Sakawa bekroond tot beste Belgische film op Docville

De ambitieuze debuutfilm SAKAWA haalde al selecties binnen op gereputeerde festivals als IDFA en CPH:DOX. Met de hoofdprijs in de nationale competitie op Docville haalt de Belgisch-Ghanese filmmaker Ben Asamoah, een alumnus van RITCS, nu ook in België erkenning.

Ghana staat in de belangstelling. Vooral het Ghana dat raakt aan de onfrisse kant van het wereldwijde web krijgt bij ons aandacht dezer dagen. Afgelopen weekend ging de hoofdprijs van de internationale competitie op het Millenium Festival in Brussel naar Welcome to Sodom (zie hier). In die documentaire filmen de Oostenrijkse filmmakers Christian Krones en Florian Weigensamer een stortplaats als een apocalyptisch oord, ook al rijzen er stemmen die dat beeld tegenspreken op zowel feitelijk als moreel vlak. Een artikel bij Africasacountry.com wijst op de ‘dramatization bias’, het reduceren van een complexe situatie tot een spektakelrijk ‘verhaaltje’, wat wel vaker voorvalt bij westerse verslaggeving over de derde wereld.

SAKAWA, het debuut van de Belgisch-Ghanese regisseur Ben Asamoah, vermijdt deze valkuil. Daarvoor steunt hij op stevige research en op een filmische aanpak die personages niet reduceert tot een zwart-wittegenstelling tussen dader en slachtoffer. Het onderwerp van de film – internetoplichting via chatrooms – nodigt dan wel uit om te denken in termen van jager en prooi, het onderscheid daartussen is vaak nauwelijks te maken. Met hulp van traditionele rituelen (sakawa) proberen jonge Ghanezen rijke westerlingen te strikken in een web van amoureuze en seksuele beloftes. In de veelal ijdele hoop zichzelf sociaal en economisch op te werken.

De jury, die bestond uit Liz McIntyre (tot voor kort directeur van Sheffield Doc/Fest), Belgisch filmmaker Tim De Keersmaecker en Tom Bleyaert, aankoper van documentaires bij VRT, was vooral gecharmeerd door de documentaire met de volgens hen meest verrassende onderwerpkeuze in de Belgische competitie. Ze omschreven SAKAWA als “een film die een moderne visuele stijl combineert met een intrigerend verhaal, dat een breed publiek zal aanspreken”. Vanaf 24 april zal distributeur Dalton de documentaire naar Vlaamse bioscopen brengen.

Een eervolle vermelding ging naar INCLUSIEF van Ellen Vermeulen, die volgens de jury “de meest persoonlijke, intieme manier van film maken toont zonder zich te schikken naar conventionele vormen. Deze film heeft ons stilistisch het meest geïmponeerd”. Bij de bioscooprelease van INCLUSIEF in december 2019 (FM 690) schreven we: “De camera kijkt toe, draait en zoomt, verandert de focus, zoekt en tast af. Met haar film 9999 zette Vermeulen al het lot van psychiatrisch geïnterneerden op de agenda. INCLUSIEF kan niet even stellig zijn, laat meer twijfel toe, maar geeft inleving en stof tot nadenken die in het publieke en politieke debat over dit thema al te vaak ontbreken.” Vermeulens portret van kinderen met speciale onderwijsbehoeften die les volgen in het normale onderwijs verkent de grenzen van het M-decreet en vooral de particuliere impact daarvan op de leerlingen en hun gezin. INCLUSIEF is een toegewijde blik die zonder spektakelzucht een precair onderwerp overbrengt van personage naar kijker.

In de internationale competitie ging de hoofdprijs, en dus een plek op de longlist van de Academy Awards volgend jaar, naar HEARTBOUND van het Deense duo Janus Metz en Sine Plambech. Aan de prijs is ook een aankoop door Canvas verbonden. De ondertitel van deze documentaire, ‘A Different Kind of Love Story’, sluit aan bij het thema liefde op deze Docville-editie en verwijst naar de relaties tussen Deense mannen en Thaise vrouwen in een dorp in het noorden van Jutland. Deze huwelijken zijn mee op touw gezet door een Thaise ex-sekswerker die al tientallen jaren vrouwen uit haar voormalige dorp in Thailand naar haar nieuwe thuisland helpt overkomen.

De jury van de internationale competitie gaf een speciale vermelding aan MINDING THE GAP, een portret van Amerikaanse, skateboardende vrienden in hun overstap naar volwassenheid. De film van Bing Liu zal later dit voorjaar nog een bioscooprelease krijgen. In de categorie ‘Weten en geweten’ is de juryprijs gewonnen door ONE CHILD NATION, waarin Nanfu Wang en Jialing Zhang de Chinese eenkindpolitiek die gold tussen 1979 en 2015 tegen het licht houden.

Beeld: Sakawa

Geschreven door BJORN GABRIELS