Judy Kibinge niet én toch wél op het Afrika Filmfestival

Het voorbije weekend van het Afrika Filmfestival in Leuven (AFF) had helemaal in het teken van Judy Kibinge moeten staan. Geboren in Nairobi (°1967), voltooide ze haar opleiding in Engeland, waarna ze als creative director bij de televisie praktische ervaring ging opdoen. Pas sinds 2002 zou ze langspeelfilms gaan maken. Haar komst naar Leuven, naar het AFF was gepland, inclusief een bezoek aan het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) om er een handvol Vlaamse filmproducenten te ontmoeten, maar zonder visum kon ze onmogelijk afreizen. Uitgesteld is echter niet afgesteld.

Hoewel DANGEROUS AFFAIR een prijs kreeg in …Zanzibar, kan zonder overdrijven worden gesteld dat, onafgezien van een degelijke nachtfotografie, de film tot de jeugdzonden van de Keniaanse cineaste mag gerekend worden. Net zoals PROJECT DADDY overigens, hoewel deze film al opviel door beter camerawerk. THE AFTERMATH mag dan nog wel over een naïeve vertelvorm beschikken, de niet geheelde oude wonden van de burgeroorlog in Sierra Leone zorgen alvast voor een eerste ontroerend moment. Het beeld van een lege autoband als schommel is adembenemend. In COMING OF AGE steekt Miss Kibinge haar politiek engagement niet weg. 'What's the meaning of democracy' zingen jonge meisjes, terwijl een voice over de politieke situatie schetst van Jomo Kenyatta tot op vandaag. Hij wordt als de vader des vaderlands gezien, en een vader liegt toch niet tegen zijn kinderen...

KILLER NECKLACE focust dankzij een stevig scenario op de klassenstrijd, in 2008 goed voor de eretitel van Best Kenian Director. Een jongen wil klimmen op de maatschappelijke ladder, doch de hand van een rijkeluisdochter blijkt toch te hoog gegrepen. Op zoek naar geld voor een beschamend duur halssnoer komt hij in de criminaliteit terecht, zonder weg terug. HEADLINES IN HISTORY lijkt op een ruime re-make van COMING OF AGE. Wat deze film bijzonder maakt is het vertrekpunt : de media en hoe die vrij, onderworpen aan censuur of als spreekbuis van het regime, probeert haar journalistieke werk te doen. Met interviews die zelden uitsluitend talking heads zijn, doch zijn gelardeerd met archiefbeelden. Aan de dictatuur weten bijvoorbeeld de dagbladen te ontsnappen door op een dag allemaal dezelfde kop op de frontpagina te plaatsen. Creatieve eendracht heet dat.

Haar meest recente film SOMETHING NECESSARY (foto) wordt nergens een gladde vertelling of melodrama al bezat het alle ingrediënten want spelend onmiddellijk na de tumultueuze verkiezingen in Kenia die mensen tegen elkaar opzette en in een bloedige afrekening dreigde te ontaarden. Vertrekkend van archiefbeelden over deze bloedige rellen in 2007 wordt de kijker ondergedompeld in de chaos, zonder veel verduidelijking of houvast. Wie zijn de slechten? Of wie is nog te vertrouwen? Een frisse aanpak bijgevolg van een gegeven dat sinds de Kristalnacht al tot in den treure werd uitgemolken, doch zelden op een dergelijke inventieve manier. Geweld wordt niet geschuwd en de beelden uit de realiteit overstijgen qua gruwel zelfs de gespeelde. Hoe kunnen mensen elkaar zoiets aandoen ? Ook de abortusscène – op de rand van de badkuip – brandde zich gegarandeerd in het collectieve geheugen van de aanwezigen, onder wie een delegatie van de Keniaanse ambassade, die nadien konden vertellen wat de thuisblijvers gemist hadden.

Nog enkele voorbeelden van impressionistische cinema. RESTLESS CITY van Nigeriaan Andrew Dosunmu is daar een pracht van voorbeeld van. Pittig gemonteerd is het zich in Harlem NY voltrekkende gangsterdrama in elk geval. De camera registreert geregeld out of focus beelden, of zoemt in op een onooglijk detail - het spiegeltje van een brommer bijvoorbeeld - vanuit een onverwachte hoek ook nog. Het gebruik van 'vintage' kleurfilters versterkt tevens dat latente gevoel van criminaliteit, in een omgeving waar je het druggebruik bijna kan ruiken, zonder dat dit ook maar één keer in beeld komt. Alles gebundeld tot een sprankelende smeltkroes vol kijkplezier voor hen met een open geest.

Zaterdag 5 april ten slotte ligt de focus op Oost-Afrika in museum M in Leuven, met een bloemlezing uit recent werk. Een filmtip in de vorm van een regelrechte aanrader!

Geschreven door ZENO CORNELIS
 
onomatopee