Verrassingskortfilms van Lynch, Safdies en anderen

David Lynch houdt de aapjes aan het dansen door WHAT DID JACK DO? onverwacht uit te brengen op Netflix: een verjaardagscadeau aan hemzelf. Daarmee gaat hij mee in een mogelijke nieuwe trend: kwaliteitsregisseurs die zonder aankondiging een kortfilm publiceren.

David Lynch, nu 74, had het idee voor WHAT DID JACK DO? al in 2014, toen sprak hij simpelweg van zijn plan voor een “aapfilm”. Jack, de kapucijnaap in de hoofdrol, wordt verdacht van moord. Een detective, gespeeld door Lynch zelf, ondervraagt hem. Het is klassieke film noir: sigarettenrook vult het spoorcafétje waar Lynch Jack heeft kunnen strikken, zwarte vlekjes dansen over het zwart-witte scherm. Hun conversatie loopt gespannen, het acteertalent van het aapje Jack ligt in zijn permanent verontruste blik. De menselijke mond om Jack te laten spreken mengt met het apengezichtje en draagt bij tot het droomachtige gevoel van de film. Wanneer Lynch zijn verdachte onder druk zet door een getuige aan te halen antwoord Jack: “Who’s going to believe an orangutan?” Het aapje heeft een femmefatale-kip als minnares, waarmee Lynch een soort Disney-noir-wereld schept waarin zowel dier als mens trenchcoats dragen en cynisch reageren op moreel grijze situaties.

WHAT DID JACK DO? ging oorspronkelijk in 2017 al in première bij het Fondation Cartier, een museum voor moderne kunst in Parijs waarmee Lynch al vaker samenwerkte. Opmerkelijk is dat drie gerenommeerde regisseurs zo dicht na elkaar en met nagenoeg hetzelfde verrassingseffect elk een kortfilm afleveren. The Fall is Glazers eerste film sinds zijn excellente Under the Skin, ondertussen alweer van 2013, waarin een buitenaardse Scarlett Johansson een mannenverslinder speelt. Vijf minuten voor de start van Live at the Apollo, een stand-upcomedyshow op de Britse BBC, begon abrupt The Fall te spelen. Nogal een andere sfeer, want de kortfilm mikt niet bepaald op de lach. Een gemaskerde bende sleept een man uit een boom en gooit hem na een beangstigende overwinningsselfie in een schijnbaar bodemloze put. Volgens Glazer kwam het de film ten goede dat hij zonder aankondiging verscheen. “Ik wou niet dat verwachtingen hem op een bepaalde manier zouden gaan framen”, zei hij in een interview met The Guardian.

Bij Anima ging het niet zozeer om een plotse terugkeer als een groeiende relatie die een volgend niveau bereikte. Paul Thomas Anderson heeft al jaren goede banden met Radiohead. Hij regisseerde drie van hun muziekclips en sinds There Will Be Blood verzorgde gitarist Johnny Greenwood alle soundtracks voor zijn films. Toen Thom Yorke op de proppen kwam met een nieuw idee omtrent zijn soloalbum, ook Anima genoemd, vonden de twee elkaar snel. In de kortfilm combineren ze cinematografie en dans om Yorkes muziek zichtbaar te maken (zie onze bespreking hier). Anima bewandelt de grens tussen film en muziekclip zonder zich al te veel aan te trekken van genreconventies, deels dystopie à la Nineteen Eighty-Four en ook geïnspireerd door de stille films van Charlie Chaplin en Buster Keaton. Anderson maakte niet per se een verrassing van de film, met een online trailer die een week voor de release verscheen. Het tempo lag wel erg hoog, tussen 11 en 19 mei werd er gefilmd en een dikke maand later verscheen Anima al op Netflix.

Goldman v Silverman

Signaleert deze snelle opeenvolging van kortfilms een trend? Zullen we meer verrassingen krijgen van gevestigde namen? De verrassing voorspellen is natuurlijk onmogelijk, maar de surprisefilm GOLDMAN V SILVERMAN van de broers Josh en Ben Safdie (hier te bekijken) doet alvast vrolijk mee. Net als in adrenalinestoot Uncut Gems, vanaf eind deze maand te zien op Netflix, is acteur Adam Sandler van de partij. Niet alleen de lancering van de film was een verrassing, maar ook het draaien: nietsvermoedende toeristen zijn op Times Square getuige van een plotse confrontatie tussen twee 'levende standbeelden’, de ene in goud en de andere in zilver geschilderd.

Dankzij streamingplatforms als Vimeo, YouTube of Netflix is het makkelijker en vooral goedkoper geworden om (korte) films te verspreiden. Kortfilms van bekende makers werken bovendien prima als voer voor een virale promotiecampagne. Als dat betekent dat een groter publiek meer bijzondere kortfilms van straffe makers te zien kan krijgen, zijn ook wij daarvoor te vinden.

Geschreven door LANDER LUYTEN
 
onomatopee