Richard Linklater verovert Brussel tijdens avant-première Boyhood

Of hij nu opduikt op het Sundance Filmfestival, de Berlinale of zaal 10 in UGC de Brouckère in Brussel. Wanneer filmmaker Richard Linklater het podium bestijgt om zijn nieuwe film BOYHOOD voor te stellen zijn de reacties overal identiek: een uitzinnige ovatie. Actrice Patricia Arquette, die Linklater op deze Belgische avant-première vergezelde, glundert en ziet in al dat publiekelijke lof “de gemene deler van onze menselijkheid”. Gefilmd over een periode van twaalf jaar belicht BOYHOOD inderdaad een universeel, diepmenselijk relaas; namelijk het groeiproces van een jongen en zijn omgeving.

Het idee voor deze mijlpaal van een film ontstond bij Linklater toen zijn dochter een jaar of zeven was. Of het nu een reflectie betrof op zijn eigen jeugdjaren, die van zijn kinderen of op zijn rol als vader, duidelijk is dat Linklater zich niet tot een scharniermoment zou beperken maar het hele verloop van die langzame ontplooiing wilde behandelen. “Ik had niet alleen een heleboel te vertellen over het kind-zijn, maar ook over het ouderschap. Bijgevolg had ik een groot canvas nodig. Zo ontstond het idee dat als je elk jaar een klein stukje van dat groeiproces zou filmen, je dat als een echte herinnering uit het leven zou ervaren.”

Behalve de bijna onmogelijke opdracht om geldschieters te vinden voor een film die meer dan een decennium lang niets zou opbrengen, lag de grootste uitdaging er wellicht in om de juiste acteurs bij elkaar te brengen. Patricia Arquette en Ethan Hawke tekenden enthousiast present, maar de grootste gok was ongetwijfeld het casten van de zesjarige Ellar Coltrane als Mason. “Het was als zoeken naar de volgende dalai lama”, grapt Linklater. “Het vinden van Ellar is waarschijnlijk de grootste artistieke keuze die ik ooit heb gemaakt.” Met een zeldzame ingetogenheid en eindeloze charme is Coltrane beslist een revelatie maar minstens even fonkelend is de verschijning van Lorelei Linklater (dochter van) als het oudere zusje van Mason.

Dat het kleinschalige epos moeiteloos de kaap van drie uur rondt, ligt geheel aan de wonderlijke intimiteit van dit familieportret. Die ontstond tijdens het opnemen, door elke scène samen met de acteurs te ontwikkelen. Over het scenario merkte Linklater op dat “de architectuur uitgestippeld was, maar er evengoed ruimte was om ons te laten meevoeren. Sommige beelden zaten al tien jaar in mijn hoofd, al werd de dialoog ervoor pas tien uur op voorhand geschreven.” Tegelijk groeide die intimiteit ook naast de set. Zo nodigde Patricia Arquette de twee kinderen uit voor een diner en bleven ze erna slapen. Dat de grens tussen fictie en realiteit langzaam vervaagde is een strategie die van meet af aan werd omarmd. “Deze film maken betekende jezelf overgeven aan een voorspelbare en tegelijk incidentele toekomst.” Zo werden Ellars kapsels en piercings een organisch onderdeel van de film maar “bestond ook het risico dat hij, eens hij achttien werd, opgeroepen kon worden voor het Amerikaanse leger.”

Ondanks het universele karakter en de immense omvang van “The Twelve Year Movie” – zoals ie aanvankelijk werd gedoopt – beschouwen cast en crew BOYHOOD vooral als erg intiem. Zonder distributeur, verwachtingen of vastgepinde releasedatum kwam hetzelfde kliekje mensen elk jaar opnieuw samen “als op zomerkamp”. Versterkt door een vierhonderdtal rewleden is Linklaters toon en stijl verbazingwekkend consistent. Die meesterlijke focus leverde hem in februari de Zilveren Beer in Berlijn op. Maar buitengewoon vindt hij die focus niet. Het is zoals met alle waardevolle dingen in het leven, besluit Richard Linklater: “Don't let the love die.”

Geschreven door RUBEN VANDERSTEEN