TIFF van start: de underdog en de rode loper

Naar schatting stapt zo’n derde van de internationale filmpers in Venetië nog tijdens de Mostra op het vliegtuig naar Toronto. Daar staat dan ook het Toronto International Film Festival, toe aan zijn 44ste editie, opnieuw te schreeuwen als een gulzige vreetvraat: meer! meer! meer!

TIFF raast sinds 5 september door de Canadese grootstad Toronto en veroorzaakt wervelwinden met paniekerige filmliefhebbers. Het uit zijn voegen barstende filmprogramma is het product van de oeverloze nieuwsgierigheid van een troep hongerige programmatoren en de roep om diversiteit die steeds luider weerklinkt.

Dankzij initiatieven als Times Up in Hollywood, 5050x2020 in Frankrijk en het vijfjarenplan #Share Her Journey in Toronto plaatsen de grote filmfestivals de discussie over gendergelijkheid steeds vaker op de agenda. Al halen hoofdzakelijk anekdotische acties als het rodeloperprotest in Cannes 2018 en Lucrecia Martels (schijnbare?) boycot van Polanski's nieuwe film J’accuse in Venetië het filmnieuws. Met hebberige social media als doeltreffende megafoons zijn deze acties vooral erg lawaaierig en lijkt het trammelant eerder in de weg te staan van een structurele aanpak.

Cameron Bailey en Joana Vicente, het nieuwe beleidsduo van TIFF, houden het hoofd koel en voeren dit jaar heel wat verschuivingen door in hun programmatieploeg. Jonge, gretige dertigers zoals Robyn Citizen, Dorota Lech en Kiva Reardon – van het net ter ziele gegaan feministische filmtijdschrift Cléo Journal – krijgen voortaan het laatste woord over programma's als Short Cuts, Discovery en Contemporary World Cinema. Bailey neemt zelf het vijfjarige Platform voor zijn rekening, in samenwerking met Andrea Picard, die nog steeds Wavelengths programmeert.

De selectie die zij dit jaar voorschotelen, ligt mooi in de lijn van het type programma dat TIFF graag aan zijn trouwe bezoekers voorlegt. In de secties Discovery en Platform heb je een selectie 'risicovolle' premières die met een vuurproef in Toronto klaargestoomd worden voor het festivalcircuit. Contemporary World Cinema en Special Presentations bieden een heleboel 'veilige' films die met prijzen en superlatieven komen aangewaaid uit Berlijn, Cannes en Locarno: ATLANTIQUES, SYNONYMS, I WAS AT HOME BUT …, PARASITE, A HIDDEN LIFE, VITALINA VARELA, THE LIGHTHOUSE … Met een geduldig Noord-Amerikaans publiek dat eindelijk kan meesmullen, mag TIFF voor deze films rekenen op volle zalen. Platform is ook de enige competitie van het festival, dat zich veel meer op een breed publiek richt dan pakweg Cannes.

Van de 333 geselecteerde films is grofweg een zesde door een Canadese filmmaker gemaakt (51 films). Onder Canadese cinema verstaat een groot deel van het publiek vooral de internationaal erkende sterren als Atom Egoyan en Ellen Page. Beiden komen met nieuw werk naar het festival, Egoyan met familiedrama/thriller GUEST OF HONOR, deel van de hoofdcompetitie in Venetië, en actrice Page met haar filmdebuut, de documentaire THERE'S SOMETHING IN THE WATER. Met ONCE WERE BROTHERS: ROBBIE ROBERTSON AND THE BAND van filmmaker Daniel Roher (geproduceerd door Martin Scorsese) koos TIFF voor een minder evidente openingsfilm. De documentaire vertelt over het leven van First Nationmuzikant Robbie Robertson, die in zijn carrière met de grootste artiesten werkte en vandaag als nationale held gekoesterd wordt. Daarmee herhaalt TIFF min of meer de formule van vorig jaar, toen Outlaw King van David Mackenzie – uit de stal van VoD-gigant Netflix – het festival opende.

 Guest of Honor

De eerste film van de Midnight Madness-serie – TIFF's griezeluur, met horrorfilms en thrillers die ingepland staan tijdens de middernachtvertoningen – is BLOOD QUANTUM (Jeff Barnaby), een apocalyptische zombiefilm die zich afspeelt op het Mi'kmaqreservaat in Quebec. Anders dan op het oude continent heeft nationale cinema op Canadese filmfestivals terecht bijzondere aandacht voor inheemse filmmakers van over de hele wereld. Zo komt Maori filmmaker Taika Waititi (What We Do in the Shadows) zijn nieuwe komedie JOJO RABBIT presenteren.

Ook andere kaskrakers maken hun opwachting. Er wordt uitgekeken naar twee filmadaptaties van literaire werken: Richard Stanley verwerkte H.P. Lovecrafts Color Out of Space in zijn gelijknamige film en John Crowley waagt zich met THE GOLDFINCH aan een roman van Donna Tartt. Met verder ook HUSTLERS, FORD VS. FERRARI en THE LAUNDROMAT maakt de rode loper zich klaar voor een tiendaagse kiekjesmarathon. Sterren zullen ook te zien zijn in twee astronautfilms: na het succes van First Man vorig jaar krijgen de festivalgangers nu Natalie Portman in LUCY IN THE SKY (Noah Hawley) en Eva Green in PROXIMA (Alice Winocour) te zien.

Zwarte (anti)helden worden op een piëdestal gezet met WAVES, een teder familiedrama uit de A24-stal, en HARRIET, waarin Cynthia Erivo (Widows) de 19de-eeuwse Afro-Amerikaanse activiste Harriet Tubman speelt. In JUST MERCY wordt de hedendaagse activist en mensenrechtenadvocaat Bryan Stevenson dan weer gespeeld door Michael B. Jordan (Black Panther). Minder heroïsch maar wel fascinerend is de terugkeer van Eddy Murphy op het zilveren scherm als acteur Rudy Ray Moore en diens blaxploitationpersonage Dolemite in DOLEMITE IS MY NAME.

Op sommige TIFF-selecties moet het Vlaamse publiek niet lang meer wachten. Nadat LES MISÉRABLES en SORRY WE MISSED YOU hun strepen verdienden in Cannes, werden ze ook geprogrammeerd voor Film Fest Gent in oktober. Wie weet wat de maand september nog in petto heeft …

Beeld: Once Were Brothers: Robbie Robertson and The Band

Geschreven door INGE COOLSAET