Vriendschap en begrip op Cinéma Méditerrannéen

Afgezien van de barokke openingsfilm ON THE MILKY ROAD van de Servische Bosniër Emir Kusturica, die behalve de regie ook het scenario én de hoofdrol voor zijn rekening nam, stond het eerste weekend van december op de 16de editie van Cinéma Méditerranéen in het teken van vriendschap en begrip, met nadruk op kinderen.

CANTO ALLA VITA van Italianen Nathalie Rossetti, Turi Finocchiaro en Nicolas Liguori lijkt een kroniek van een aangekondigde dood, maar zonder naar Gabriel García Márquez te verwijzen. Na een heterorelatie ontmoet Raymond een naamgenoot met wie hij een vriendschappelijke, intieme relatie begint. Uit archiefbeelden van een documentaire blijkt dat 25 jaar geleden aids al bestond en met kanker erbij laat de dood niet lang op zich wachten. De camera volgt de twee vrienden, die met familie en kennissen de laatste dagen van Raymond zoveel mogelijk samen doorbrengen. Het ‘savoir-vivre’ uit het verleden is intussen een ‘savoir-mourir’ geworden en de laatste woorden van de stervende: “Ik heb pijn, maar het helpt wanneer ik zie dat de anderen uit mijn omgeving het goed hebben”, steken een hart onder de riem van ieder die met groot verlies wordt geconfronteerd. Ondanks het zware thema een aanrader, al was het maar om de hier en daar ingebedde mooie poëtische pentekeningen.

IQBAL, een Frans-Italiaanse coproductie van Michel Fuzellier & Babak Payami, kreeg als ondertitel ‘De jongen die niet bang is’ mee, met een verhaal over gewetenloze volwassenen die met de hulp van een corrupte politie kinderen kidnappen en hen in barre omstandigheden tapijten laten knopen, tot ze oud genoeg zijn om in open mijnen ongezond werk te verrichten. Dat overkomt Iqbal, een jongen uit de buurt van Lahore, maar hij heeft een geitje – symbool voor doorzettingsvermogen en flexibiliteit. En waartoe dat leiden kan komt tot uiting in de slotscène, waar hij verondersteld wordt voor een aantal notabelen een papiertje met voorgekauwde tekst voor te lezen. Dat doet de jongen niet. Zonder angst veegt hij de vloer aan met de huichelaars en zegt, op een kinderlijk eenvoudige manier, waar het op staat.

Algerijn Fabrice Benchaouche had voor de avant-première van zijn jeugdfilm TIMGAD een handvol leden van zijn filmploeg meegebracht. Het basisidee, dat een vrouw – een jong meisje in dit geval – evenwaardig is aan een man, wordt hier uitgedrukt door haar deelname aan de voetbalploeg Juventus de Timgad. Daar bovenop komt het thema ‘arm versus rijk’ aan bod en worden er banen beloofd op voorwaarde dat de kandidaten hun wortels verloochenen. Die wortels onderzoekt een geoloog dan weer van nabij omdat de ruïnes van Timgad een Romeinse origine hebben. Voldoende reden om met Benchaouche een kort gesprek te hebben tussen de fotoshoot en de introductie voor een afgeladen zaal.

FILMMAGIE: Heb je problemen gehad met de Algerijnse censuur?

Fabrice Benchaouche: Totaal niet! Niet met het scenario, niet tijdens het opnameproces of tijdens de postproductie. We zijn nu bezig met onderhandelingen om de film in Algerije ook gewoon in de bioscoop te vertonen; het is best mogelijk dat ze dan de schaar tevoorschijn halen.

FILMMAGIE: Verbazend toch, want de combinatie meisjes – ook al gingen ze alleen maar supporteren – en voetbal in Offside van Jafar Panahi zorgde in een land zoals Iran destijds wél voor problemen.

FB: Maar dat mag je niet met elkaar vergelijken. In de buurt waar de film is opgenomen zijn al acht voetbalploegen voor meisjes, en zij dragen soms een hoofddoek of een muts, maar soms ook niet. Dat is niet in elk moslimland verplicht.

FILMMAGIE: Hoeveel professionele acteurs spelen er mee in de film?

FB: Het zijn allemaal professionele acteurs, alleen ik, de regisseur, ben niet-professioneel (lacht). Nee, het spreekt voor zich dat de jongeren nog niet aan een professionele acteurscarrière werken, maar dat je die vraag stelt is wel een compliment voor de prestatie die iedereen heeft geleverd.

FILMMAGIE: De man in de winkel doet aan overacting, hoewel dat wel grappige momenten oplevert.

FB: Hij is een bekend toneelacteur in Algerije en aan zijn rol hebben we inderdaad wel wat werk gehad ... Film en theater zijn totaal verschillend, dat klopt.

FILMMAGIE: En die oude Romeinse site ...

FB: Ja, die toont aan dat de islamitische cultuur een verleden heeft. Daarom zie ik mijn film ook als een politieke film, een politieke komedie eigenlijk, niet alleen voor jongeren, maar voor iedereen, omdat het nu eenmaal om een universeel thema gaat.

De documentaire CANTO ALLA VITA is in december en januari te zien in Flagey.

TIMGAD komt vanaf 28 december in de bioscoop, Cinéma Méditerranéen in Brussel duurt nog tot vrijdag 9 december.

Geschreven door ZENO CORNELIS
 
onomatopee