Toronto: wereldcinema uit Afghanistan, Iran en de Filipijnen

Het filmfestival van Toronto (TIFF) is niet alleen een podium voor Oscarkandidaten, het biedt ook een blik op films van over de hele wereld in de sectie ‘Contemporary World Cinema’.

Opgenomen op locatie in Kabul door de Afghaanse immigrant-regisseur Tarique Qayumi vertelt BLACK KITE het verhaal van Arian, een Afghaanse vliegeraar die door de Taliban ter dood veroordeeld wordt. Voor een slok water vertelt hij aan een medegevangene zijn levensverhaal en een halve eeuw Afghaanse geschiedenis in een reeks flashbacks en animatiefilmpjes. Erg naïef en om die reden als Afghaanse variant van Forrest Gump bestempeld. Net als in de debuutroman The Kite Runner van de Afghaans-Amerikaanse schrijver Khaled Hosseini is de vlieger (kite) een metafoor voor de absolute vrijheid, door de Taliban zonder verpinken hardvochtig neergehaald.

Ali Asgari’s langspeelfilmdebuut DISAPPEARANCE gebruikt een klassieke Iraanse metafoor om hoofdpersonages door de verschillende bevolkingslagen te loodsen: de taxi van onder meer Jafar Panahi en Reza Mirkarimi. DISAPPEARANCE lijkt dan ook bijna een doorslag van Mirkarimi’s Today (2014) over een taxichauffeur die als een barmhartige samaritaan een ongehuwde, hoogzwangere vrouw tevergeefs een hospitaal probeert binnen te loodsen. In DISAPPEARANCE is het geen taxichauffeur maar een jonge student die zijn 19-jarige liefje zwanger heeft gemaakt en na een bloeding ook vruchteloos hulp zoekt. De Shariawetten zijn heilig en kunnen enkel versoepeld worden door een aanzienlijke som geld.

Hoe de Filipijnse cineast Adolfo Alix Jr. zijn film DARK IS THE NIGHT door de censuur heeft gekregen, is mij een raadsel. De film is één lange aanklacht tegen de zerotolerance-aanpak van ‘The Punisher’ alias Rodrigo Duterte sinds 2016 de 16de president van de Filipijnen. Zijn populistische en controversiële uitspraken dienen de hele film door als achtergrond op de radio. We volgen Sarah en haar echtgenoot Lando die overal zoeken naar hun verdwenen, drugsverslaafde zoon Alan. Zal ook hij vermoord op straat teruggevonden worden met een poster met het opschrift “Ik was drugsverslaafde”? DARK IS THE NIGHT lijkt een doorslag van Brillante Mendoza’s Ma’ Rosa (2016), waarin het hoofdpersonage om rond te komen kleine hoeveelheden drugs verkoopt en samen met haar man gearresteerd wordt door de corrupte politie. Na de vertoning merkte een Filipijnse collega op dat Sarah een ‘steun Duterte’-armband droeg. Zo zie je maar dat de volgelingen van populisten hun eerste slachtoffer worden.

Beeld: DARK IS THE NIGHT

Geschreven door KAREL DE BURCHGRAVE
 
onomatopee