zoals twee regels van een gedicht. Het is best wel een harde zin ja, die ze daar neerschreef.

FM - Bij de priester : if she doesn't accept she's ill, she can't be accepted in the community.
V.S. - Dat is inderdaad een van de regels van de instelling

FM - When i cut myself i know how ugly I am, ugly & beautiful... dat kan je ook lezen als when I cut myself I am beautiful...
V.S. - Dat is ook zo. Er zijn groepen van zelfverminkers die er fier op gaan zichzelf te kwetsen. In de zin van: kijk eens wat ik durf !

FM - De eindgeneriek wordt onderbroken voor een mooi lied (maar werd helaas niet ondertiteld).
VS - Het is bedoeld als een soort epiloog waar iedereen die in vorige films al heeft meegespeeld tevens bij aanwezig is. Het vormt bijgevolg de afsluiting van mijn werk tot op heden.

Een andere film waarin de moeder centraal staat is LA LUZ INCIDENTE van Argentijn Ariel el otro Rotter. Luisa is een jonge, aantrekkelijke weduwe die kort na de dood van haar echtgenoot eerst wordt geconfronteerd met zijn hondsbrutale baas, die haar volslagen gevoelloos met een kluitje in het riet stuurt en zijdelings opmerkt of ze nog even snel het bureel van haar man wil leegmaken. Gelukkig is er een begrijpende man, Ernesto, die zich over haar en beide dochtertjes wil ontfermen, huwelijk incluis. Doch zo eenvoudig is dat allemaal niet. Het verlies en bijbehorend verdriet dient eerst te worden verwerkt en dat heeft tijd nodig. In zwart-wit een drama dat diepmenselijke emoties de gepaste aankleding weet te geven. Mooier komen ze zelden op het grote scherm.

Geschreven door ZENO CORNELIS