Twee Brusselse festivals tegelijk

Onzekerheid, daar hebben alle festivalorganisatoren dezer dagen mee te kampen. De trieste, maar ten minste duidelijke onontkoombaarheid van de lockdown dit voorjaar is ingeruild voor afstandsregels, maskerplicht en allerhande, vaak variërende regels. In Brussel trekken twee uitgestelde festivals tegelijk het Belgische filmnajaar op gang.

Ondanks pleidooien van sectorvertegenwoordigers moeten culturele evenementen zich vanaf 1 september houden aan absolute maxima, onafhankelijk van hun specifieke capaciteit: tweehonderd bezoekers binnen en vierhonderd in de openlucht. Organisatoren met grotere zalen kunnen, na goedkeuring door de lokale overheid, afwijken van die algemene regel met een plan dat rekening houdt met hun individuele infrastructuur. Naast de twijfels over sanitaire en financiële haalbaarheid kampen festivalorganisatoren ook met de klap die de globale filmwereld heeft gekregen door de coronacrisis. “We voelen veel zin om er weer aan te beginnen bij filmmakers, distributeurs, producenten en verkopers”, zegt Wim De Witte van Film Fest Gent ons. “Maar wat zal er gebeuren met bijvoorbeeld de films die een Cannes 2020-label hebben gekregen, maar nog geen fysieke wereldpremière hadden? Slechts een fractie van die titels was te zien in de online filmmarkt in Cannes eind juni. De vrees is dat diverse films ‘geblokkeerd’ zullen blijven tot hun fysieke première in Venetië, Toronto of San Sebastian, festivals die allemaal rond of na onze deadline vallen.” Zo blijft de pandemie haar invloed op de filmwereld voor zich uit duwen: films raken niet of moeizaam afgewerkt, festivalselecties van wel afgeronde producties laten op zich wachten, waardoor ook distributeurs en vertoners hun releases moeten opschorten enzovoort.

Focus op Europa

Een van de Cannes 2020-films die al spoedig in roulatie komt, is Lucas Belvaux’ DES HOMMES, opener van de derde editie van het Brussels International Film Festival (BRIFF). Die zal doorgaan van 3 tot 13 september, zo goed als tegelijkertijd met het Brussels Short Film Festival (2 tot 12 september). Naast Belvaux’ relaas over de herinnering aan de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog in 1960, met Gérard Depardieu en Jean-Pierre Darroussin als oud-strijders, verwelkomt het BRIFF een peetvader van de Franse politieke film: Costa-Gavras. Hij zal een masterclass verzorgen en aanwezig zijn bij een kleine retrospectieve met onder andere Z, MISSING en zijn meest recente film, ADULTS IN THE ROOM, over de Griekse financiële crisis.

Met programma’s gewijd aan Kroatische en Tsjechische cinema én een Europese competitie volgt het BRIFF de focus op films uit Europa van zijn stopgezette voorganger, het Brussels Film Festival. Het is nog afwachten hoe BRIFF zijn voorkeur voor rodeloperrumoer kan vormgeven in een periode van social distancing en reisbeperkingen.

Ook de internationale competitie kleurt Europees, maar heeft wel films uit andere werelddelen. Blikvanger is BABYTEETH van de Australische debutant Shannon Murphy, die zich in haar frisse coming-of-agefilm niet laat vastpinnen door het zware onderwerp (terminale ziekte) en het wat uitgeleefde genre. Met ROCKS tracht Sarah Gavron eveneens een eigen invulling te geven aan het coming-of-agedrama, door zich te richten op een groep rebellerende Britse tienermeisjes.

The Painted Bird

In de focus op hedendaagse Tsjechische cinema, slechts vier films, geselecteerd door BOZAR, ondergaat een jong personage immense beproevingen. Gebaseerd op Jerzy Kosiński’s gelijknamige schandaalroman uit 1965 kleurt THE PAINTED BIRD het coming-of-agegenre gitzwart in. Een jongetje ondergaat de ene na de andere traumatische beleving tijdens de Tweede Wereldoorlog op een platteland in Oost-Europa. De opeenstapeling van geweld dwingt je als kijker tot vragen over dader- en slachtofferschap.

Een veel vrolijkere noot vindt BRIFF in zijn afsluiter, net als de openingsfilm een drager van het Cannes 2020-label: ANTOINETTE DANS LES CÉVENNES van Caroline Vignal. In deze feelgoodfilm blijkt een ezel de perfecte therapeut om de liefdesperikelen te aanhoren van de Parijse Antoinette op trektocht door het Franse natuurgebied van de Cévennes.

Het BRIFF lanceert ook zes Belgische, vooral Franstalige films in avant-première. Uitzondering is RETROSPEKT, het Belgisch-Nederlandse psychologische drama van Ester Rots dat in het najaar van 2019 al een release kreeg in Vlaanderen. Via een desoriënterende stijl geeft ze daarin gestalte aan de impact van huiselijk geweld. Met onder andere nog een zwarte komedie (MUSIC HOLE, met Wim Willaert) en documentaires (OVERSEAS van Sung-A Yoon en SAINT-NICOLAS EST SOCIALISTE van David Leloup) bespeelt deze competitie verschillende registers.

Kort en Belgisch

Ook de Belgische competitie van Brussels Short Film Festival is divers: jonge en meer ervaren makers, documentair essay en komedie, Franstalig en een beetje Vlaams … Door de coronacrisis heeft het hele festival trouwens een Belgisch kleurtje. De 62 geselecteerde films van de internationale competitie schuiven door naar de editie in 2021, wanneer de filmmakers hopelijk wel aanwezig zullen kunnen zijn. Het festival bestaat dus uit twee competities: de Next Generation, voor twintig studentenfilms, en de Belgische competitie met 34 films. Tussen de geselecteerden zit DA YIE van Anthony Nti, die zowat overal waar hij in competitie gaat prijzen haalt, van Clermont-Ferrand tot Leuven en meer.

Op openingsavond 2 september kan het publiek voor de tweede maal stemmen op de European Short Film Audience Award, een initiatief van enkele kortfilmfestivals. De shortlist bestaat uit films die in hun eigen een publieksprijs hebben gewonnen. Voor Nederland is dat MIND MY MIND van Floor Adams, voor België de Oscargenomineerde UNE SOEUR van Delphine Girard, met Veerle Baetens in de hoofdrol. De film won vorig jaar de publieksprijs van het BSFF (zie hier) en had een uitgebreid festivalparcours dat liep tot de rode loper van de Oscaruitreiking (zie hier).

Naast de competities heeft het BSFF enkele gastprogramma’s die zorgen voor de internationale toets. Zo is er aandacht voor Kroatische animatie en cureren het Latijns-Amerikaanse festival van Biaritz en Très Court, een internationaal festival voor heel korte films (tot vier minuten), eigen selecties.

Op de hielen van die twee uitgestelde Brusselse festivals, beide georganiseerd door vzw Un Soir … Un Grain, gaat het drukke festivalnajaar meteen verder. In Brussel is er het documentaire festival Millenium (23 september tot 1 oktober), precies tegelijk met Docville in Leuven. Zodra Docville afgerond is, hoopt stadsgenoot Afrika Filmfestival (9 tot 18 oktober) zijn uitgestelde 25ste editie in stijl te vieren. Tegen dan is het de beurt aan Film Fest Gent (13 tot 24 oktober) en de digitale feesteditie van de World Soundtrack Awards. De eerste golf festivals werd in het voorjaar beknot, laat die tweede golf maar komen.

Beeld bovenaan: Babyteeth

Geschreven door BJORN GABRIELS
 
onomatopee