Pedro Costa wint Gouden Luipaard

Vijf jaar nadat de Portugese cineast Pedro Costa met ‘Horse Money’ de prijs voor Beste Regie won op het festival van Locarno, behaalt hij er de hoofdprijs. Zijn nieuwe film VITALINA VARELA draagt de naam van zijn niet-professionele hoofdrolspeler, die de prijs voor Beste Actrice ontvangt.

De hoofdprijs op het festival van Locarno en de award voor zijn actrice vormen de belangwekkendste erkenning tot nu toe voor de ondertussen zestigjarige Costa. VITALINA VARELA is een nieuw, zij het losstaand hoofdstuk in een reeks films met en over de Kaapverdische diaspora in Portugal. Hoofdrolspeler Vitalina Varela verscheen al in Horse Money (Cavalho dinheiro, 2014), waarin ze opduikt om fluisterend het verhaal van haar overleden man te vertellen. Dat overlijden is nu de aanleiding voor haar om van de Kaapverdische Eilanden, een voormalige Portugese kolonie, naar Lissabon te reizen, naar de wijk waar haar echtgenoot jaren geleden kwam wonen om zijn brood te verdienen als immigrant-arbeider.

Ook de acteur Ventura speelt in VITALINA VARELA opnieuw een variant op zijn eigen leven. Costa begon samen te werken met deze rijzige, fragiele man voor Colossal Youth (2006), waarin Ventura als een migrant rondzwerft in de bijna vernielde wijk Fontainhas en in een nieuwbouwproject. In VITALINA VARELA neemt hij de rol van priester op zich.

Zoals van Costa te verwachten zal dit alles een uitgangspunt te zijn om de emotionele en fysieke verlangens van de postkoloniale malaise in Portugal op te voeren in spookachtige scènes (zie het fragment hier). Voor de diep zwarte fotografie vormt hij opnieuw een tandem met Leonardo Simões, zijn vaste DoP sinds Colossal Youth. Na het Zwitserse Locarno reist VITALINA VARELA naar de festivals van Toronto en New York. Een Belgische festivalselectie is nog niet bekend en zelfs een beperkte bioscooprelease is – zoals bij Costa’s voorgaande films – hoogst onzeker. Of waagt er zich toch een distributeur aan de meest bekroonde film van een van de meest intrigerende hedendaagse cineasten?

De 72ste editie van het filmfestival van Locarno was de eerste onder artistiek directeur Lili Hinstin, nadat haar voorganger Carlo Chatrian de overstap maakte naar de Berlinale. In een nevensectie van het festival ging de door het Amerikaanse filmblad Variety uitgereikte Piazza Grande Award, bestemd voor films die een brug slaan tussen artistieke visie en het bredere publiek, naar INSTINCT, het regiedebuut van de Nederlandse actrice Halina Reijn. Haar film draait om de verhouding tussen een veroordeelde verkrachter (Marwan Kenzari) en zijn therapeut (Carice van Houten). Ook de Vlaamse zanger-acteur Pieter Embrechts heeft een rol. In Nederland zal INSTINCT op 27 september het Nederlands Filmfestival openen, vlak voor een bioscooprelease vanaf 3 oktober. Over een Belgische release is nog niets bekend.

Beeld: Vitalina Varela

Geschreven door BJORN GABRIELS