MOOOV (1): Mens en maatschappij in Latijns-Amerika

Het festival MOOOV verkent alle windstreken en zoals gewoonlijk was er een ruime selectie films van en over Latijns-Amerika. Een terugblik in enkele hoogtepunten.

De Mexicaanse competitiefilm LA CAMARISTA van debutant Lila Avilés vertelt op een ingetogen wijze wat een kamermeisje in een mastodonthotel in Mexico-Stad meemaakt. Als alleenstaande moeder moet ze haar zoontje achterlaten bij iemand anders om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Uit haar werkdagen geplukte anekdotes tonen dat haar werk meer dan één film zou kunnen opleveren. Ook wordt duidelijk dat solidariteit tussen de werknemers een utopie is, want uiteindelijk wil iedereen zijn eigen toekomst veiligstellen. De tweede Mexicaanse film uit de competitie was het matige LA NIÑAS BIEN, een portret van de hypocrisie van de hogere klasse die in de jaren 80 het slachtoffer wordt van de financiële crisis. Het verhaal van regisseur-scenarist Alejandra Márquez Abella had scherper mogen zijn, maar schildert het milieu wel zoals het is.

Het Latijns-Amerikaanse hoogtepunt was ongetwijfeld TEMBLORES. Jayro Bustamante verfilmt de manier waarop kerkgemeenschappen in Guatemala een mens afdoend kunnen ‘genezen’ van zijn liefde voor iemand van hetzelfde geslacht. Deze opvolger van Ixcanul stuurt je sterk onder de indruk en vol verontwaardiging weer de zaal uit. Over seksualiteit wordt er trouwens nog meer nagedacht in films uit en over dit werelddeel. YO, IMPOSIBLE van Patricia Ortega toont hoe men in Venezuela vroeg en drastisch uitgevoerde ingrepen doet op kinderen die geboren worden met beide geslachtskenmerken. De film onthult het allemaal langzaam op een pakkende en niet voyeuristische manier. Hij bracht ons weer terug bij XXY (2007), de uitstekende film van Lucía Puenzo die we enkele jaren geleden op (toen nog) Open Doek konden zien. Van de Spaanstalige ‘ontdekkingen’ van MOOOV onthouden we LAS HEREDERAS, die met zijn twee Zilveren Beren op het festival van Berlijn in 2018 Paraguay ineens op de wereldkaart zette. Cineast Marcelo Martinessi vertelt over twee vrouwen uit de gegoede laag van de maatschappij die al erg lang samenwonen zonder aan de buitenwereld toe te geven dat ze een koppel zijn. Op een dag is hun geld op en draait een van hen de gevangenis in. De hoofdrolspeelster verovert dan moeizaam haar onafhankelijkheid tegen alle vooroordelen en tegenkantingen van haar milieu in. De tweede Spaanstalige ‘ontdekking’ was de Argentijnse maatschappijkritische en absurde (maar ook minder geslaagde) film ROJO van Benjamín Naishtat.

In het verdienstelijke ACUSADA neemt de Argentijn Gonzalo Tobal de kijker mee naar de rechtszaal (seks en moord zijn de redenen), maar veronderstelt dat die eigen conclusies trekt over de (on)schuld van de protagonist. De Argentijnse romantische komedie EL AMOR MENOS PENSADO van Juan Vera en met publiekslieveling Ricardo Darín is een pretentieloze film met veel herkenbare, humoristische momenten. Goed voor een filmavondje zonder al te veel nadenken (of misschien toch wel). Beatriz Seigners LOS SILENCIOS speelt zich dan weer af tegen de achtergrond van de vredesonderhandelingen tussen de Colombiaanse regering en de FARC in Havana, Cuba. Het is een mooie, enigszins magisch-realistische film waar levenden en doden met elkaar communiceren.

Binnen de Latijns-Amerikaanse oogst moet zeker BY THE NAME OF TANIA vermeld worden. Het is weliswaar een Belgische film van Bénédicte Liénard en Mary Jiménez, maar hij is volledig Spaans gesproken. Hij klaagt de illegale kinderprostitutie aan in de goudwinningsregio van Iquitos in Peru. De boodschap komt luid en duidelijk (en ook hard) binnen ondanks de poëtische beelden. Het is wat men noemt ‘een hybride film’ waar de regisseurs organisch overschakelen tussen documentaire en fictie. Een voice-over vertelt de herinneringen van ‘Tania’ zoals ze in haar geheugen opborrelen. De afstand die zo gecreëerd wordt tussen woord en beeld maakt de boodschap des te duidelijker.

Beeld: By the Name of Tania

Geschreven door ILSE VAN BAELEN