Zeno's tips voor Film Fest Gent

Ken Loach mag met I, DANIEL BLAKE, de jongste Gouden Palm, Film Fest Gent op gang schieten. Wat kan een internationaal filmfestival vandaag, 2016, nog betekenen? Welke lijnen moeten worden uitgezet om het al verwende filmpubliek nog te kunnen verrassen? Of moet een festival gewoon de etalage, de grootste gemene deler zijn van het bioscoopaanbod in eigen land? Of blijft het voor elk filmfestival zoeken naar een eigen identiteit?

Er staan heel wat namen op het programma die een belletje zullen doen rinkelen: SIERANEVADA (Cristi Puiu), SNOWDEN (Oliver Stone), de remake van de beduchte klassieker BIRTH OF A NATION van Nate Parker, SOY NERO (Rafi Pitts), HERMIA & HELENA (Matias Pineiro), BACALAUREAT (Christian Mungiu), NERUDA (Pablo Larrain), LE SECRET DE LA CHAMBRE NOIR en CREEPY (Kiyoshi Kurosawa), LOVESONG (So Yong Kim), PATERSON (Jim Jarmush), SULLY (Clint Eastwood), VOYAGE OF TIME: LIFE'S JOURNEY (Terence Malick), LOVING (Jeff Nichols), CERTAIN WOMAN (Kelly Reichardt), BLEAK STREET (Arturo Ripstein). Er is ook LA MORT DE LOUIS XIV (Albert Serra), samen met de semi-autobiografische horrorfilm GRAVE van Julia Ducournau de revelatie van het jongste filmfestival van Cannes, met Jean-Pierre Léaud (“Nooit heb ik de ambitie gehad om acteur te willen zijn”) in een glansrol. En NON ESSERE CATTIVO (van wijlen Claudio Caligari), vorig jaar nog beschouwd als de beste Italiaanse film van 2015, FAI BEI SOGNI en SANGUE DEL MIO SANGUE (Marco Bellocchio) en PERSONAL SHOPPER (Olivier Assayas).

Die laatste komt persoonlijk langs voor een vraaggesprek. Wie nog op rode loper worden verwelkomd – afgezien van de vele acteurs en actrices – zijn: Terence Davies (A QUIET PASSION en SUNSET SONG), Kôji Fukada (HARMONIUM en SAYÔNARA), Kristina Grozeva & Peter Valchanov (GLORY), Radu Jude (SCARRED HEARTS), Asghar Farhadi (THE SALESMAN), de Belgische filmmakers Fien Troch (HOME), Bavo Defurne (van de slotfilm SOUVENIR met Isabelle Huppert), Jessica Woodworth en Peter Brosens (KING OF THE BELGIANS) en ook nog Mark Rappaport (ROCK HUDSON'S HOME MOVIES en THE JOURNALS OF JEAN SEBERG).

Deze twee laatste documentaires zijn niet ondertiteld, of alleen maar in het Engels, zoals bij kleppers Sergei Loznitsa (AUSTERLITZ), Walter Salles (JIA ZHANG-KE BY) en Frederick Wiseman (IN JACKSON HEIGHTS). Zeker niet te versmaden: CLOSE ENCOUNTERS WITH VILMOS ZSIGMOND van de Parijse operateur/filmmaker Pierre Filmon, een boeiend portret met – want toen leefde hij nog – en over de begenadigde Director of Photography (DOP) Vilmos Zsigmond (van Deliverance onder meer).

Geef toe, een imposant lijstje met ronkende namen, en dat is lang niet alles. Een dozijn films werd geselecteerd voor de competitie, het kloppend hart van elk festival, met daarbij RÉPARER LES VIVANTS van de Française Katell Quillévéré, bekend van haar autobiografische Suzanne. Tijdig aanwezig zijn bij de voorstelling is de boodschap, want het begin... nu ja, de surfscène en het daaropvolgende moment zijn cinematografisch verbluffend. Het geheel pivoteert vervolgens naar een rustig middenstuk waarin verdriet verwerkt wordt om met een positief slot te kunnen uitpakken over orgaandonatie, waar de film overigens zijn titel aan heeft ontleend. Een huzarenstukje bijgevolg, omdat de film – zoals een filmisch concert opgebouwd – nooit een stijlbreuk kan worden verweten.

Niet minder dan tien films van eigen bodem werden geselecteerd. Films die vanuit het buitenland al hun schaduw vooruit hebben geworpen zijn behalve HOME van Fien Troch ook nog LE CIEL FLAMAND van Peter Monsaert en SHADOW WORLD, de langverwachte documentaire van Johan Grimonprez. Ook benieuwd wat de hommage aan (de muziek in) de eerste Vlaamse lange animatiefilm JAN ZONDER VREES zal brengen.

Een focus op Scandinavië levert dertien films op, waartussen LAND OF MINE van Deen Martin Zandvliet, die begin dit jaar in Rotterdam nog de Prijs van het publiek kreeg. Een minder frisse pagina uit de Deense geschiedenis wordt hier belicht. Tweeduizend jonge knulletjes, tijdens de Tweede Wereldoorlog ingelijfd bij het leger van Hitler zonder enig besef van het alomtegenwoordige nazisme of politieke voorkeuren, worden door de Deense overheid gedwongen om een strand te ontmijnen, met de valse belofte achteraf te worden vrijgelaten. De heikele klus blijkt niet zonder gevaar voor het vege lijf en de tot vakantie en vrijheid uitnodigende duinen en strand zorgen voor een mooi mentaal conflict bij de toeschouwer.

Spotlight Japan zal zonder twijfel uitgroeien tot een van de hoogtepunten van het festival met een handvol klassiekers van Nagisa Ôshima. Zijn DEATH BY HANGING (1968) is een intelligente manier om te protesteren tegen de doodstraf, want wat te doen wanneer de eerste poging mislukt? Kan je iemand twee keer tot de doodstraf veroordelen? MERRY CHRISTMAS MR. LAWRENCE (1983) heeft voeling met The Bridge over the River Kwai (David Lean, 1957), maar door de présence van David Bowie en diens ambiguïteit stuurt Ôshima zijn film een heel andere kant op. Zeer het vermelden waard is tevens GOSSES DE TOKYO van grootmeester Yasujirô Ozu, die dankzij de onlangs verschenen zevendelige dvd-box terecht opnieuw in de belangstelling staat. De vertoonde film zit niet in de box, maar krijgt – als stille film in 1932 – een uitvoering met livemuziek op 17 oktober. Mocht Ozu zichzelf bestempelen als een filmische sushimaker, dan is Yôji Yamada de serveerder van de beste fruitsla. Toegegeven, hij heeft ook een aantal samoeraifilms op zijn actief, maar is vooral bekend om zijn fijne familiekomedies. Twee recente films van hem worden vertoond. WHAT A WONDERFUL FAMILY! is erg relevant voor zijn oeuvre en gun NAGASAKI: MEMORIES OF MY SON eveneens de nodige aandacht, zodat je kan vaststellen hoe veelzijdig deze filmmaker wel kan zijn. Andere nieuwe films verdienen ook wat aandacht. HARMONIUM van Kôji Fukada heeft een plek gekregen in de competitie en ook de moeite is SAYÔNARA, dat een post-apocalyptisch wereldbeeld schetst met grijze winterachtige landschappen buiten en binnenskamers een confrontatie tussen mens en huisrobot. Iets zoals Ik ben Alice van Nederlander Sander Burger vorig jaar, maar minder vriendelijk. Intrigerend echter, omdat het zo ontzettend mooi is, want er is immer “a piece of heaven in a disaster area”.

In het luik ‘Sound & vision’ is de documentaire van Pascal Poissonnier over de vleesgeworden rocker ARNO aan te stippen, net als de Lifetime Achievement Award die Ryuichi Sakamoto op 19 oktober in ontvangst mag nemen voor zijn filmmuziek.

Meer info op www.filmfestival.be

Foto: Still uit Sayônara. Bron: filmfestival.be

Geschreven door ZENO CORNELIS
 
onomatopee