Toronto: Gary Oldman als Winston Churchill

Is het op het filmfestival van Toronto (TIFF) in wereldpremière vertoonde MOLLY BLOOM mogelijk de opstap naar een Oscar voor Jessica Chastain in de vrouwelijke hoofdrol, dan is DARKEST HOUR dat voor Gary Oldman en zijn vertolking van Winston Churchill.

Gary Oldman, ooit genomineerd voor zijn rol van George Smiley in Tinker Tailor Soldier Spy (2011), vertolkt de sigaren rokende Britse staatsman verborgen achter een dikke laag make-up van specialist Kazuhiro Tsuji. Oldman is altijd al een kameleonacteur geweest: van Sex Pistol Sid Vicious tot toneelschrijver Joe Orton, Lee Harvey Oswald, Dracula, Ludwig van Beethoven, Pontius Pilatus, politiecommissaris James Gordon in de Batmanreeks en last but not least Harry Potters peetoom Sirius Zwarts. In Joe Wrights DARKEST HOUR is hij de politicus die, als we deze biopic mogen geloven, het V-teken eerst verkeerd introduceerde, met de handpalm naar binnen gericht, wat volgens Churchills secretaresse hetzelfde betekent als het opsteken van je middelvinger: “up yours!

Churchillvertolkingen zijn erg in de laatste jaren: Brian Cox in Churchill (2017), Michael Gambon in Churchill’s Secret (2016), Timothy Spall in The King’s Speech (2010) en Brendan Gleeson in Into the Storm (2009). Wrights DARKEST HOUR overtuigt meer omdat deze iconische figuur zeer menselijk wordt voorgesteld: telefonerend op het toilet naar Franklin Delano Roosevelt smekend om hulp, totaal overstuur als hij hoort dat de broer van zijn secretaresse is gesneuveld en luisterend naar de wil van het volk op de metro. Daartegenover is hij de grote redenaar in het parlement die zijn onderdanen niets anders te bieden heeft dan “bloed, hard werk, zweet en tranen” en die in zijn beroemdste toespraak zijn oorlogsstrategie glashelder samenvat: “We zullen ons eiland verdedigen, wat het ook zal kosten, we zullen vechten op de stranden. We zullen vechten op de landingsplaatsen, we zullen vechten in de velden en op de straten, we zullen vechten in de heuvels. We zullen ons nooit overgeven.” Een groter contrast tussen de eloquente eerste minister en de stotterende koning George VI is niet denkbaar.

Wat deze Churchillfilm zo interessant maakt, is het feit dat de Duinkerke-episode die we beleefd hebben vanuit het standpunt van de soldaten in Christopher Nolans Dunkirk nu getoond wordt vanuit het standpunt van oorlogsstrateeg Winston Churchill. Regisseur Joe Wright had in zijn lange tracking shot uit Atonement (2007) de evacuatie op de stranden van Duinkerke al magistraal weergegeven. In DARKEST HOUR blijft Wright bijna claustrofobisch in de ongezellige bunkers van het War Cabinet en toont hij de heftige debatten in het parlement waar Churchill de nederlaag retorisch omtovert in een heroïsche terugtocht.

BEELD: DARKEST HOUR

Geschreven door KAREL DEBURCHGRAVE
 
onomatopee