Ook documentaires op Cinéma Méditerranéen

Nog maar net is het documentaire filmfestival Filmer à tout prix afgerond of er worden op de 17de editie van Cinéma Méditerranéen drie documentaires vertoond waarvan alvast twee alle aandacht verdienen.

Een van de doelstellingen van het festival is om een Brussels publiek van allochtone origine te bereiken. Dat is dan duidelijk met glans gelukt, want de zaal zit afgeladen vol met hoofdzakelijk vrouwen voor CASABLANCA CALLING van de Amerikaanse Rosa Rogers, een documentaire die volgens de aanwezigen in Marokko niet wordt vertoond. Dat mag geen verbazing wekken omdat de drie morchidats – vrouwelijke koranreciteurs – tijdens het uitoefenen van hun ambt door mannen worden terechtgewezen. En dat terwijl Bouchra, Hannane en Karima in feite proberen jonge meisjes de islam aan te leren en inzicht bij te brengen over de verschillen tussen religie en traditionele zeden en gebruiken. Een enorme opdracht aangezien in de steden de helft en daarbuiten meer dan 80% van de vrouwen analfabeet is. In de praktijk blijkt het drietal veelal een bemiddelende rol te spelen wanneer er problemen rijzen tussen autoritaire mannen (niet noodzakelijk de vader) en een opgroeiende dochter bijvoorbeeld. In plaats van jongens enige vorm van hoffelijkheid bij te brengen, is het voldoende dat één meisje in de problemen raakt om vervolgens alle meisjes van het dorp achter slot en grendel te plaatsen. De toestand op een internaat waar meer dan 200 tienermeisjes verblijven is vrij primitief, met stapelbedden en vaak uitvallende elektriciteit. De drie morchidats worden gedreven door de hoop dat hun inzet de volgende generatie misschien een menswaardiger leven zal brengen.

Over Syrië worden wel meer documentaires gemaakt, maar wat LAST MEN IN ALEPPO van Feras Fayyad zo bijzonder maakt is het risico dat de crew liep bij het volgen van de Withelmen (vrijwillige reddingswerkers) tijdens hun missie. Niet geschikt voor gevoelige kijkers! Wanneer de Russische (groene) bommenwerpers hun lading over de burgers hebben uitgegooid, snellen de Withelmen naar de getroffen plaats om van onder het puin de lijken, lichaamsdelen en occasioneel een gekwetste overlevende te bevrijden. “Waarom kijkt de wereld de andere kant op?” vraagt een van hen terwijl hij met een kinderlijkje in de armen naar een ambulance toestapt. Even later voert het leger van president Bashar al-Assad een nieuwe raid uit en herhaalt zich het ‘schouwspel’. Weerzinwekkend om aan te zien; meer dan welkom zijn de rustpauzes: een visbokaal in een stukgeschoten appartement, een gekwetste jongen die zich veilig en geborgen voelt bij zijn redder, een bruiloft – want het leven gaat ondanks alles verder – of zelfs een lied tegen de dictator, uit volle borst gezongen. Khaled Umar Harah, een van de helden, twijfelt tussen vertrekken naar Turkije – waar de miserie van elke vluchteling op hem en zijn familie wacht – of blijven en hopen. Via telefonisch contact met een van zijn kinderen blijft er een fragiele band met het angstige thuisfront. “En of hij snoep wil meebrengen!” In de aan flarden geschoten stad zijn zelfs levensnoodzakelijke medicijnen schaars en de plicht roept ... tot hij tijdens een reddingsoperatie zelf om het leven komt. De film kreeg de Grand Jury Documentary Prize op het Sundance Film Festival begin dit jaar.

Beeld: LAST MEN IN ALEPPO

Geschreven door ALFONS ENGELEN