Vijf Vlaamse jeugddocu's in productie met Ket & Doc

Deze zomer gaan er in Vlaanderen zomaar even vijf jeugddocumentaires in productie. Na jaren van windstilte nu plots veel leven in het genre. Dat hebben we te danken aan Ket & Doc, het opleidingsparcours dat werd gelanceerd door het VAF, JEF en Ketnet.

Toen de drie partners in juni 2018 hun eerste oproep voor jeugddocumentaires lanceerden, stuurden meer dan twintig filmmakers een project in. Acht van die inzendingen mochten een reeks Ket & Doc workshops doorlopen, gecureerd door Paul Pauwels, voormalig directeur van het EDN – European Documentary Network. Vijf van hen ontvangen nu een productiepremie van €30.000 van het VAF/Mediafonds en €10.000 van Ketnet. De jeugddocumentaires worden gedraaid tussen juli 2019 en januari 2020 en gaan in première op het JEF festival (krokusvakantie 2020). In het voorjaar van 2020 worden ze uitgezonden op Ketnet.

De jeugddocumentaire is een genre met z’n eigen festivals, z’n eigen awards en z’n eigen spelregels, die vaak in Nederland werden vastgelegd. De voorbije decennia waren zij de pioniers op het vlak van zowel productie als vertoning, vooral dankzij Kids & Docs, een initiatief van het voormalige Mediafonds van de Nederlandse tv-omroepen. Saskia Wielinga (NPO): “Kids & Docs ligt aan de basis van het succes. Dankzij deze vormingssessies raakten jeugdfilmmakers vertrouwd met het genre en was er plaats voor ontmoeting, uitwisseling en ondersteuning.” Op de Nederlandse televisie garandeerden series zoals Mensjesrechten en Zapp Echt Gebeurd de continuïteit van het genre.

De voorbije jaren groeit de internationale belangstelling, dat zien we bijvoorbeeld door de nieuwe ECFA Doc Award sinds 2017. Ook krijgen kinderdocumentaires een plek op alle jeugdfilmfestivals en worden de inhoudelijke grenzen continu verlegd. Al in 2005 portretteert Charlotte Hoogakker in Van Lucas naar Luus een kind dat haar genderidentiteit in vraag stelt. In België is er wel plaats voor distributie (Jekino, Dalton Distribution) en vertoning (JEF festival), maar op productioneel vlak beweegt er weinig. Om Belgische makers en vooral beleidsvoerders en tv-zenders warm te maken voor het genre, organiseert JEF enkele rondetafelgesprekken met Nederlandse experts. Het VAF heeft wel oren naar hun verhaal en ook Ketnet is bereid om te investeren. Terwijl Frederike Migom met Si-G de weg plaveit (haar film krijgt een plaats in Mensjesrechten) bereidt het VAF het Ket & Doc traject voor, geïnspireerd door het Kids & Docs-model, met Ketnet als gewaardeerde omroeppartner.

De selectie van vijf projecten die nu in productie gaan is daarvan het resultaat. Bij hen allemaal herken je in vorm en inhoud de invloed van Kids & Docs: korte films (15’) voor een publiek van 9 tot 12 jaar, waarin de wereld bekeken wordt door de ogen van een kind. Dat format leverde in Nederland een reeks ijzersterke getuigenissen op van opmerkelijke kinderen: Giovanni die wil deelnemen aan het kampioenschap synchroonzwemmen (Giovanni en het waterballet van Astrid Bussink), Raffaelo die bioloog wil worden maar bang is van kikkers (Raffaelo in het wild van Rachel Visser), Pien die via haar passie voor bijen de strijd aangaat met kanker (Pien de bijenkoningin van Ellen Vloet), Lenno die zijn gedragsstoornis reflecteert op de vissen in zijn aquarium (Lenno en de maanvis van Shamira Raphaëla) of Naomi die haar moeder opzoekt in het afkickcentrum (Naomi’s geheim van Saskia Gubbels). Alle thema’s zijn bespreekbaar en het resultaat is steeds dan aangrijpend.

Diezelfde variëteit aan thema’s vind je ook in de Vlaamse selectie. In BERTHA EN DE WOLFRAM (regie: Tijs Torfs) leert een kind omgaan met een slopende ziekte. In CIRCUS ZONDER TENT (Nina Landau) heeft een dochter uit een circusfamilie grote dromen en ambities. In FIEN, JIP EN FIEN (Marie De Hert en Ellen Pollard) wordt een hechte band tussen broer en zus op de proef gesteld door de eerste liefde. PAPAMAGNEET (Daphne van den Blink) gaat over ‘iemand missen’ (je papa, je beste vriend, …) en in RADIO FELIX (Lauranne Van den Heede) leert een kind met autisme de wereld begrijpen via een radioprogramma.

Blijft de Kids & Docs formule overeind wanneer bij Vlaamse filmmakers? Nienke Korthof van Tangerine Tree, een van Nederlands meest succesvolle producenten van jeugddocumentaires, zei deze maand in Filmmagie (zie print): “Ik ben heel benieuwd naar de Vlaamse resultaten. Jullie toon is vaak net iets ‘liever’.” Ook waarschuwde ze voor de valkuilen van het genre. In Nederland lijkt de kinderdocumentaire aan relevantie in te boeten vanwege het vastgeroeste format. “Alle films die momenteel worden gemaakt, passen netjes binnen de verwachtingen van de tv-zenders. Geef me drie willekeurige woorden en ik giet ze hier ter plaatse in een filmplan.”

Op die manier heeft Vlaanderen er een uitdaging bij. Want met de oproep voor een nieuwe Ket & Doc jaargang op komst, willen partners VAF, JEF en Ketnet niet enkel continuïteit, maar ook vernieuwing garanderen.

Beeld: Si-G

Geschreven door GERT HERMANS