Schoonheid van alledag: Kevin Jerome Everson in Brussel

Een nobel opzet: Kevin Jerome Everson (°1955) in België op het witte doek krijgen en een staalkaart opmaken uit zo'n veelzijdig en groot oeuvre. CINEMATEK en Courtisane maakten het niet moeilijker dan nodig en stellen een selectie films voor van 'Kevin Jerome Everson 1' tot en met 'Kevin Jerome Everson 9', die je tussen 1 oktober en 9 november in Brussel kan bekijken.

Stilte, een verlaten straathoek ’s avonds gefilmd in zwart-wit. De aandacht schuift van huizen naar straatverlichting en weer terug. Een nu nog onbestemd piepgeluid doorbreekt af en toe de stilte. De korte film EARS, NOSE AND THROAT (vertoning op zondag 4 oktober) is kenmerkend voor het werk van de Amerikaanse cineast-docent Kevin Jerome Everson. Na die naar abstractie neigende observatie toont hij een jonge, zwarte vrouw tijdens een bezoek aan de dokter die haar aangeboren stembandprobleem onderzoekt. Even later horen we haar in voice-over vertellen over een schietincident. EARS, NOSE AND THROAT is evenveel vormexperiment als uit de realiteit geplukte getuigenis en wijst via de mix van beide benaderingen op het stilhouden van de Afro-Amerikaanse gemeenschap, de bevolkingsgroep aan wie Everson de meeste van zijn films wijdt.

Een retrospectieve hommage aan Everson vraagt om een selectie, want hij heeft een ellenlange lijst met werk van amper een minuut tot het acht uur durende Park Lanes uit 2015, dat een hele werkdag verhaalt in een fabriek waar onderdelen voor bowlingbanen worden vervaardigd. Arbeid is sowieso een fundament van Eversons oeuvre; niet alleen is hij zelf heel ‘productief’ en gericht op een gepaste werkmethode, zijn aandacht gaat ook vaak naar de aard en impact van werkprocessen, vooral bij de Afro-Amerikaanse arbeidersklasse. In het bijzonder richt Everson zich op de regio waar hij zelf woont en werkt: het Zuiden en Midwesten van de VS. Zo voeren in de korte film IFO (4 oktober) bewoners van zijn geboortedorp Mansfield, Ohio, ooggetuigenissen van ufowaarnemingen opnieuw op. Hun gebaren krijgen een poëtische lading, maar doen evengoed denken aan historische en hedendaagse protesten van Afro-Amerikanen.

Ook in het korte werk SUGARCOATED ARSENIC (5 en 8 oktober) toont Eversons gecombineerde belangstelling in archiefmateriaal, observatie en performance. Die film is deel van een project met professor Claudrena Harold over de geschiedenis van Afro-Amerikanen aan de University of Virginia, waar hij film doceert. SUGARCOATED ARSENIC is gebaseerd op bronnen uit de jaren 60 en 70 die deze universiteit linken aan de toenmalige Burgerrechtenbeweging. “Mensen kennen het algemene verhaal van de Civil Rights Movement,” zegt Everson, “maar wij willen het hebben over het gemeenschapsgevoel hier aan de universiteit. We willen het sociale, politieke en intellectuele leven van Afro-Amerikanen van toen voelbaar maken.” Daarvoor gebruikt de cineast ook re-enactments die geluidsopnamen van weleer opnieuw gestalte geven.

In een ideale wereld, een zonder pandemie, was Everson in april zelf afgezakt naar Gent voor het Courtisane Festival en meteen daaropvolgend naar CINEMATEK in Brussel. Op de planning stond een gesprek na de vertoning van zijn lange documentaire TONSLER PARK. Die wordt nu alsnog voorgesteld, zij het zonder Everson, op 5 en 8 november. In TONSLER PARK volgt hij medewerkers die de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 in goede banen moeten leiden, waarbij hij zich meer wijdt aan hun handelingen dan aan het bredere politieke kader. In veel verschillende vormen portretteert Everson het gewone leven met buitengewone aandacht. 

Meer info
Beeld uit IFO

Geschreven door BJORN GABRIELS