Palmares Afrika Filmfestival

Zelfs op de prijsuitreiking van het Afrika Filmfestival in Leuven (AFF) wist de organisatie de aanwezigen te verrassen voor de diverse jury's de winnaars bekend maakten, met de vertoning van het in extremis toegevoegde FUGAZI (2017) van Laurent Michelet.

De Belgische film FUGAZI was in Nairobi op het Keniaanse Slum Film Festival goed voor zowel de prijs van Beste Internationale Film, Beste Montage als Beste Productieontwerp. Het is een futuristisch drama dat onlangs ook te zien was op het BIFFF. Adèle, lid van een galactisch politiekorps, wil naar het verjaardagsfeestje van haar dochter, maar moet eerst nog een klus klaren; men is een gevaarlijke crimineel op het spoor die een kind als menselijk schild gebruikt.

Afrika Filmfestival reikte de Artist Award 2018 aan beeldend kunstenaar Kevin Michel en aan Lisette Ma Neza, student regie aan LUCA-School of Arts en Belgisch kampioen slam poetry 2017, die haar poëzie afgelopen woensdag liet horen in het Leuvense Wagehuys.

De vakjury van de Vlaamse Unesco Commissie stond voor de uitdaging om uit het schitterende aanbod één winnaar te kiezen. Met rassenvermenging als thema wist Angolees Rui Sergio Afonso het pleit in zijn voordeel te beslechten. De documentaire DO OUTRO LADO DO MUNDO (2016) concentreert zich op een Chinese arbeider die aan de Angolese wegen en daar op een vrouw verliefd wordt. Tegelijkertijd komt in China een studente via een uitwisselingsprogramma in contact met een Angolese man. Zij is bereid om hem te volgen bij de terugkeer naar zijn land. Beide relaties zijn gebaseerd op liefde en genegenheid, ondanks de culturele verschillen, een hindernis die moeiteloos genomen wordt. Economische en politieke onwil drijven echter een wig tussen de verliefden en eens de wegenwerken voltooid zijn, wordt de arbeider het land uitgezet. Een visum of verblijfsvergunning bekomen blijkt voor elk van hen kafkaiaans. De ondertoon dat liefde altijd sterker is dan de wettelijke macht, is een lichtpuntje. Dat sprak de Braziliaanse producent en filmmaker Iara Lee zozeer aan, dat ze zich tijdens Afrika Filmfestival opwierp als coproducent en Afonso 10 000 dollar schonk. Haar eigen documentaire BURKINABÈ RISING (2017) zat ook in de competitie. Ze werkte zeven jaar aan haar film, die van de jury – terecht – een eervolle kreeg. Meer nog dan de Tunesische Arabische lente, is er in Burkina Faso een stille revolte aan de gang die na vier jaar vruchten begint af te werpen. De beelden van vrouwen betogend met een pollepel in de hand destijds, alsook het ideeëngoed van de 30 jaar geleden vermoorde president Thomas Sankara heeft de bevolking vandaag de energie bezorgd om zich voor een betere samenleving in te zetten. Veel aandacht gaat naar duurzame landbouw, wat in de scholen wordt onderwezen met een klein tuintje voor elk kind. De overheid wees Monsanto en Bayer de deur, omdat hun slecht zaaigoed indruist tegen deze basisprincipes. 

De Guido Huysmans Young African Film Makers Award (YAFMA) stelt zich als doel jong talent aan te moedigen. En aan talent blijkt er in Afrika geen gebrek. WATU WOTE: ALL OF US (2017) van de Keniaanse Katja Benrath kreeg een eervolle vermelding. De op waargebeurde feiten gebaseerde film werd eerder al genomineerd voor een Oscar voor Beste Kortfilm. In WATU WOTE nemen islamitische reizigers hun christelijke medepassagiers in bescherming wanneer een lijnbus door fundamentalistische moslimrebellen wordt overvallen. Een pleidooi voor verdraagzaamheid.

Een andere parel is MON IDENTITÉ (2017) van de Burundese Diane Kaneza, die de Speciale Prijs van de jury kreeg. De maakster is voor de spiegel gaan staan en vroeg zich hardop af wat precies bepalend was voor haar identiteit en wat haar kan onderscheiden van de vele etnische groepen in haar land. Opvallend aan de film zijn de schitterende nachtopnames die een knipoog zijn naar Godards Alphaville. De Zilveren YAFMA voor THE HANGMAN (2017) van Zuid-Afrikaan Zwelethu Radebe mag een gave film van een getalenteerde filmer worden genoemd. Een vader-zoonrelatie en het schenken van vergiffenis zorgen uiteindelijk voor een krachtig signaal. Opvallend is behalve het camerawerk ook het gebruik van licht, dat soms tralies of een kruis op de muur tovert. De Gouden YAFMA, tenslotte, ging naar Ethiopië. Mantegaftot Sileshi Siyoum had amper acht minuten nodig om zowel de armoede als de vooroordelen in zijn land aan te kaarten, wat het universele karakter van GERRETA (2014) onderstreept. “Ik heb honger, maar eigenlijk moet ik zeggen dat ik pijn heb in mijn buik, nietwaar papa.” Het is een van de weinige zinnen die uitgesproken worden, maar het is wel to the point. Hun toekomst weze groter dan hun verleden (vrij naar Ben Okri).

Voor de publieksprijs WALLAY (2017), het debuut van wereldburger Berni Goldblat (die intussen ook de EFA Young Audience Award op zak heeft) en de Prijs van de Internationale Studentenjury BENZINE (2017) van de Tunesische Sarra Abidi zie de festivalverslagen van FIFF in Namen.

Palmares

Artist Award 2018: Kevin Michel & Lisette Ma Neza

Publieksprijs: WALLAY (Berni Goldblat)

Prijs van de Internationale Studentenjury: BENZINE Sarra Abidi

Vlaamse Unesco Commissie

Hoofdprijs: DO OUTRO LADO DO MUNDO (Rui Sérgio Afonso)

Eervolle vermelding: BURKINABÈ RISING (Iara Lee)

Young African Film Makers Awards

Gouden YAFMA: GERRETA (Mantegaftot Sileshi Siyoum)

Zilveren YAFMA: THE HANGMAN (Zwelethu Radebe)

Eervolle vermelding: WATU WOTE: ALL OF US (Katja Benrath)

Speciale prijs van de jury: MON IDENTITÉ (Diane Kaneza)

Beeld: WALLAY

Geschreven door ALFONS ENGELEN
 
onomatopee