Venetië: scènes uit Reygadas’ huwelijksleven

“Het geeft te denken dat huwelijk alleen rijmt op gruwelijk en afschuwelijk”, merkte de Nederlandse dichter Adriaan Roland Holst ooit op. Bij het zien van NUESTRO TIEMPO (‘Our Time’), de bijna drie uur durende analyse van een falend huwelijk, denk je aan Heinrich Heines omschrijving van een echtverbintenis: een stormachtige zee waarvoor nog geen kompas is uitgevonden.

In die stormachtige zee duikt het Mexicaans enfant terrible Carlos Reygadas, regisseur van spraakmakende, grensverleggende films als Japón (2002), Batalla en el cielo (2005), Stellet Licht (2007) en Post Tenebras Lux (2012). In zijn vijfde film NUESTRO TIEMPO toont hij deze keer geen expliciete seksscenes tussen corpulente ouderen, geen minutenlang aangehouden beelden van een zonsopgang en een zonsondergang maar wel een ver doorgedreven psychologische zelfanalyse van ontrouw: bij gebrek aan voor- en naspel, pleegt de vrouw overspel.

 

Carlos Reygadas filmt zich met NUESTRO TIEMPO een plaats tussen Roberto Rossellini, Ingmar Bergman en John Cassavetes, die in hun befaamde huwelijksfilms Viaggio in Italia (1954), Scènes uit een huwelijk (1973) en A Woman under the Influence (1974) hun eigen echtgenotes Ingrid Bergman, Liv Ullman en Gena Rowlands de rol van de vrouw lieten spelen: Katherine, Marianne en Mabel.

 

Reygadas gaat echter nog een stap verder: hijzelf speelt de rol van Juan, een dichter met wereldfaam. Hij woont op een ranch met stierenfokkerij, samen met zijn vrouw Esther (Reygadas’ echtgenote Natalia López) en drie kinderen (Reygadas’ echte kinderen). Beangstigend autobiografisch, denk je dan. In Calendar (1993) deed regisseur Atom Egoyan iets dergelijks met zijn vrouw Arsinée Khanjian, maar hier bij Reygadas krijgt zelfs een huwelijkconsulent het benauwd. Juan en Esther hebben immers een open huwelijk, maar wanneer Esther stiekem een seksuele relatie begint met Juans vriend, paardenfluisteraar Phil, slaat het groenogige monster ongenadig toe. Een jaloerse Juan eist dat zijn vrouw alles tot in de details rapporteert. Juans machogedrag illustreert dat zijn zogezegde vrije moraal wordt versmoord door ordinair machismo en daar kan het lezen van libertijnse brieven in de voice-over niets aan verhelpen. In de Mexicaanse machocultuur wil de man zelfs bepalen op welke manier zijn vrouw kan vreemdgaan. Emoties en tranen kan Juan enkel tonen bij zijn bezoek aan zijn stervende vriend Pablo die omringd is door hippievrienden en een hondstrouwe vrouw.

 

Machogedrag is ook het onderwerp van de lange openingssequens gefilmd in adembenemend breedbeeld, waarin spelende jongens een groep meisjes op een rubberboot aanvallen op het strand. Metaforisch wordt dit machismo de hele film door geïllustreerd door loeiende en brullende woeste stieren die niet enkel mekaar bekampen maar ook een muilezel ongenadig openrijten.

 

Te oordelen naar het aantal zaalverlaters werd NUESTRO TIEMPO ervaren als oeverloos vervelend navelstaren. Voor mij was de film naast Roma van zijn Mexicaanse collega-regisseur Alfonso Cuarón een geduchte Gouden Leeuwkandidaat. NUESTRO TIEMPO verdient in ieder geval zijn plaats tussen hogergenoemde huwelijksklassiekers.

 

Bekijk hier de palmares van La Biennale di Venezia - Cinema 2018.

 

Geschreven door KAREL DEBURCHGRAVE
 
onomatopee